Με επίκεντρο τον πολίτη και τη φύση

Δίπλα στον πολίτη και τις ανάγκες του!

1

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ
ΔΗΜΟΣ ΠΕΝΤΕΛΗΣ
Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ

ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ

ΕΡΓΟ: «ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΠΙΣΚΕΥΗΣ ΚΑΙ
ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ
ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ
ΠΕΝΤΕΛΗΣ ΕΤΟΥΣ»

AM: 46/20 ΤΥ

CPV:45214100-1, 45215200-9
ΚΑ- 30-7311.017
Χρηματοδότηση:
Ιδίους Πόρους 200.000,00€ (συμπ. 24% ΦΠΑ)

_______________________________________________________________________ _____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 1

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Άρθρο 1: Αντικείμενο της Ειδικής Συγγραφής Υποχρεώσεων………………………………….σελ. 3
Άρθρο 2: Αντικείμενο της εργολαβικής σύμβασης…………..……………………………………σελ. 3
Άρθρο 3: Συμβατικά Στοιχεία – Εφαρμοστέες Προδιαγραφές…………………………………..σελ.3
Άρθρο 4: Συμπληρώσεις-Τροποποιήσεις…………………………………………………………σελ. 4
Άρθρο 5: Προθεσμίες……………………………………………………………………………….σελ. 4
Άρθρο 6: Χρονοδιάγραμμα κατασκευής του έργου-Οργανόγραμμα Εργοταξίου…………….σελ. 4
Άρθρο 7: Διασφάλιση της ποιότητας του έργου………………………………………………….σελ. 5
Άρθρο 8 : Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας – Φάκελος Ασφάλειας και Υγείας……………………σελ. 5
Άρθρο 9: Μηχανικός εξοπλισμός-Ειδικευμένο προσωπικό…………………………………… σελ.20
Άρθρο 10: Υπέρβαση προθεσμιών-Ποινικές ρήτρες-Υποκατάσταση Αναδόχου……………σελ.20
Άρθρο 11: Αρτιότητα κατασκευής……………………………………………………………… ..σελ.20
Άρθρο 12: Ημερολόγιο – Αφανείς εργασίες – Κατασκευαστικά σχέδια..……………………..σελ. 21
Άρθρο 13: Γνώση των συνθηκών κατασκευής του έργου……………………………………..σελ. 21
Άρθρο 14: Γενικά έξοδα, όφελος κλπ. Αναδόχου-Εργολαβικά ποσοστά-
Επιβαρύνσεις……………………………………………………………………… …………… .…σελ.22
Άρθρο 15: Υλικά και μέσα για την κατασκευή του έργου………………………………………σελ. 22
Άρθρο 16: Διευκολύνσεις του Αναδόχου……………… ………………………………………. ..σελ.23
Άρθρο 17: Επιμετρήσεις…………………………………………………………………………..σελ. 23
Άρθρο 18: Λογαριασμοί-Πιστοποιήσεις εργασιών……………………………………………..σελ. 23
Άρθρο 19: Ειδικές περιπτώσεις άμεσης επέμβασης…………………………………………..σελ. 24
Άρθρο 20: Εργασίες εκτελούμενες από την Διευθύνουσα Υπηρεσία ή από άλλους
Αναδόχους…………………………………………………………… …………………………… ..σελ.24
Άρθρο 21: Σύνδεση με δίκτυα Ο.Κ.Ω…………………….………………………………………σελ. 24
Άρθρο 22: Δοκιμές εγκαταστάσεων………………………………………………………………σελ. 25
Άρθρο 23: Γενικοί όροι και υποχρεώσεις του Αναδόχου………………………………………σελ. 25
Άρθρο 24: Τήρηση περιβαλλοντικών όρων και απαιτήσεων………………………………….σελ. 26
Άρθρο 25: Προσωρινή παραλαβή-Μητρώο του έργου-Χρόνος υποχρεωτικής
Συντήρησης του έργου-Οριστική παραλαβή……………………………………… …………… σελ.27
Άρθρο 26: Αναθεώρηση τιμών – Κανονισμός τιμών μονάδας νέων εργασιών……………..σελ.28
Άρθρο 27: Εγγύηση καλής εκτέλεσης……………………………………………………………σελ. 28
Άρθρο 28: Ασφαλίσεις…………..…………………………………………………………………σελ. 28
Άρθρο 29: Ισχύουσα Νομοθεσία…………………………………………………………………σελ.28

_______________________________________________________________________ _____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 2

Άρθρο 1 : Αντικείμενο της Ειδικής Συγγραφής Υποχρεώσεων

Αντικείμενο της παρούσας Ε.Σ.Υ είναι η διατύπωση των ειδικών όρων, σύμφωνα με τους οποίους
και σε συνδυασμό με τους λοιπούς όρους και των άλλων συμβατικών τευχών θα κατασκευαστεί
το ΕΡΓΟ: «ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΠΙΣΚΕΥΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ
ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΕΝΤΕΛΗΣ ΕΤΟΥΣ»

AM: 46/20 ΤΥ

CPV:45214100-1, 45215200-9
ΚΑ- 30-7311.017
Χρηματοδότηση:
Ιδίους Πόρους 200.000,00€ (συμπ. 24% ΦΠΑ)
O προϋπολογισμός της μελέτης ανέρχεται στο ποσό των 200.000,00€ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ
24%.

Άρθρο 2 : Αντικείμενο της εργολαβικής σύμβασης
1. Αντικείμενο της παρούσας εργολαβίας είναι:
Η κατασκευή όλων των εργασιών, όπως περιγράφονται στα συμβατικά τεύχη και σχέδια της
μελέτης.
2. Αρχικό συμβατικό οικονομικό αντικείμενο της παρούσας εργολαβίας είναι το συνολικό ποσό της
οικονομικής προσφοράς του αναδόχου, το προκύπτον από τ ον τελικώς εγκριθέντα και
κατακυρωθέντα Διαγωνισμό, συμπεριλαμβανομένων των ποσών Γ.Ε. και Ο.Ε. καθώς και των
απροβλέπτων δαπανών, του ποσού της αναθεώρησης, κ.λ.π., όπως αναφέρονται στον
προϋπολογισμό της μελέτης. Ο Φ.Π.Α. που αναλογεί βαρύνει τον Δήμο Πεντέλης.

Άρθρο 3 : Συμβατικά Στοιχεία – Εφαρμοστέες Προδιαγραφές
Συμβατικά στοιχεία της υπόψη εργολαβίας ορίζονται, όσα αναφέρονται στο ειδικό άρθρο της
διακήρυξης και ισχύουν με την ίδια σειρά προτεραιότητας. Στην περίπτωση που εμφανίζεται
ασυμφωνία όρων μεταξύ τους, η σειρά ισχύος αυτών καθορίζεται ως εξής:
1. Το συμφωνητικό
2. Η Διακήρυξη
3. Η Οικονομική Προσφορά
4. Το Τιμολόγιο Δημοπράτησης
5. Η παρούσα Ειδική Συγγραφή Υποχρεώσεων (Ε.Σ.Υ.) και η Γενική Συγγραφή Υποχρεώσεων
(Γ.Σ.Υ.)
6. Η Τεχνική Συγγραφή Υποχρεώσεων (Τ.Σ.Υ.) με τις Τεχνικές Προδιαγραφές και το
Παραρτήματά τους
7. Η Τεχνική Περιγραφή
8. Ο Προϋπολογισμός Δημοπράτησης
9. Οι εγκεκριμένες μελέτες του έργου
10. Το εγκεκριμένο Χρονοδιάγραμμα κατασκευής του έργου, όπως τελικά θα εγκριθεί από την
Υπηρεσία.
11. Οι εγκεκριμένες αναλύσεις τιμών και τα αντίστοιχα περιγραφικά τιμολόγια που αναφέρονται
στην Ειδική Συγγραφή Υποχρεώσεων, για την περίπτωση σύνταξης Πρωτοκόλλων
Κανονισμού Τιμών Μονάδος Νέων Εργασιών.

_______________________________________________________________________ _____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 3

Επίσης συμβατική ισχύ έχουν, επόμενες των αναφερόμενων στην προηγούμενη παράγραφο,
επειδή είναι δημοσιευμένα κείμενα:
1. Τα εγκεκριμένα ενιαία Τιμολόγια του άρθρου 53, παράγραφος 7ζ του Ν.4412/2016,
2. Οι Ευρωκώδικες
3. Οι Ελληνικές Τεχνικές Προδιαγραφές (Ε.ΤΕ.Π.) που εγκρίθηκαν με την υπ’ αριθμ.
ΔΙΠΑΔ/οικ/273/17.7.2012 απόφαση του Υπουργείου Ανάπτυξης – Ανταγωνιστικότητας –
Υποδομών – Μεταφορών – Δικτύων (ΦΕΚ 2221 Β’/30.7.2012), όπως ισχύουν μετά και την
Εγκύκλιο 17, αρ. πρωτ. ΔΚΠ/οικ./1322/7-9-2016 με τις Προσωρινές Εθνικές Τεχνικές
Προδιαγραφές (ΠΕΤΕΠ) και όπως αυτές θα τροποποιηθούν και θα ισχύουν.
4. Οι Πρότυπες Τεχνικές Προδιαγραφές (Π.Τ.Π.) του Υ.Υπ.Με.Δι., εφόσον δεν αντίκεινται στις
παραπάνω τεχνικές προδιαγραφές (ΕΤΕΠ).
5. Οι Προδιαγραφές ΕΛΟΤ και ISO.

Άρθρο 4 : Συμπληρώσεις – Τροποποιήσεις
1. Ο ανάδοχος υποχρεούται σε περίπτωση ασυμφωνίας των σχεδίων της εγκεκριμένης μελέτης,
να ζητήσει έγκαιρα – πριν από κάθε κατά την κρίση του μερική ή ολική εφαρμογή των σχεδίων –
έγγραφες οδηγίες από τη Διευθύνουσα Υπηρεσία. Κατά τα λοιπά έχουν εφαρμογή τα οριζόμενα
στον Ν.4412/2016 και τις λοιπές σχετικές διατάξεις όπως ισχύουν σήμερα.
2. Στην περίπτωση που ο ανάδοχος θέλει να προτείνει τροποποιήσεις, συμπληρώσεις, βελτιώσεις
κ.λ.π., σε επιμέρους τμήματα της εγκεκριμένης μελέτης του έργου, υποχρεούται, ύστερα από
αιτιολογημένη πρότασή του, να υποβάλει στη Διευθύνουσα Υπηρεσία πλήρη μελέτη των
τροποποιήσεων, συμπληρώσεων, βελτιώσεων κ.λ.π., για έγκρισή τους, μαζί με λεπτομερή
σχέδια αυτών.
3. Ο Εργοδότης διατηρεί το δικαίωμα να επιφέρει μικρές τροποποιήσεις στις εργασίες του Έργου,
χωρίς ο ανάδοχος να έχει δικαίωμα αποζημίωσης, εφόσον οι εργασίες αυτές δεν έχουν ακόμη
ξεκινήσει. Αντίθετα, ο ανάδοχος δε δικαιούται να επιφέρει τροποποιήσεις στο έργο χωρίς την
έγγραφη έγκριση της Υπηρεσίας.

Άρθρο 5 : Προθεσμίες
1. Ο ανάδοχος υποχρεώνεται να παραδώσει ολοκληρωμένο και έτοιμο προς άμεση λειτουργία όλο
το έργο εντός συνολικής προθεσμίας ΔΕΚΑΟΚΤΩ (18) ΜΗΝΕΣ από την ημέρα υπογραφής
της σύμβασης.
Εκτός από τη συνολική προθεσμία, ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να τηρήσει τις:
α. Αποκλειστικές τμηματικές προθεσμίες με την έννοια του Ν.4412/2016 (άρθρο 147) και με τις
συνέπειες του ιδίου άρθρου, για παράδοση τμημάτων του έργου, που η έγκαιρη αποπεράτωσή
τους έχει ιδιαίτερη σημασία για τον κύριο του έργου.
β. Ενδεικτικές τμηματικές προθεσμίες με την έννοια του Ν.4412/2016 (άρθρο 147) που
καθορίζονται ως σταθμοί ενδιάμεσου ελέγχου της προόδου του έργου.
2. Παράταση των τασσομένων προθεσμιών δεν αναγνωρίζεται στον ανάδοχο, εφόσον η αιτία για
παράταση προέρχεται από υπαιτιότητα αυτού. Κατά τα λοιπά έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του
άρθρου 147, παράγραφος 8 του Ν.4412/2016, όπως ισχύουν.
3. Ποινικές ρήτρες επιβάλλονται στον Ανάδοχο για υπαίτια εκ μέρους του υπέρβαση της συνολικής
προθεσμίας ή της τμηματικής προθεσμίας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 148 του
Ν.4412/2016.

Άρθρο 6 : Χρονοδιάγραμμα κατασκευής του έργου – Οργανόγραμμα εργοταξίου

_______________________________________________________________________ _____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 4

Ο ανάδοχος του έργου είναι υποχρεωμένος όπως συντάξει και υποβάλει στην Διευθύνουσα
Υπηρεσία μέσα σε προθεσμία που ορίζεται στα έγγραφα της σύμβασης και η οποία δεν μπορεί
να είναι μικρότερη από δεκαπέντε (15) ημέρες και να υπερβαίνει τις τριάντα (30) ημέρες από την
υπογραφή της σύμβασης, χρονοδιάγραμμα, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 145 του
Ν.4412/2016, το οποίο μετά την έγκρισή του θα αποτελέσει συμβατικό στοιχείο της εργολαβίας.
Επίσης ο ανάδοχος του έργου είναι υποχρεωμένος όπως συντάξει και υποβάλει στην
Διευθύνουσα Υπηρεσία εντός ενός (1) μηνός από την υπογραφή της εργολαβικής σύμβασης,
οργανόγραμμα, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 145 παρ. 4 του Ν.4412/2016.
Το χρονοδιάγραμμα θα ανταποκρίνεται στην προθεσμία που καθορίζεται στο άρθρο 5 της
παρούσας Ε.Σ.Υ. Στο χρονοδιάγραμμα θα προβλεφθούν τμηματικές προθεσμίες, σύμφωνα με τα
υποδείξεις της Επιβλέπουσας Υπηρεσίας, κρίσιμες για την έγκαιρη ολοκλήρωση του έργου. Το
χρονοδιάγραμμα θα συνταχθεί με την μορφή τετραγωνικού πίνακα που θα περιλαμβάνει
ποσότητες των εργασιών που προβλέπεται να εκτελεστούν ανά μήνα και θα συνοδεύεται από
γραμμικό διάγραμμα και σχετική έκθεση (ενδεικτικές τμηματικές προθεσμίες σύμφωνα με το
άρθρο 147 του Ν.4412/2016).
Η Δ/νουσα Υπηρεσία εγκρίνει ή επιστρέφει προς συμπλήρωση ή τροποποίη ση το
«Χρονοδιάγραμμα Κατασκευής του Έργου» στον ανάδοχο μέσα σε δεκαπέντε (15) ημέρες.

Άρθρο 7 : Διασφάλιση της ποιότητας του έργου (ΔΕΝ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ)
Σύμφωνα με το άρθρο 158 του Ν.4412/2016, ο Ανάδοχος δεν έχει την υποχρέωση να εκπονήσει
πριν την έναρξη του έργου, Πρόγραμμα Ποιότητας Έργου (Π.Π.Ε.) όταν το έργο δεν υπερβαίνει
το 1.500.000€ χωρίς το Φ.Π.Α.
Το Πρόγραμμα Ποιότητας Έργου (Π.Π.Ε.) ενσωματώνει και κωδικοποιεί όλες τις απαιτήσεις των
συμβατικών τευχών, περιγραφεί τις φάσεις ανάπτυξης του έργου και τις αντίστοιχες
δραστηριότητες, είναι σε πλήρη εναρμόνιση και περιλαμβάνει το χρονοδιάγραμμα του έργου,
καθορίζει τον τρόπο οργάνωσης και διοίκησης το έργου και τον τρόπο και τις λεπτομέρειες
συγκέντρωσης και αρχειοθέτησης των στοιχείων της κατασκευής, ώστε να ικανοποιούνται οι
απαιτήσεις ιχνηλασιμότητας.
Το Π.Π.Ε. αποτελεί το εσωτερικό κανονιστικό έγγραφο του έργου και παρέχει όλα τα εργαλεία
παρακολούθησης του έργου, συγκέντρωσης των στοιχείων, τεκμηρίωσης των εργασιών που
έχουν εκτελεστεί και αρχειοθέτησής τους.
Το Π.Π.Ε. του έργου θα εκπονηθεί και θα εφαρμοστεί με φροντίδα και δαπάνες του αναδόχου,
σύμφωνα με το άρθρο 158 του Ν.4412/2016, καθώς και το τεύχος «Οδηγίες για την
παρακολούθηση και την εφαρμογή των Προγραμμάτων Ποιότητας Έργων (ΠΠΕ), όπως αυτό έχει
εγκριθεί και ισχύει με την με αριθμ. Πρωτ. ΔΙΠΑΔ/οικ./12 της 13-01-2009 απόφαση του
Υφυπουργού ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ.

Άρθρο 8 : Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας – Φάκελος Ασφάλειας και Υγείας

8.1. Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας
Με την εγκατάστασή του ο Ανάδοχος υποχρεούται να ορίσει υπεύθυνο ασφαλείας που θα είναι
αρμόδιος για την εκπόνηση και τήρηση του Σχεδίου Ασφάλειας και Υγείας (ΣΑΥ) στο εργοτάξιο,
καθώς και για τη συμπλήρωσή του κατά την πορεία των εργασιών, ανάλογα με την τελική
οργάνωση του εργοταξίου του, με βάση τις παραγράφους 3 και 9 του άρθρου 3 του ΠΔ 305/96
όπως ισχύει.

_______________________________________________________________________ _____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 5

Ο συντονιστής ασφάλειας και υγείας θα αναφέρεται και στο οργανόγραμμα που ο ανάδοχος θα
υποβάλλει για έγκριση στην Υπηρεσία, ως ορίζεται στο άρθρο 6 της παρούσης.
8.2. Φάκελος Ασφάλειας και Υγείας
Ο Ανάδοχος υποχρεούται να τηρεί τον προβλεπόμενο από τις διατάξεις του άρθρου 3 του ΠΔ
305/96 Φάκελο Ασφάλειας και Υγείας (ΦΑΥ) και να τον ενημερώνει σύμφωνα με την παρ.7 του
ίδιου άρθρου, όπως καθορίζεται στην απόφαση ΔΕΕΠΠ/85/14.05.01 του ΥΠΕΧΩΔΕ (ΦΕΚ
686Β/01.06.01).
Η Επιτροπή Παραλαβής του Έργου επιβάλλεται να διαπιστώνει ότι για το παραλαμβανόμενο
προσωρινά ή οριστικά έργο, έχει καταρτιστεί ΦΑΥ και ότι αυτός είναι ενημερωμένος. Η παραπάνω
διαπίστωση θα αναγράφεται ρητά στο σχετικό πρωτόκολλο παραλαβής και η Επιτροπή δε θα
προβαίνει στην παραλαβή εάν δεν υφίσταται ΦΑΥ ή εάν δεν είναι αρκούντως ενημερωμένος.
Στο πρωτόκολλο οριστικής παραλαβής θα αναγράφεται ακόμη ότι ο ΦΑΥ εφαρμόστηκε και
ενημερώθηκε μετά την προσωρινή παραλαβή ή ότι συμπληρώθηκε με τις εργασίες που
εκτελέστηκαν σε εφαρμογή των παρατηρήσεων για την αποκατάσταση των τυχόν ελαττωμάτων.
8.3. Οι δαπάνες για τις υποχρεώσεις του Αναδόχου για τα ΣΑΥ και ΦΑΥ δεν πληρώνονται
ιδιαίτερα, αλλά περιλαμβάνονται ανηγμένες στις τιμές μονάδας του Τιμολογίου του Έργου.
Άρθρο :8
Α
Απαιτούμενα μέτρα ασφάλειας και υγείας στο εργοτάξιο*.
1. Ο ανάδοχος έχει την υποχρέωση για την τήρηση των διατάξεων της εργατικής
νομοθεσίας, των διατάξεων και κανονισμών για την πρόληψη ατυχημάτων στο προσωπικό
του, ή στο προσωπικό του φορέα του έργου, ή σε οποιονδήποτε τρίτο, ώστε να εξαλείφονται
ή να ελαχιστοποιούνται οι κίνδυνοι ατυχημάτων ή επαγγελματικών ασθενειών κατά την
φάση κατασκευής του έργου : ΠΔ 305/96 (αρ. 7-9), Ν.3669/08 (αρ. 37 παρ.7), Ν. 3850/10**
(αρ. 42).
2. Στα πλαίσια της ευθύνης του, ο ανάδοχος υποχρεούται :
α. Να εκπονεί κάθε σχετική μελέτη (στατική ικριωμάτων, μελέτη προσωρινής σήμανσης
έργων κλπ.) και να λαμβάνει όλα τα σχετικά μέτρα Ν.3669/08 (αρθ. 37 παρ.7).
β. Να λαμβάνει μέτρα προστασίας σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία στο Σχέδιο
Ασφάλειας και Υγείας (ΣΑΥ), όπως αυτό ρυθμίζεται με τις αποφάσεις του (τ.) ΥΠΕΧΩΔΕ :
ΔΙΠΑΔ/οικ. 177/2-3-01, ΔΕΕΠΠ/85/14-5-01 και ΔΙΠΑΔ/οικ889/27 -11-02, στο
χρονοδιάγραμμα των εργασιών, καθώς και τις ενδεχόμενες τροποποιήσεις ή άλλες
αναγκαίες αναπροσαρμογές των μελετών κατά τη φάση της μελέτης και της κατασκευής του
έργου : Ν.3669/08 (αρ. 37 παρ.8 και αρ. 182).
γ. Να επιβλέπει ανελλιπώς την ορθή εφαρμογή των μέτρων ασφάλειας και υγείας των
εργαζομένων, να τους ενημερώνει / εκπαιδεύει για την αναγκαιότητα της τήρησης των
μέτρων αυτών κατά την εργασία, να ζητά τη γνώμη τους και να διευκολύνει τη συμμετοχή
τους σε ζητήματα ασφάλειας και υγείας : ΠΔ 1073/81 (αρ. 111), ΠΔ 305/96 (αρ. 10,11),
Ν.3850/10 (αρ. 42-49).
Για την σωστή εφαρμογή της παρ.γ στους αλλοδαπούς εργαζόμενους, είναι αυτονόητο
ότι η γνώση από αυτούς της ελληνικής γλώσσας κρίνεται απαραίτητη ώστε να μπορούν να
κατανοούν την αναγκαιότητα και τον τρόπο εφαρμογής των μέτρων ασφάλειας και υγείας

_______________________________________________________________________ _____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 6

(εκτός ειδικών περιπτώσεων όπου τμήμα ή όλο το έργο έχει αναλάβει να κατασκευάσει ξένη
εξειδικευμένη εταιρεία).

* Η έννοια του εργοταξίου ορίζεται στο άρθρο 2 παρ.1 σε συνδυασμό με το παράρτημα Ι του
άρθρου 12 του ΠΔ 305/96.
** Ο Ν.3850/10 Κύρωση του Κώδικα νόμων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων
άρ. δεύτερο, καταργεί διατάξεις που ρυθμίζονται από αυτόν όπως διατάξεις των : Ν. 1568/85, ΠΔ
294/88, ΠΔ 17/96, κλπ.

8
Α
.3. Σύμφωνα με τα προαναφερόμενα της παρ. 2, ο ανάδοχος υποχρεούται να τηρεί
τα ακόλουθα :
8
Α
.3.1 Εκ των προτέρων γνωστοποίηση – Σχέδιο Ασφάλειας Υγείας (ΣΑΥ )
– Φάκελος Ασφάλειας Υγείας (ΦΑΥ) και συγκεκριμένα :
α. Να διαβιβάσει στην αρμόδια επιθεώρηση εργασίας πριν από την έναρξη των εργασιών,
την εκ των προτέρων γνωστοποίηση, προκειμένου για εργοτάξιο με προβλεπόμενη
διάρκεια εργασιών που θα υπερβαίνει τις 30 εργάσιμες ημέρες και στο οποίο θα
ασχολούνται ταυτόχρονα περισσότεροι από 20 εργαζόμενοι ή ο προβλεπόμενος όγκος
εργασίας θα υπερβαίνει τα 500 ημερομίσθια : ΠΔ 305/96 (αρ 3 παρ. 12 και 13). Η
γνωστοποίηση καταρτίζεται σύμφωνα με το παράρτημα III του άρθρου 12 του ΠΔ 305/96.
β. Να ακολουθήσει τις υποδείξεις / προβλέψεις των ΣΑΥ-ΦΑΥ τα οποία αποτελούν τμήμα
της τεχνικής μελέτης του έργου (οριστικής ή εφαρμογής) σύμφωνα με το Π.Δ. 305/96 (αρ.3
παρ.8) και την ΥΑ ΔΕΕΠΠ/οικ/85/2001 του (τ.) ΥΠΕΧΩΔΕ η οποία ενσωματώθηκε στο
Ν.3669/08 (αρ. 37 παρ.8 και αρ. 182).
γ. Να αναπτύξει, να προσαρμόσει και να συμπληρώσει τα ΣΑΥ-ΦΑΥ της μελέτης (τυχόν
παραλήψεις που θα διαπιστώσει ο ίδιος ή που θα του ζητηθούν από την Υπηρεσία),
σύμφωνα με την μεθοδολογία που θα εφαρμόσει στο έργο ανάλογα με την κατασκευαστική
του δυσκολία, τις ιδιαιτερότητες του, κλπ (μέθοδος κατασκευής, ταυτόχρονη εκτέλεση
φάσεων εργασιών, πολιτική ασφάλειας, οργάνωση, εξοπλισμός, κλπ).
δ. Να αναπροσαρμόσει τα ΣΑΥ-ΦΑΥ ώστε να περιληφθούν σε αυτά εργασίες που θα
προκύψουν λόγω τροποποίησης της εγκεκριμένης μελέτης και για τις οποίες θα απαιτηθούν
τα προβλεπόμενα από την ισχύουσα νομοθεσία, μέτρα ασφάλειας και υγείας : ΠΔ 305/96
(αρ. 3 παρ.9) και ΥΑ ΔΙΠΑΔ/οικ/889/2002 (παρ.2.9) του (τ.) ΥΠΕΧΩΔΕ η οποία
ενσωματώθηκε στο Ν.3669/08 (αρ. 37 παρ.8 και αρ. 182).
ε. Να τηρήσει τα ΣΑΥ-ΦΑΥ στο εργοτάξιο, κατά την εκτέλεση του έργου : ΠΔ 305/96 (αρ. 3
παρ. 10) και ΥΑ ΔΙΠΑΔ/οικ/889/2002 (παρ.2.9Δ) του (τ.)ΥΠΕΧΩΔΕ και να τα έχει στη
διάθεση των ελεγκτικών αρχών.
στ. Συμπληρωματικές αναφορές στο Σχέδιο Ασφάλειας Υγείας (ΣΑΥ) και στο Φάκελο
Ασφάλειας Υγείας (ΦΑΥ).

_______________________________________________________________________ _____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 7

Το ΣΑΥ αποσκοπεί στην πρόληψη και στον περιορισμό των κινδύνων για τους
εργαζόμενους και για τα άλλα εμπλεκόμενα μέρη που παρευρίσκονται στο εργοτάξιο κατά
τη διάρκεια κατασκευής του έργου.
Αντίστοιχα ο ΦΑΥ αποσκοπεί στην πρόληψη και στον περιορισμό των κινδύνων για όσους
μελλοντικά ασχοληθούν με τη συντήρηση ή την επισκευή του έργου.
1. Το περιεχόμενο του ΣΑΥ και του ΦΑΥ αναφέρεται στο ΠΔ 305/96 (αρ.3 παρ.5 –
7) και στις ΥΑ : ΔΙΠΑΔ/οικ/177/2001 (αρ.3) και ΔΙΠΑΔ/οικ/889/2002 (παρ.2.9) του
(τ.) ΥΠΕΧΩΔΕ οι οποίες ενσωματώθηκαν στο Ν.3669/08 (αρ. 37 και 182).
2. Η υποχρέωση εκπόνησης ΣΑΥ προβλέπεται σύμφωνα με το ΠΔ 305/96 (αρ. 3
παρ.4), όταν:
α. Απαιτείται Συντονιστής στη φάση της μελέτης, δηλ. όταν θα απασχοληθούν περισσότερα του
ενός συνεργεία στην κατασκευή.
β. Οι εργασίες που πρόκειται να εκτελεστούν ενέχουν ιδιαίτερους κινδύνους : Π.Δ.305/96 (αρθ.
12 παράρτημα II).
γ. Απαιτείται εκ των προτέρων γνωστοποίηση στην αρμόδια επιθεώρηση εργασίας.
δ. Για την έναρξη των οικοδομικών εργασιών, επιβάλλεται με ευθύνη του κυρίου ή του έχοντος
νόμιμο δικαίωμα: θεώρηση του σχεδίου και του φακέλου ασφάλειας και υγείας (ΣΑΥ,ΦΑΥ) του
έργου από την αρμόδια Επιθεώρηση Εργασίας σύμφωνα με το άρθρο 7 παρ.1 εδάφιο α' του
Ν 4030/2011 (ΦΕΚ 249/Α/25-11-2011) και την αρ. πρωτ. 10201/27-3-2012 εγκύκλιο του Ειδ.
Γραμματέα του Σ.ΕΠ.Ε.
3. Ο ΦΑΥ καθιερώνεται ως απαραίτητο στοιχείο για την προσωρινή και την
οριστική παραλαβή κάθε Δημόσιου Έργου : ΥΑ ΔΕΕΠΠ/οικ. 433/2000 του (τ.)
ΥΠΕΧΩΔΕ, η οποία ενσωματώθηκε στο Ν.3669/08 αρ. (73 και 75).
4. Μετά την αποπεράτωση του έργου, ο ΦΑΥ φυλάσσεται με ευθύνη του Κυρίου
του Έργου και το συνοδεύει καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του : ΠΔ 305/96 (αρ. 3
παρ.11) και ΥΑ ΔΙ ΠΑΔ/οι κ/889/2002 (παρ.2.9Δ) του (τ.) ΥΠΕΧΩΔΕ.
5. Διευκρινίσεις σχετικά με την εκπόνηση του ΣΑΥ και την κατάρτιση του ΦΑΥ
περιλαμβάνονται στην ΕΓΚΥΚΛΙΟ 6 με αρ. πρωτ. ΔΙΠΑΔ/οικ/215/31 -3-2008 του
(τ.) ΥΠΕΧΩΔΕ.
8
Α
.3.2 Ανάθεση καθηκόντων σε τεχνικό ασφαλείας, γιατρό εργασίας – τήρηση
στοιχείων ασφάλειας και υγείας
Ο ανάδοχος υποχρεούται :
α. Να αναθέσει καθήκοντα τεχνικού ασφαλείας αν στο έργο απασχολήσει λιγότερους από
50 εργαζόμενους σύμφωνα με το Ν. 3850/10 (αρ.8 παρ.1 και αρ. 12 παρ.4).
β. Να αναθέσει καθήκοντα τεχνικού ασφαλείας και ιατρού εργασίας, αν απασχολήσει στο
έργο 50 και άνω εργαζόμενους, σύμφωνα με το Ν.3850/10 (αρ.8 παρ.2 και αρ. 4 έως 25).

_______________________________________________________________________ _____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 8

γ. Τα παραπάνω καθήκοντα μπορεί να ανατεθούν σε εργαζόμενους στην επιχείρηση ή σε
άτομα εκτός της επιχείρησης ή να συναφθεί σύμβαση με τις Εξωτερικές Υπηρεσίες
Προστασίας και Πρόληψης ή να συνδυαστούν αυτές οι δυνατότητες.
Η ανάθεση καθηκόντων σε άτομα εντός της επιχείρησης γίνεται εγγράφως από τον
ανάδοχο και αντίγραφο της κοινοποιείται στην τοπική Επιθεώρηση Εργασίας, συνοδεύεται
δε απαραίτητα από αντίστοιχη δήλωση αποδοχής : Ν.3850/10 (αρ.9).
δ. Στα πλαίσια των υποχρεώσεων του αναδόχου καθώς και των : τεχνικού ασφαλείας και
ιατρού εργασίας, εντάσσεται και η υποχρεωτική τήρηση στο εργοτάξιο, των ακόλουθων
στοιχείων :
1. Γραπτή εκτίμηση προς τον ανάδοχο, από τους τεχνικό ασφάλειας και ιατρό εργασίας,
των υφισταμένων κατά την εργασία κινδύνων για την ασφάλεια και την υγεία,
συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν ομάδες εργαζομένων που εκτίθενται σε
ιδιαίτερους κινδύνους Ν.3850/10 (αρ.43 παρ. 1 α και παρ.3-8).
2. Βιβλίο υποδείξεων τεχνικού ασφαλείας και γιατρού εργασίας στο οποίο θα αναγράφουν
τις υποδείξεις τους ο Τεχνικός ασφαλείας και ο γιατρός εργασίας Ν.3850/10(αρ.14παρ.1 και
αρ. 17 παρ. 1).
Ο ανάδοχος υποχρεούται να λαμβάνει ενυπόγραφα γνώση των υποδείξεων αυτών.
Το βιβλίο υποδείξεων τεχνικού ασφαλείας και γιατρού εργασίας σελιδομετρείται και
θεωρείται από την αρμόδια επιθεώρηση εργασίας.
Αν ο ανάδοχος διαφωνεί με τις γραπτές υποδείξεις και συμβουλές του τεχνικού ή του
ιατρού εργασίας (Ν 3850/10 αρ.20 παρ.4 ), οφείλει να αιτιολογεί τις απόψεις του και να τις
κοινοποιεί και στην Επιτροπή Υγείας και Ασφάλειας (Ε.Υ.Α.Ε) ή στον εκπρόσωπο των
εργαζομένων των οποίων η σύσταση και οι αρμοδιότητες προβλέπονται από τα άρθρα 4
και 5 του Ν.3850/10.
Σε περίπτωση διαφωνίας η διαφορά επιλύεται από τον επιθεωρητή εργασίας και μόνο.
3. Βιβλίο ατυχημάτων στο οποίο θα περιγράφεται η αιτία και η περιγραφή του
ατυχήματος και να το θέτει στη διάθεση των αρμόδιων αρχών Ν.3850/10 (αρ.43
παρ.2β).
Τα μέτρα που λαμβάνονται για την αποτροπή επανάληψης παρόμοιων ατυχημάτων,
καταχωρούνται στο βιβλίο υποδείξεων τεχνικού ασφαλείας.
Ο ανάδοχος οφείλει να αναγγέλλει στις αρμόδιες επιθεωρήσεις εργασίας, στις
πλησιέστερες αστυνομικές αρχές και στις αρμόδιες υπηρεσίες του ασφαλιστικού
οργανισμού στον οποίο υπάγεται ο εργαζόμενος όλα τα εργατικά ατυχήματα εντός 24 ωρών
και εφόσον πρόκειται περί σοβαρού τραυματισμού ή θανάτου, να τηρεί αμετάβλητα όλα τα
στοιχεία που δύναται να χρησιμεύσουν για εξακρίβωση των αιτίων του ατυχήματος
Ν.3850/10 (αρ.43 παρ.2α).
4. Κατάλογο των εργατικών ατυχημάτων που είχαν ως συνέπεια για τον
εργαζόμενο ανικανότητα εργασίας μεγαλύτερη των τριών εργάσιμων ημερών
Ν.3850/10(αρ.43παρ.2γ).
5. Ιατρικό φάκελο κάθε εργαζόμενου Ν 3850/10 (αρ. 18 παρ.9).

_______________________________________________________________________ _____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 9

8
Α
.3.3 Ημερολόγιο Μέτρων Ασφάλειας (ΗΜΑ)
Ο ανάδοχος υποχρεούται να τηρεί στο εργοτάξιο Ημερολόγιο Μέτρων Ασφάλειας
(ΗΜΑ), όταν απαιτείται εκ των προτέρων γνωστοποίηση στην αρμόδια επιθεώρηση
εργασίας, πριν την έναρξη των εργασιών στο εργοτάξιο σύμφωνα με το ΠΔ 305/96 (αρ.3
παρ. 14) σε συνδυασμό με την ΥΑ 130646/1984 του (τ.) Υπουργείου Εργασίας.
Το ΗΜΑ θεωρείται, σύμφωνα με την παραπάνω ΥΑ, από τις κατά τόπους Δ/νσεις,
Τμήματα ή Γραφεία Επιθεώρησης Εργασίας και συμπληρώνεται από τους επιβλέποντες
μηχ/κούς του αναδόχου και της Δ/νουσας Υπηρεσίας, από τους υπόχρεους για την
διενέργεια των τακτικών ελέγχων ή δοκιμών για ό,τι αφορά τα αποτελέσματα των ελέγχων
ή δοκιμών, από το αρμόδιο όργανο ελέγχου όπως ο επιθεωρητής εργασίας, κλπ : ΠΔ
1073/81 (αρ.113 ), Ν. 1396/83 (αρ. 8) και την Εγκύκλιο 27 του (τ.) ΥΠΕΧΩΔΕ με αρ.πρωτ.
ΔΕΕΠΠ/208 /12-9-2003.
8
Α
.3.4 Συσχετισμός Σχεδίου Ασφάλειας Υγείας (ΣΑΥ) και Ημερολόγιου Μέτρων
Ασφάλειας (ΗΜΑ)
Για την πιστή εφαρμογή του Σ ΑΥ κατά την εξέλιξη του έργου, πρέπει αυτό να
συσχετίζεται με το Η Μ Α.
Στα πλαίσια του συσχετισμού αυτού, να σημειώνεται στο Η.Μ.Α. κάθε αναθεώρηση και
εμπλουτισμός του ΣΑΥ και επίσης σε ειδική στήλη του, να γίνεται παραπομπή των
αναγραφόμενων υποδείξεων / διαπιστώσεων στην αντίστοιχη σελίδα του ΣΑΥ.
Με τον τρόπο αυτό διευκολύνεται και επιτυγχάνεται ο στόχος της πρόληψης του
ατυχήματος.

8
Α
.4. Απαιτούμενα μέτρα ασφάλειας και υγείας κατά την εκτέλεση όλων των
εργασιών στο εργοτάξιο.
8
Α
.4.1 Προετοιμασία εργοταξίου – Μέτρα Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ)
0 ανάδοχος υποχρεούται να τηρεί στο εργοτάξιο, κατά την εκτέλεση όλων των εργασιών,
τα παρακάτω μέτρα ασφάλειας και υγείας :
α. Την ευκρινή και εμφανή σήμανση και περίφραξη του περιβάλλοντα χώρου του
εργοταξίου με ιδιαίτερη προσοχή στη σήμανση και περίφραξη των επικίνδυνων θέσεων :
ΠΔ 105/95, ΠΔ 305//96 (αρ. 12 παραρτ. IV μέρος Α, παρ. 18.1).
β. Τον εντοπισμό και τον έλεγχο προϋπαρχουσών της έναρξης λειτουργίας του εργοταξίου
ηλεκτρικών εγκαταστάσεων και εκτροπή τυχόν υπαρχόντων εναέριων ηλεκτροφόρων
αγωγών έξω από το εργοτάξιο, ώστε να παρέχεται προστασία στους εργαζόμενους από
τον κίνδυνο ηλεκτροπληξίας : ΠΔ 1073/81 (αρ.75-79), ΠΔ 305/96 (αρ. 12 παραρτ. IV
μέρος Β, τμήμα II, τταρ.2).
γ. Τη σήμανση των εγκαταστάσεων με ειδικούς κινδύνους (αγωγοί ατμών θερμών, υγρών ή
αερίων κλπ) και τα απαιτούμενα μέτρα προστασίας των εργαζομένων από τους κινδύνους

_______________________________________________________________________ _____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 10

των εγκαταστάσεων αυτών : ΠΔ 1073/81 (αρ.92 – 95), ΠΔ 305/96 (αρ. 12, παραρτ. IV μέρος
Α, τταρ.6).
δ. Τη λήψη μέτρων αντιμετώπισης εκτάκτων καταστάσεων όπως : κατάρτιση σχεδίου
διαφυγής – διάσωσης και εξόδων κινδύνου, πυρασφάλεια, εκκένωση χώρων από τους
εργαζόμενους, πρόληψη – αντιμετώπιση πυρκαγιών & επικίνδυνων εκρήξεων ή
αναθυμιάσεων, ύπαρξη πυροσβεστήρων, κλπ. : ΠΔ 1073/81 (αρ. 92-96), ΠΔ 305/96 (αρ.
12, παραρτ. IV μέρος Α, παρ.3, 4, 8-10), Ν.3850/10(αρ.30, 32,45).
ε. Την εξασφάλιση παροχής πρώτων βοηθειών, χώρων υγιεινής και υγειονομικού
εξοπλισμού (ύπαρξη χώρων πρώτων βοηθειών, φαρμακείου, αποχωρητηρίων, νιπτήρων,
κλπ) : ΠΔ 1073/81 (αρ. 109,110), Ν. 1430/84 (αρ. 17,18), ΠΔ 305/96 (αρ. 12 παραρτ. IV
μέρος Α, παρ. 13, 14).
στ. Την εξασφάλιση της δωρεάν χορήγησης Μέσων Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ) στους
εργαζόμενους όπως προστατευτικά κράνη, μπότες ασφαλείας, φωσφορίζοντα γιλέκα,
ολόσωμες ζώνες ασφαλείας, γυαλιά, κλπ, εφόσον τους ενημερώσει εκ των προτέρων
σχετικά με τους κινδύνους από τους οποίους τους προστατεύει ο εξοπλισμός αυτός και τους
δώσει σαφείς οδηγίες για τη χρήση του : Π.Δ. 1073/81 (αρ. 102-108), Ν. 1430/84 (αρ. 16-
18), ΚΥΑ Β.4373/1205/93 και οι τροποπ. αυτής ΚΥΑ 8881/94 και Υ.Α. οικ.Β.5261/190/97,
Π.Δ. 396/94, Π.Δ. 305/96 (αρ.9,παρ.γ).
8
Α
.4.2 Εργοταξιακή σήμανση – σηματοδότηση, συστήματα ασφαλείας, φόρτωση –
εκφόρτωση – εναπόθεση υλικών, θόρυβος, φυσικοί, χημικοί παράγοντες κλπ
0 ανάδοχος υποχρεούται :
α. Να προβεί στην κατάλληλη σήμανση και σηματοδότηση, με σκοπό την ασφαλή διέλευση
των πεζών και των οχημάτων από την περιοχή κατασκευής του έργου, σύμφωνα με :
– Την Υ.Α αριθ. ΔΜΕΟ/Ο/613/16-2-2011 του τ.ΥΠOΜΕΔΙ:
«Οδηγίες Σήμανσης Εκτελούμενων Έργων» (ΟΜΟΕ-ΣΕΕΟ, τεύχος 7)
– Τη ΚΥΑ αριθ.6952/14-2-2011 του τ.ΥΠΕΚΑ και τ.ΥΠOΜΕΔΙ «Υποχρεώσεις και
μέτρα για την ασφαλή διέλευση των πεζών κατά την εκτέλεση εργασιών σε
κοινόχρηστους χώρους πόλεων και οικισμών που προορίζονται για την
κυκλοφορία πεζών »
Τις διατάξεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας : Ν.2696/99 (αρ. 9-11 και αρ.52 ) και
την τροπ. αυτού : Ν.3542/07 (αρ. 7-9 και αρ.46).
β. Να τηρεί τις απαιτήσεις ασφάλειας που αφορούν σε εργασίες εναπόθεσης υλικών στις
οδούς, κατάληψης τμήματος οδού και πεζοδρομίου : Ν. 2696/99 (αρ. 47 , 48) και η τροπ.
αυτού: Ν. 3542/07 (αρ.43,44).

_______________________________________________________________________ _____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 11

γ. Να συντηρεί και να ελέγχει τακτικά τη λειτουργία των συστημάτων ασφαλείας και να τηρεί
τις απαιτήσεις ασφάλειας των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων, των φορητών ηλεκτρικών
συσκευών, των κινητών προβολέων, των καλωδίων τροφοδοσίας, των εγκαταστάσεων
φωτισμού εργοταξίου, κλπ : ΠΔ 1073/81 (αρ.75 -84), ΠΔ 305/96 (αρ.8.δ και
αρ.12,παραρτ.Ι/μέρος Α, παρ.2), Ν.3850/10 (αρ. 31,35).
δ. Να προβεί στα απαραίτητα μέτρα ασφάλειας που αφορούν σε εργασίες φόρτωσης,
εκφόρτωσης, αποθήκευσης, στοίβασης, ρίψης και μεταφοράς υλικών και άλλων στοιχείων
: ΠΔ 216/78, ΠΔ 1073/81 (αρ.85-91), ΚΥΑ 8243/1113/91 (αρ.8), ΠΔ 305/96 [αρ. 8 (γ, ε, στ,
ζ) και αρ. 12 παραρτ. IV μέρος Α παρ. 11 και. μέρος Β τμήμα II παρ.4], Ν.2696/99 (αρ.32)
και η τροπ. αυτού : Ν. 3542/07 (αρ.30).
ε. Να τηρεί μέτρα προστασίας των εργαζομένων που αφορούν : α) κραδασμούς : ΠΔ
176/05, β) θόρυβο : ΠΔ 85/91, ΠΔ 149/06, γ) προφυλάξεις της οσφυϊκής χώρας και της
ράχης από χειρωνακτική διακίνηση φορτίων : ΠΔ 397/94, δ) προστασία από φυσικούς,
χημικούς και βιολογικούς παράγοντες : Ν.3850/10 (άρ. 36-41), ΠΔ 82/10.
8
Α
.4.3 Μηχανήματα έργων / Εξοπλισμοί εργασίας – αποδεικτικά στοιχεία αυτών.
Οι εξοπλισμοί εργασίας χαρακτηρίζονται και κατατάσσονται ως μηχανήματα έργων ΠΔ
304/00 (αρ.2).
α. Ο ανάδοχος οφείλει να ελέγχει τη σωστή λειτουργία και τον χειρισμό των μηχανημάτων
(χωματουργικών και διακίνησης υλικών), των ανυψωτικών μηχανημάτων, των οχημάτων,
των εγκαταστάσεων, των μηχανών και του λοιπού εξοπλισμού εργασίας (ζώνες ασφαλείας
με μηχανισμό ανόδου και καθόδου, κυλιόμενα ικριώματα, φορητές κλίμακες, κλπ ) : ΠΔ
1073/81 (αρ. 17, 45-74 ), Ν 1430/84 (αρ. 11-15), ΠΔ 31/90, ΠΔ 499/91, ΠΔ 395/94 και οι
τροπ. αυτού: ΠΔ 89/99, ΠΔ 304/00 και ΠΔ 155/04, ΠΔ 105/95 (παραρτ. IX), ΠΔ 305/96 (αρ.
12 παραρτ.ΐν μέρος Β τμήμα II παρ.7 – 9), ΚΥΑ 15085/593/03, ΚΥΑ αρ.Δ13ε/4800/03, ΠΔ
57/10, Ν.3850/10 (αρ. 34, 35).
β. Τα μηχανήματα έργων σύμφωνα με το ΠΔ 305/96 (αρ. 12 παραρτ.IV, μέρος Β', τμήμα II,
παρ.7.4 και 8.5) και το ΠΔ 304/00 (αρ.2), πρέπει να συνοδεύονται από τα εξής στοιχεία :
1. Πινακίδες αριθμού κυκλοφορίας
2. Άδεια κυκλοφορίας
3. Αποδεικτικά στοιχεία ασφάλισης.
4. Αποδεικτικά πληρωμής τελών κυκλοφορίας (χρήσης)
5. Άδειες χειριστών μηχανημάτων σύμφωνα με το ΠΔ 305/96 (αρ. 12, παραρτ. IV, μέρος
Β', τμήμα II, παρ. 8.1.γ και 8.2) και το ΠΔ 89/99 (παραρτ. II, παρ.2.1). Σημειώνεται ότι η
άδεια χειριστού μηχανήματος συνοδεύει τον χειριστή.

_______________________________________________________________________ _____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 12

6. Βεβαίωση ασφαλούς λειτουργίας του εξοπλισμού εργασίας (ορθή
συναρμολόγηση – εγκατάσταση, καλή λειτουργία) και αρχείο συντήρησης αυτού
στο οποίο θα καταχωρούνται τα αποτελέσματα των ελέγχων σύμφωνα με το ΠΔ
89/99 (αρ. 4α παρ.3 και 6).
7. Πιστοποιητικό επανελέγχου ανυψωτικού μηχανήματος, οδηγίες χρήσης,
συντήρησης και αντίστοιχο βιβλίο συντήρησης και ελέγχων αυτού σύμφωνα με την
ΚΥΑ 15085/593/03 ( αρ.3 και αρ.4. παρ.7 ).
8
Α
.5.Νομοθετήματα που περιέχουν πρόσθετα απαιτούμενα μέτρα ασφάλειας και
υγείας στο εργοτάξιο, τα οποία τηρούνται κατά περίπτωση, ανάλογα με το είδος των
εργασιών του εκτελούμενου έργου.
0 ανάδοχος υποχρεούται να τηρεί στο εργοτάξιο, πέρα από τα προαναφερόμενα, πρόσθετα
απαιτούμενα μέτρα ασφάλειας και υγείας, κατά περίπτωση, ανάλογα με το είδος των
εργασιών του εκτελούμενου έργου.
Τα εν λόγω απαιτούμενα μέτρα αναφέρονται στα παρακάτω νομοθετήματα :
8
Α
.5.1 Κατεδαφίσεις :
Ν 495/76, ΠΔ 413/77, ΠΔ 1073/81 (αρ. 18-33, 104), ΚΥΑ 8243/1113/91 (αρ.7), ΥΑ
31245/93, Ν. 2168/93, ΠΔ 396/94 (αρ.9 παρ.4 παραρτ. III ), Υ.Α. 3009/2/21-γ/94, Υ.Α.
2254/230/Φ.6.9/94 και οι τροπ. αυτής : ΥΑ Φ.6.9/13370/1560/95 και ΥΑ
Φ6.9/25068/1183/96, ΠΔ 305/96 (αρ. 12, παραρτ.ΐν μέρος Β τμήμα II, παρ.11), ΚΥΑ
3329/89 και η τροπ. αυτής : Υ.Α. Φ.28/18787/1032/00, ΠΔ 455/95 και η τροπ. αυτού ΠΔ
2/06, ΠΔ 212/06,ΥΑ 21017/84/09.
8
Α
.5.2 Εκσκαφές (θεμελίων, τάφρων, φρεάτων, κλπ), Αντιστηρίξεις :
Ν. 495/76, ΠΔ 413/77, ΠΔ 1073/81 (αρ.2-17, 40-42 ), ΥΑ αρ. 3046/304/89 (αρ.8-
ασφάλεια και αντοχή κτιρίων, παρ.4), ΚΥΑ 3329/89 και η τροπ. αυτής : ΥΑ
Φ.28/18787/1032/00, Ν. 2168/93, ΠΔ 396/94 (αρ.9 παρ.4 παραρτ. III), ΥΑ
3009/2/21-γ/94, ΥΑ 2254/230/Φ.6.9/94 και οι τροπ. αυτής ΥΑ
Φ.6.9/13370/1560/95 και ΥΑ Φ6.9/25068/1183/96, ΠΔ 455/95 και η τροπ. αυτού : ΠΔ 2/06,
ΠΔ 305/96 (αρ. 12, παραρτ. IV μέρος Β τμήμα II παρ. 10 ).
8
Α
.5.3 Ικριώματα και κλίμακες, Οδοί κυκλοφορίας – ζώνες κινδύνου, Εργασίες
σε ύψος, Εργασίες σε στέγες.
ΠΔ 778/80, ΠΔ 1073/81 (αρ.34-44), Ν. 1430/84 (αρ. 7-10), ΚΥΑ 16440/Φ. 10.4/445/93, ΠΔ
396/94 (αρ.9 παρ.4 παραρτ. III), ΠΔ 155/04, ΠΔ 305/96 (αρ. 12, παραρτ.IV μέρος Α παρ.1,
10 και μέρος Β τμήμα II παρ.4-6,14 ).
8
Α
.5.4 Εργασίες συγκόλλησης, οξυγονοκκοπής & λοιπές θερμές εργασίες

_______________________________________________________________________ _____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 13

ΠΔ 95/78, ΠΔ 1073/81 (αρ.96, 99,. 104, 105 ), ΠΔ 70/90 (αρ. 15), ΠΔ 396/94 (αρ.9 παρ.4
παραρτ. III), Πυροσβεστική Διάταξη 7 Απόφ.7568 Φ.700.1/96, ΚΥΑ αρ.οικ. 16289/330/99.
8
Α
.5.5 Κατασκευή δομικών έργων (κτίρια, γέφυρες, τοίχοι αντιστήριξης,
δεξαμενές, κλπ.)
ΠΔ 778/80, ΠΔ 1073/81 (αρ.26- 33, αρ.98), ΥΑ 3046/304/89, ΠΔ 396/94 (αρ.9 παρ.4
παραρτ. III), ΠΔ 305/96 (αρ.12 παραρτ. IV μέρος Β τμήμα II παρ. 12).
8
Α
.5.6 Προετοιμασία και διάνοιξη σηράγγων και λοιπών υπογείων έργων.
(Σήραγγες κυκλοφορίας οχημάτων, αρδευτικές σήραγγες, υπόγειοι σταθμοί παραγωγής
ενέργειας και εργασίες που εκτελούνται στα υπόγεια στεγασμένα τμήματα των οικοδομικών
ή άλλης φύσης έργων και σε στάθμη χαμηλότερη των 6.00 μ. κάτω από την επιφάνεια της
γης.)
Ν.495/76, ΠΔ 413/77, ΠΔ 225/89, ΚΥΑ 33 29/89 και η τροπ. αυτής : ΥΑ
Φ.28/18787/1032/00, Ν. 2168/93, ΠΔ 396/94 (αρ.9 παρ.4 παραρτ. III), ΥΑ
2254/230/Φ.6.9/94 και οι τροπ. αυτής : ΥΑ Φ.6.9/13370/1560/95 και ΥΑ
Φ6.9/25068/1183/96, ΥΑ 3009/2/21-γ/94, ΠΔ 455/95 και η τροπ. αυτού : ΠΔ 2/06, ΠΔ
305/96 (αρ. 12 παραρτ. IV μέρος Β τμήμα II παρ.10).
8
Α
.5.7 Καταδυτικές εργασίες σε Λιμενικά έργα
(Υποθαλάσσιες εκσκαφές, διαμόρφωση πυθμένα θαλάσσης, κατασκευή
προβλήτας κλπ με χρήση πλωτών ναυπηγημάτων και καταδυτικού συνεργείου.) ΠΔ
1073/81 (αρ.100), Ν 1430/84 (αρ.17), ΠΔ 396/94 (αρ.9 παρ.4 παραρτ.ΙΙΙ), ΥΑ
3131.1/20/95/95, ΠΔ 305/96 (αρ. 12, παραρτ.ΐν μέρος Β τμήμα II παρ.8.3 και παρ. 13).
8
Α
.6. Ακολουθεί κατάλογος με τα νομοθετήματα και τις κανονιστικές διατάξεις που
περιλαμβάνουν τα απαιτούμενα μέτρα ασφάλειας και υγείας στο εργοτάξιο.

_______________________________________________________________________ _____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 14

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞ ΕΩΝ :
«ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΕΡΓΟΤΑΞΙΟ»
Α. ΝΟΜΟΙ
Ν. 495/76 ΦΕΚ 337/Α/76 Π. Δ. 395/94 ΦΕΚ 220/Α/94
Ν. 1396/83 ΦΕΚ 126/Α/83 Π. Δ. 396/94 ΦΕΚ 220/Α/94
Ν. 1430/84 ΦΕΚ 49/Α/84 Π. Δ. 397/94 ΦΕΚ 221/Α/94
Ν. 2168/93 ΦΕΚ 147/Α/93 Π. Δ. 105/95 ΦΕΚ 67/Α/95
Ν. 2696/99 ΦΕΚ 57/Α/99 Π. Δ. 455/95 ΦΕΚ 268/Α/95
Ν. 3542/07 ΦΕΚ 50/Α/07 Π. Δ. 305/96 ΦΕΚ 212/Α/96
Ν. 3669/08 ΦΕΚ 116/Α/08 Π. Δ. 89/99 ΦΕΚ 94/Α/99
Ν. 3850/10 ΦΕΚ 84/Α/10 Π. Δ. 304/00 ΦΕΚ 241/Α/00
Ν. 4030/12 ΦΕΚ 249/Α/12 Π. Δ. 155/04 ΦΕΚ 121/Α/04
Π. Δ. 176/05 ΦΕΚ 227/Α/05
Π. Δ. 149/06 ΦΕΚ 159/Α/06
Β. ΠΡΟΕΔΡΙΚΑ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΑ
Π. Δ. 2/06 ΦΕΚ 268/Α/06
Π. Δ. 413/77 ΦΕΚ 128/Α/77
Π. Δ. 212/06 ΦΕΚ 212/Α/06
Π. Δ. 95/78 ΦΕΚ 20/Α/78
Π. Δ. 82/10 ΦΕΚ 145/Α/10
Π. Δ. 216/78 ΦΕΚ 47/Α/78
Π. Δ. 57/10 ΦΕΚ 97/Α/10
Π. Δ. 778/80 ΦΕΚ 193/Α/80
Π. Δ. 1073/81 ΦΕΚ 260/Α/81 Γ. ΥΠΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ
Π. Δ. 225/89 ΦΕΚ 106/Α/89 ΥΑ 130646/84 ΦΕΚ 154/Β/84
Π. Δ. 31/90 ΦΕΚ 31/Α/90 ΚΥΑ 3329/89 ΦΕΚ 132/Β/89
Π. Δ. 70/90 ΦΕΚ 31/Α/90 ΚΥΑ 8243/1113/91 ΦΕΚ 138/Β/91
Π. Δ. 85/91 ΦΕΚ 38/Α/91 ΚΥΑαρ.οικ. Β. 4373/1205/93 ΦΕΚ 187/Β/93

Π. Δ. 499/91

ΦΕΚ 180/Α/91 –
11-

ΚΥΑ 16440/Φ. 10.4/445/93

ΦΕΚ

765/Β/93

Γ ΥΠΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Δ. ΕΓΚΥΚΛΙΟΙ
ΚΥΑ αρ. 8881/94 ΥΑ
αρ. οι κ. 31245/93 ΥΑ
3009/2/21-γ/94
ΦΕΚ
ΦΕΚ
ΦΕΚ
450/Β/94
451/Β/93
301/Β/94
ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 27/03
ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 6/08
ΑΡ.ΠΡΩΤ.ΔΕΕΠ
Π/208/12-9-03
ΑΡ.ΠΡΩΤ.ΔΙΠΑΔ/ οι
κ/215/31 -3-08
ΥΑ 2254/230/Φ.6.9/94 ΥΑ
3131.1/20/95/95
ΦΕΚ
ΦΕΚ
73/Β/94
978/Β/95
ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Σ.ΕΠ.Ε ΑΡ.ΠΡ. 10201/12
ΑΔΑ:Β4Λ1Λ-ΚΦΖ
ΥΑΦ.6.9/13370/1560/95 ΦΕΚ 677/Β/95
ΥΑ Φ6.9/25068/1183/96 ΦΕΚ 1035/Β/96
Υ.Ααρ.οικ.Β.5261/190/97 ΦΕΚ 113/Β/97
ΚΥΑ αρ.οικ. 16289/330/99 ΦΕΚ 987/Β/99
ΚΥΑαρ.οικ. 15085/593/03 ΦΕΚ 1186/Β/03
ΚΥΑ αρ. Δ13ε/4800/03 ΦΕΚ 708/Β/03
ΚΥΑ αρ.6952/11 ΦΕΚ 420/Β/11
ΥΑ 3046/304/89 ΦΕΚ 59/Δ/89
ΥΑ Φ.28/18787/1032/00 ΦΕΚ 1035/Β/00
ΥΑ αρ. οι κ. 433/2000 ΦΕΚ 1176/Β/00
ΥΑ ΔΕΕ Π Π/οι κ/85/01 ΦΕΚ 686/Β/01
ΥΑ ΔΙΠΑΔ/οικ/177/01 ΦΕΚ 266/Β/01
ΥΑ ΔΙ ΠΑΔ/οι κ/889/02 ΦΕΚ 16/Β/03
ΥΑ ΔΜΕΟ/Ο/613/11 ΦΕΚ 905/Β/11
ΥΑ 21017/84/09 ΦΕΚ 1287/Β/09
Πυροσβεστική διάταξη 7,
Αττόφ. 7568.Φ.700.1/96
ΦΕΚ 155/Β/96

_______________________________________________________________________ ____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 20
Άρθρο 9 : Μηχανικός εξοπλισμός – Ειδικευμένο προσωπικό
Ο ανάδοχος υποχρεούται να διαθέσει όλο τον απαιτούμενο μηχανολογικό και ηλεκτρολογικό
εξοπλισμό καθώς και το ειδικευμένο προσωπικό το οποίο απαιτείται για την άρτια, έντεχνη και
εμπρόθεσμη κατασκευή όλου του έργου.
Ο ανάδοχος υποχρεούται να υποβάλει με το χρονοδιάγραμμα κατασκευής του έργου και πίνακα με
τεχνικά και λοιπά στοιχεία του εξοπλισμού – προσωπικού του που θα διαθέσει για την εκτέλεση του
έργου. Στην κρίση της Διευθύνουσας Υπηρεσίας είναι η αποδοχή ή όχι της επάρκειας του
εξοπλισμού, των μέσων και του προσωπικού του αναδόχου, χωρίς αυτό να απαλλάσσει τον
ανάδοχο από την ευθύνη για την εμπρόθεσμη και έντεχνη περάτωση του έργου.
Επισημαίνεται ότι, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε σχετική έγκριση ή σύμφωνη γνώμη της
Διευθύνουσας Υπηρεσίας, ο ανάδοχος παραμένει εξ ολοκλήρου υπεύθυνος για την καταλληλότητα
του μηχανικού και ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού που θα χρησιμοποιήσει, καθώς και για το
σύμφωνο του εξοπλισμού αυτού με τις σχετικές διατάξεις των τεχνικών προδιαγραφών. Στην
περίπτωση που ο εξοπλισμός του αναδόχου (ή μέρος του εξοπλισμού του) αποδειχτεί κατά την
διάρκεια των εργασιών ακατάλληλος για οποιοδήποτε λόγο, συμπεριλαμβανομένων και των λόγων
που αναφέρονται στην φύση του υπεδάφους και στην μορφολογία της περιοχής, ο ανάδοχος δε
δικαιούται καμιάς επιπλέον αποζημίωσης ούτε παράταση της προθεσμίας.

Άρθρο 10 : Υπέρβαση προθεσμιών – Ποινικές ρήτρες – Υποκατάσταση αναδόχου
1. Για κάθε ημέρα υπέρβασης της συνολικής προθεσμίας, όπως αυτή ορίζεται στην παράγραφο
1 του άρθρου 5 της παρούσας, από υπαιτιότητα του αναδόχου, επιβάλλονται ποινικές ρήτρες,
σύμφωνα με το άρθρο 148 του Ν.4412/2016 και για χρονικά διαστήματα που καθορίζονται σ΄
αυτόν.
2. Εφόσον στη σύμβαση ορίζονται τμηματικές προθεσμίες, ορίζεται και το ποσοστό ποινικών
ρητρών ανά ημέρα υπέρβασης, καθώς και ο συνολικός χρόνος για την επιβολή τους. Το
συνολικό ποσό της ποινικής ρήτρας για υπέρβαση των τμηματικών προθεσμιών δεν μπορεί να
ξεπεράσει σε ποσοστό το τρία τοις εκατό (3%) της αξίας της σύμβασης, χωρίς Φ.Π.Α.
3. Η υποκατάσταση του αναδόχου από τρίτο στην κατασκευή μέρους ή όλου του έργου
(εκχώρηση του έργου) είναι δυνατή αποκλειστικά υπό τις προυποθέσεις της περίπτωσης δ’ της
παραγράφου 1 του άρθρου 132 του Ν.4412/2016. Η υποκατάσταση απαγορεύεται χωρίς
έγκριση της Προϊσταμένης Αρχής, η οποία αποφασίζει ύστερα από αίτηση του αναδόχου και
πρόταση της Διευθύνουσας Υπηρεσίας. Αν διαπιστωθεί καθ' οποιονδήποτε τρόπο ότι έχει γίνει
άμεση ή έμμεση υποκατάσταση του αναδόχου από άλλη εργοληπτική επιχείρηση χωρίς
έγκριση, ο κύριος του έργου ή ο φορέας κατασκευής κηρύσσει έκπτωτο τον ανάδοχο, μετά από
γνώμη του αρμοδίου τεχνικού συμβουλίου.
Κατά τα λοιπά ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 164 του Ν.4412/2016.

Άρθρο 11 : Αρτιότητα κατασκευής
1. Εφόσον κατά τη διάρκεια κατασκευής του έργου επισημανθούν αναγκαίες αλλαγές στην
εγκεκριμένη οριστική μελέτη (που αφορούν παραδοχές, υπολογισμούς, φορτίσεις, απαιτήσεις
ποιότητας και εξοπλισμού, ελλιπείς εφαρμογές κανονισμών, κανόνων επιστήμης, τεχνικής,
αριθμητικά λάθη, ασυμφωνία σχεδίων κ.λ.π.), που μειώνουν τον συντελεστή ασφαλείας του
έργου ή που οδηγούν προς αστοχία τότε ο ανάδοχος:
α) Υποχρεούται να συμπληρώσει, διορθώσει, τροποποιήσει την μελέτη σύμφωνα με τις
υποδείξεις της Διευθύνουσας Υπηρεσίας και σύμφωνα με το άρθρο 4 της παρούσας.

_______________________________________________________________________ ____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 21
β) Υποχρεούται να προχωρήσει στην κατασκευή του έργου, σύμφωνα με την συμπληρωμένη,
διορθωμένη, τροποποιημένη και εγκεκριμένη από την Δ/νουσα Υπηρεσία μελέτη, χωρίς καμιά
επιβάρυνση στην τιμή του προϋπολογισμού προσφοράς που υπέβαλλε κατά τον διαγωνισμό.
2. Ο καθορισμός οποιωνδήποτε στοιχείων και οδηγιών σε σχέση με την εκτέλεση των εργασιών,
στις εφαρμοζόμενες τεχνικές προδιαγραφές, στη γενική συγγραφή υποχρεώσεων, στις
κατασκευαστικές λεπτομέρειες και στον τρόπο εκτέλεσης των κατασκευών, δεν απαλλάσσει
τον ανάδοχο από την υποχρέωση του να λάβει κάθε μέτρο για την άρτια εκτέλεση και εμφάνιση
των διαφόρων κατασκευών που συνοδεύουν τα επί μέρους τμήματα του όλου έργου.
3. Σε εφαρμογή των παραπάνω όρων διευκρινίζεται ότι έστω και αν δεν ορίζεται κάτι στα σχέδια
ή στα άλλα στοιχεία της εργολαβίας, ή και αν δεν έχουν δοθεί σχετικές οδηγίες της
Διευθύνουσας Υπηρεσίας, κάθε απλό ή σύνθετο τμήμα του έργου θα πρέπει να είναι άρτιο,
τόσο ως προς την κατασκευή και εμφάνισή του, όσο και ως προς τη δυνατότητα άμεσης
σύνδεσής του με τα υπόλοιπα τμήματα του έργου.

Άρθρο 12 : Ημερολόγιο έργου – Αφανείς Εργασίες – Κατασκευαστικά σχέδια

1. Κατά την εκτέλεση του έργου θα τηρείται ημερολόγιο του έργου σύμφωνα με το άρθρο 146
του Ν. 4412/2016.

2. Για τις αφανείς εργασίες, που ενσωματώνονται συμβατικά στο έργο, θα καταρτίζονται, κατά
τον χρόνο εκτέλεσής τους και ποτέ εκ των υστέρων, πρωτόκολλα αφανών εργασιών, όπου
θα βεβαιώνεται ότι αυτές εκτελέσθηκαν σύμφωνα με την μελέτη και τις προδιαγραφές, αλλιώς
θα θεωρούνται άκυρα και οι εργασίες δεν θα δύνανται να πιστοποιηθούν (άρθρο 151, παρ. 3
του Ν.4412/2016).

3. Ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος, κατά την εκτέλεση των εργασιών να συντάσσει και να
υποβάλλει για έλεγχο λεπτομερή κατασκευαστικά σχέδια όλων των εργασιών σε κάτοψη και
σχηματική τομή, όπως εκτελούνται, επί των οποίων θα αναγράφονται και οι διαστάσεις των
εκάστοτε εκτελουμένων τμημάτων είτε εμφανή είτε αφανή είναι αυτά, καθώς και λεπτομερή
διαγράμματα των εγκαταστάσεων (δίκτυα) πλήρως εξασφαλισμένα.

Άρθρο 13 : Γνώση των συνθηκών κατασκευής του έργου
Συμπληρωματικά προς τα αναφερόμενα στο άρθρο 5 της ΓΣΥ, επισημαίνεται ότι οι διαγωνιζόμενοι
θα πρέπει να προβούν με δική τους ευθύνη και δαπάνη στην περαιτέρω επεξεργασία των
υπαρχόντων στοιχείων και να εκτελέσουν οποιεσδήποτε συμπληρωματικές εργασίες και έρευνες
(π.χ. γεωτεχνικές εργασίες κ.λ.π), που θα κρίνουν ότι είναι απαραίτητες για την σύνταξη της
Οικονομικής Προσφοράς τους και συνεπώς διευκρινίζεται ότι καμία απαίτηση αποζημίωσης του
αναδόχου δεν είναι δυνατό να αναγνωρισθεί για πρόσθετες εργασίες ή μεταβολή ποσοτήτων που
τυχόν θα προκύψουν από την μη πλήρη γνώση των χαρακτηριστικών συστάσεως, της γεωλογίας
και των εδαφοτεχνικών παραμέτρων του εδάφους.
Παράλειψη του αναδόχου προς ενημέρωσή του με κάθε δυνατή πληροφορία που αφορά τους
όρους της σύμβασης δεν απαλλάσσει αυτόν από την ευθύνη για την πλήρη συμμόρφωσή του προς
την σύμβαση.

Άρθρο 14 : Γενικά έξοδα, όφελος κλπ. αναδόχου – Εργολαβικά ποσοστά-Επιβαρύνσεις

_______________________________________________________________________ ____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 22
1. Στην παρούσα εργολαβία ισχύει ΓΕ & ΟΕ 18% επί της αξίας του τιμήματος του έργου που
εκτελείται και αποτιμάται με τιμές μονάδας.
2. Οι εργοδοτικές επιβαρύνσεις και όλες οι τυχόν ισχύουσες κρατήσεις ή εισφορές υπέρ τρίτων
στην δαπάνη του έργου, εκτός φόρου εισοδήματος και Φ.Π.Α., καταβάλλονται από τον
ανάδοχο και αποδίδονται σε αυτόν, με το εργολαβικό ποσοστό, μειωμένο κατά την έκπτωση
του διαγωνισμού.
3. Οι δια των εκδιδόμενων λογαριασμών πληρωμές για εργασίες υπόκεινται στις κάτωθι
επιβαρύνσεις, σύμφωνα με τις διατάξεις που θα ισχύουν στο χρονικό διάστημα από την
ημερομηνία δημοπράτησης μέχρι την ημερομηνία περάτωσης του έργου, (πλην του Φ.Π.Α.
που βαρύνει τον κύριο του έργου) (για έργα που χρηματοδοτούνται από ίδιους πόρους ή/και
το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων).
α) Φόρος δημοσίου (πληρωμή κατά νόμο)
β) Κρατήσεις υπέρ των διαφόρων ταμείων όπως προβλέπεται από τις κείμενες
διατάξεις.
γ) ΤΣΜΕΔΕ (πληρωμή κατά τον νόμο)
δ) ΕΜΠ (πληρωμή κατά τον νόμο)
4. Στα γενικά έξοδα του αναδόχου και στο όφελος αυτού, πέραν των όσων αναφέρονται σε άλλα
σημεία των συμβατικών τευχών, περιλαμβάνονται και οι παρακάτω ειδικές δαπάνες που είναι
απαραίτητες ή μπορούν να ζητηθούν από τον εργοδότη:
α) Οι τοπογραφικές εργασίες που απαιτούνται για την εκτέλεση των εργασιών προς
εφαρμογή της μελέτης και τυχόν τροποποιήσεις αυτής.
β) Οι εργαστηριακοί έλεγχοι που θα γίνονται σε όλη τη διάρκεια του έργου για διαπίστωση
της καταλληλότητας των χρησιμοποιούμενων υλικών και της ποιότητας εργασιών σύμφωνα με τις
Τεχνικές Προδιαγραφές.
γ) Οι χαράξεις και σημάνσεις στο έργο κατά την εκτέλεσή του.
ε) Η δαπάνη ασφαλίστρων, όπως περιγράφονται στην παρούσα.
Κατά τα λοιπά το έργο επιβαρύνεται με κρατήσεις, οι οποίες προσαρμόζονται σύμφωνα με την
εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία.

Άρθρο 15 : Υλικά και μέσα για την κατασκευή του έργου
Όλα τα υλικά και μέσα για την εκτέλεση του έργου θα διατεθούν από τον ανάδοχο.
Τα παραπάνω υλικά και μέσα θα είναι κατάλληλα για την κατασκευή του έργου και θα συμφωνούν
με τις Τεχνικές Προδιαγραφές, εφόσον τα περιλαμβάνουν, καθώς και τα λοιπά συμβατικά τεύχη.
Πριν την προμήθεια και ενσωμάτωση στο έργο, ο ανάδοχος υποχρεούται να προσκομίσει δείγματα
των κύριων υλικών που θα χρησιμοποιήσει μαζί με έγγραφα πιστοποιητικά κατασκευαστή,
προδιαγραφές κατασκευής και λοιπά διαθέσιμα στοιχεία, βάσει των απαιτήσεων, προς έγκριση από
την Υπηρεσία. Η Υπηρεσία διατηρεί το δικαίωμα να παίρνει δείγματα των υλικών στο εργοτάξιο και
σε περίπτωση αμφιβολίας ως προς την ποιότητα, σε σχέση με τα δείγματα, να τα στέλνει για
ποιοτικό έλεγχο, με δαπάνες του αναδόχου. Τα υλικά που δε θα ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις
δε θα παραλαμβάνονται από την Υπηρεσία ούτε υπό όρους, πχ περικοπών ή επιβολής προστίμου,
και θα απομακρύνονται από τον ανάδοχο ως ακατάλληλα με εντολή της Επίβλεψης.

Άρθρο 16 : Διευκολύνσεις του αναδόχου

_______________________________________________________________________ ____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 23
Η Διευθύνουσα Υπηρεσία ύστερα από έγγραφη αίτηση του αναδόχου θα προσφέρει κάθε δυνατή
συνδρομή προς τις αρμόδιες αρχές για την άρση κάθε ενδεχόμενου εμποδίου από μέρους τρίτων

Άρθρο 17 : Επιμετρήσεις
1. Οι επιμετρήσεις συντάσσονται με μέριμνα και δαπάνη του αναδόχου και υπόκεινται στον
έλεγχο της Διευθύνουσας Υπηρεσίας. Τα επιμετρητικά στοιχεία λαμβάνονται από κοινού από
τον επιβλέποντα και τον εκπρόσωπο του αναδόχου.
2. Ο χρόνος και ο τρόπος σύνταξης των επιμετρήσεων, τα στοιχεία που περιλαμβάνουν, τα
σχέδια που τις συνοδεύουν, ο τρόπος υποβολής, ο έλεγχος και η έγκρισή τους ορίζονται
σύμφωνα με το άρθρο 151 του Ν.4412/2016.
3. Η τελική επιμέτρηση υποβάλλεται υποχρεωτικά από τον ανάδοχο στην Διευθύνουσα
Υπηρεσία, το αργότερο μέσα σε δύο (2) μήνες μετά τη βεβαιωμένη περάτωση του έργου.
Τελική επιμέτρηση είναι η επιβεβαίωση κατασκευής των επιμέρους εργασιών ποιοτικά και
ποσοτικά όπως προβλέπονται στην σύμβαση. Κατά τα λοιπά ισχύουν όσα αναγράφονται
στην παράγραφο 5 του άρθρου 151 του Ν.4412/2016.

Άρθρο 18 : Λογαριασμοί – Πιστοποιήσεις εργασιών
1. Οι πιστοποιήσεις με ευθύνη του αναδόχου, υπογράφονται από αυτόν και υποβάλλονται στην
Υπηρεσία, στα απαιτούμενα αντίτυπα, ανά μηνιαία χρονικά διαστήματα.

2. Στους λογαριασμούς περιλαμβάνονται επίσης η αναθεώρηση τιμών, αποζημιώσεις κάθε
είδους που έχουν εγκριθεί, αντίτιμο απολογιστικών εργασιών που εκτελέσθηκαν μέσω της
εργολαβίας και κάθε άλλη εγκεκριμένη δαπάνη που καταβάλλεται στον ανάδοχο. Από τους
λογαριασμούς αφαιρούνται όλες οι εκκαθαρισμένες απαιτήσεις του εργοδότη και ιδίως ποινικές
ρήτρες, περικοπές τιμών του άρθρου 152 του Ν.4412/2016, συμπληρωματική κράτηση
εγγύησης, αν γι’ αυτή δεν έχουν κατατεθεί εγγυητικές επιστολές, οπότε γίνεται σχετική μνεία,
απόσβεση προκαταβολών, παρακράτηση αξίας τυχόν χορηγούμενων υλικών, πληρωμές που
έγιναν σε βάρος και για λογαριασμό του αναδόχου και γενικά κάθε απαίτηση του εργοδότη που
δεν έχει ικανοποιηθεί με άλλον τρόπο.

3. Οι λογαριασμοί συντάσσονται πάντοτε ανακεφαλαιωτικοί και για την πληρωμή συνοδεύονται
μόνο από ανακεφαλαιωτικό συνοπτικό πίνακα των εργασιών που εκτελέσθηκαν από την αρχή
του έργου, τα παραστατικά στοιχεία των τυχόν απολογιστικών εργασιών, το συνοπτικό πίνακα
της αναθεώρησης και κάθε άλλο στοιχείο που προβλέπεται από τις κείμενες διατάξεις.
4. Πριν από την είσπραξη κάθε πιστοποίησης ο ανάδοχος υποχρεούται να προσκομίσει
βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας της Δ/νουσας Υπηρεσίας, ότι δεν υφίσταται οφειλή αυτού
ή άλλη οικονομική εκκρεμότητα λόγω ζημιάς ή βλάβης που προξενήθηκε απ' αυτόν στα δίκτυα
ύδρευσης και αποχέτευσης κατά την εκτέλεση των εργασιών, είτε της παρούσας είτε άλλων
εργολαβικών συμβάσεών του με την Δ/νουσα Υπηρεσία ή άλλους Οργανισμούς και
Επιχειρήσεις Κοινής Ωφελείας ή Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αποδεχόμενος ότι η
Δ/νουσα Υπηρεσία, θα προβαίνει σε αντίστοιχο συμψηφισμό προς το πιστοποιούμενο ποσό.
5. Οι πληρωμές του αναδόχου που θα προκύψουν από τις πιστοποιήσεις θα συνοδεύονται
υποχρεωτικά από τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία που ορίζουν οι σχετικές διατάξεις του
Κ.Φ.Σ (κώδικας φορολογικών στοιχείων).
6. Ο τελικός λογαριασμός εκδίδεται βάσει του πρωτοκόλλου οριστικής παραλαβής του έργου και
σχετικής εγκριτικής απόφασης αυτού. Τα παραπάνω στοιχεία αποτελούν τα μόνα

_______________________________________________________________________ ____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 24
δικαιολογητικά για την έκδοση του εξοφλητικού λογαριασμού, αντίτυπα δε ή αντίγραφα αυτών
επισυνάπτονται σε αυτόν. Ο ανάδοχος πρέπει να φέρει βεβαίωση του αρμοδίου
υποκαταστήματος του ΙΚΑ και λοιπών Ταμείων ότι εξοφλήθηκαν όλες οι σχετικές με την
εκτέλεση του έργου ασφαλιστικές εισφορές.
7. Κατά τα λοιπά ισχύουν τα αναφερόμενα στο άρθρο 152 του Ν.4412/2016.

Άρθρο 19 : Ειδικές περιπτώσεις άμεσης επέμβασης
Στις περιπτώσεις που ειδικοί λόγοι κυκλοφοριακοί, περιβαλλοντικοί ή άλλοι επιβάλλουν την άμεση
επέμβαση για εκτέλεση κάποιας εργασίας (εκσκαφή ορύγματος, επίχωση, αποκατάσταση
καταστραφέντος ή ημιτελούς οδοστρώματος, αποκατάσταση κακοτεχνίας, τήρηση μέτρων
ασφάλειας σε χερσαίο ή /και θαλάσσιο ή/και υποθαλάσσιο χώρο, τοποθέτηση περιφραγμάτων –
εμποδίων – λυχνιών σήμανσης κλπ.), ο δε ανάδοχος δεν συμμορφώνεται εντός των τασσομένων
προθεσμιών για αποπεράτωση της παραπάνω εργασίας, καθορίζεται με το παρόν και συμφωνείται
ρητά ότι η Δ/νουσα Υπηρεσία και οποιαδήποτε αρμόδια κατά περίπτωση Κρατική Υπηρεσία
(Περιφέρεια Αττικής, Ν.Α Αθηνών, Υπ.Εσ. κλπ.) ή Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δικαιούνται
εκτός της επιβολής των κυρώσεων που προβλέπονται στην παρούσα και τις νόμιμες διατάξεις, να
προβαίνουν στην εκτέλεση της εργασίας αυτής, κατά τον προσφορότερο τρόπο (απολογιστικά ή με
άλλη εργολαβία) και κατά την κρίση τους σε βάρος και για λογαριασμό του αναδόχου.
Επίσης θα επιβάλλεται στον ανάδοχο ποινική ρήτρα ίση προς τη δαπάνη αποκατάστασης, των
σχετικών δαπανών κρατουμένων από αυτά που οφείλονται και σε περίπτωση που αυτά που του
οφείλονται δεν επαρκούν, το υπόλοιπο θα εισπράττεται σε βάρος της εγγυητικής επιστολής και των
επί των λογαριασμών πληρωμών κρατήσεων λόγω εγγύησης.

Άρθρο 20: Εργασίες εκτελούμενες από τη Διευθύνουσα Υπηρεσία ή από άλλους αναδόχους
Ο ανάδοχος υποχρεούται να μην εμποδίζει την εκτέλεση εργασιών που δεν περιλαμβάνονται στη
σύμβασή του, και που θα γίνονται από την Δ/νουσα Υπηρεσία ή από άλλους αναδόχους ή
Οργανισμούς και να τους διευκολύνει με τα μέσα που διαθέτει, ρυθμίζοντας τη σειρά εκτέλεσης των
εργασιών του, ώστε να μην δημιουργείται από αυτόν κανένα εμπόδιο για τις εκτελούμενες από την
Δ/νουσα Υπηρεσία ή από άλλους αναδόχους ή οργανισμούς εργασίες.

Άρθρο 21 : Σύνδεση με δίκτυα Ο.Κ.Ω.

1. Ο ανάδοχος υποχρεούται να φροντίσει με κάθε δυνατό τρόπο να γίνει η παροχή και σύνδεση
των κτιρίων με τα δίκτυα των Ο.Κ.Ω. (ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ, ΟΤΕ κ.λ.π.).
2. Η δαπάνη των παραπάνω παροχών και συνδέσεων βαρύνει τον εργοδότη που τις καταβάλει
είτε απ’ ευθείας στους Ο.Κ.Ω., είτε στον ανάδοχο, στην περίπτωση που ο τελευταίος τις έχει
ήδη προκαταβάλλει, φυσικά με την προσκόμιση πάντοτε των σχετικών εξοφλητικών
αποδείξεων κ.λ.π. νομίμων εγγράφων.

Άρθρο 22 : Δοκιμές εγκαταστάσεων

1. Ο ανάδοχος υποχρεούται αμέσως μετά την ολική περάτωση των εγκαταστάσεων να κάνει με
δικά του μέσα, όργανα και δαπάνες, (σ’ αυτές περιλαμβάνεται η δαπάνη προμήθειας καυσίμων
για την δοκιμή της εγκατάστασης κεντρικής θέρμανσης, η δαπάνη κατανάλωσης ηλεκτρικής
ενέργειας κ.λ.π.) τις απαιτούμενες δόκιμες οι οποίες θα επαναλαμβάνονται μέχρι πλήρους
ικανοποίησης των απαιτητών αποτελεσμάτων, οπότε συντάσσεται πρωτόκολλο δοκιμών που

_______________________________________________________________________ ____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 25
θα υπογράφει από τον επιβλέποντα μηχανικό και τον ανάδοχο και θα περιλαμβάνεται στο
πρωτόκολλο προσωρινής παραλαβής.

2. Οι δοκιμές θα εκτελούνται σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς.

3. Ο ανάδοχος οφείλει, πριν από την παράδοση των εγκαταστάσεων να διδάξει στο προσωπικό
του κύριου του έργου, την χρήση και τον χειρισμό των εγκαταστάσεων.

4. Κατά τον χρόνο της υποχρεωτικής συντήρησης του έργου οφείλει να επιθεωρεί κατά κανονικά
χρονικά διαστήματα τις εγκαταστάσεις και να τις διατηρεί σε άριστη κατάσταση, χωρίς
πρόσθετη αμοιβή γι’ αυτό. Γενικά για την υποχρεωτική συντήρηση των έργων και το χρόνο
εγγύησης ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 171 του Ν. 4412/2016.

5. Σε περίπτωση που ο ανάδοχος δεν επανορθώσει βλάβη ή ζημία για την οποία ευθύνεται ο
ίδιος, μέσα στην προθεσμία που θα του ορισθεί για το σκοπό αυτό, ο κύριος του έργου έχει
το δικαίωμα να εκτελέσει την επανόρθωση αυτή απ’ ευθείας, σε βάρος και για λογαριασμό
του αναδόχου.

6. Για την συναρμολόγηση των μηχανημάτων ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να περιορισθεί
στον εντός του κτιρίου χώρο που θα υποδειχθεί από την επίβλεψη και να πάρει τα κατάλληλα
μέτρα για να μην παρεμποδίζεται η εντός κυκλοφορία του εργατοτεχνικού προσωπικού
άλλων εργολαβιών.

Άρθρο 23 : Γενικοί όροι και υποχρεώσεις του Αναδόχου
1. Όλες οι εργασίες θα εκτελεσθούν, κατά τους κανόνες της τέχνης και της επιστήμης, από
ειδικευμένο τεχνικό προσωπικό.
2. Ο αντιπρόσωπος του αναδόχου, σε εφαρμογή των σχετικών διατάξεων του άρθρου 139 του
Ν. 4412/2016, πρέπει να είναι διπλωματούχος που να διαθέτει τα προσόντα που
προβλέπονται από τις κείμενες διατάξεις.
3. Ο ανάδοχος υποχρεούται να διαθέσει, για την κατασκευή του έργου, το απαιτούμενο τεχνικό
προσωπικό, όπως αυτό περιγράφεται στην διακήρυξη δημοπρασίας.
Για το τεχνικό προσωπικό που θα στελεχώσει το εργοτάξιο του αναδόχου απαιτείται
προσκόμιση στη Διευθύνουσα Υπηρεσία βεβαίωσης του οικείου ασφαλιστικού φορέα στην
οποία θα αναγράφεται και ο χρόνος ασφάλισης του κάθε εργαζόμενου.
4. Ο ανάδοχος υποχρεούται να μεριμνήσει για την τήρηση, στο χώρο του εργοταξίου, των κατά
νόμο απαιτούμενων στοιχείων και για την εφαρμογή των επιβαλλόμενων μέτρων ασφαλείας σ'
όλη τη διάρκεια κατασκευής του έργου.
5. Πριν από την έναρξη των εργασιών, ο ανάδοχος υποχρεούται να μεριμνήσει έγκαιρα για την
έκδοση κάθε κατά νόμο αδείας, υποβάλλοντας στον εκάστοτε αρμόδιο φορέα σχετική αίτηση
και προσκομίζοντας όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, καθιστάμενος έτσι ουσιαστικά και
αποκλειστικά υπεύθυνος για κάθε παράβαση των διατάξεων που ισχύουν περί εκτελέσεως
των εργασιών και επωμιζόμενος όλες τις απαιτούμενες δαπάνες.
6. Τονίζεται επίσης ότι στην περίπτωση που κάποιος αρμόδιος φορέας επιβάλλει ειδικό τέλος για
την έκδοση άδειας τομής, η πληρωμή του τέλους αυτού βαρύνει εξ ολοκλήρου τον ανάδοχο
του έργου.
7. Η συντήρηση του έργου και οποιαδήποτε επέμβαση για αποκατάσταση ζημιάς ή βλάβης που
οφείλεται στην κακοτεχνία ή αμέλεια του αναδόχου, κατά το χρόνο εγγύησης όπως αυτός
καθορίζεται στο άρθρο 25 της παρούσας, θα εκτελείται σύμφωνα με το άρθρο 157 του Ν.
4412/2016.

_______________________________________________________________________ ____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 26
8. Αν ο ανάδοχος δεν εκπληρώνει τις συμβατικές του υποχρεώσεις ή δε συμμορφώνεται με τις
γραπτές εντολές της Διευθύνουσας Υπηρεσίας που του δίνονται σύμφωνα με τη σύμβαση ή
το νόμο, μπορεί να κηρυχθεί έκπτωτος από την εργολαβία.
9. Ο ανάδοχος υποχρεούται όπως προχωρήσει σε πλήρη επαναφορά των οδών , των
επιχώσεων, των ορυγμάτων, καθώς και να έχει ολοκληρώσει την αποκομιδή των προϊόντων
εκσκαφής στις προθεσμίες που θα του καθοριστούν από την Διευθύνουσα Υπηρεσία. Στην
περίπτωση που ο ανάδοχος δεν συμμορφωθεί με τις παραπάνω προθεσμίες, θα εφαρμοστούν
τα αναφερόμενα στο άρθρο 19 της παρούσας, που αφορά ειδικές περιπτώσεις άμεσης
επέμβασης.
10. Σε περίπτωση ύπαρξης εμποδίων τα οποία δεν προβλέπονται στην εγκεκριμένη μελέτη,
υποχρεούται αυτός με δικές του δαπάνες να μεριμνήσει έγκαιρα για την ανασύνταξη της
μελέτης.
Στις παραπάνω δαπάνες συμπεριλαμβάνονται και οι δαπάνες κάθε παρεμφερούς εργασίας
απαραίτητης για την ανασύνταξη της μελέτης. Μετά την έγκριση της παραπάνω μελέτης από
την αρμόδια υπηρεσία της Δ/νουσας Υπηρεσίας, ο ανάδοχος υποχρεούται στην κατασκευή
του ειδικού αυτού έργου χωρίς καμιά επιβάρυνση στην τιμή του προϋπολογισμού προσφοράς
που υπέβαλλε κατά τον διαγωνισμό και χωρίς καμία παράταση οποιασδήποτε προθεσμίας του
έργου.
11. Ακόμη ο ανάδοχος επιβαρύνεται εξ ολοκλήρου για οποιαδήποτε ζημιά ήθελε γίνει σε δίκτυα
Ο.Κ.Ω., εγκαταστάσεις άλλων φορέων ή ιδιωτών. Η μη λήψη μέτρων προστασίας του κοινού
η παρακώλυση λειτουργίας ή βλάβη ή καθυστέρηση στην αποκατάσταση φθορών σε δημόσιες
εγκαταστάσεις ή σε άλλα δημόσια έργα ή κοινόχρηστα πράγματα, αποτελούν παράβαση στην
εκπλήρωση των υποχρεώσεων του αναδόχου, ο οποίος υπόκειται σε διοικητικές ποινές
σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, οι οποίες είναι ανεξάρτητες από ποινικές ή αστικές
ευθύνες.
12. Γενικά, σε όλη τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου, ο ανάδοχος υποχρεούται να συμμορφώνεται
με τους νόμους του Κράτους, τα Διατάγματα και τους Κανονισμούς, τις Αστυνομικές Διατάξεις
καθώς και με τις νόμιμες απαιτήσεις οποιασδήποτε Δημόσιας, Δημοτικής ή άλλης Αρχής, που
θα αναφέρονται και θα έχουν εφαρμογή κατά οποιονδήποτε τρόπο στον ανάδοχο και στις
εργασίες του.

Άρθρο 24 : Τήρηση περιβαλλοντικών όρων και απαιτήσεων
Ο Ανάδοχος υποχρεούται χωρίς καμία επιπλέον αποζημίωση κατά την κατασκευή του έργου να
εφαρμόσει τους απαιτούμενους περιβαλλοντικούς όρους και περιορισμούς που ισχύουν στην
περιοχή.
Ο Ανάδοχος υποχρεούται να λαμβάνει όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα για την προστασία και για την
αποκατάστασή του περιβάλλοντος και υποχρεούται με δαπάνες του να αποκαθιστά τις τυχόν ζημιές
που θα προκληθούν. Η έλλειψη προσήκουσας προστασίας του περιβάλλοντος ή η παράλειψη
μέτρων για την αποκατάσταση του αποτελεί παράβαση στην εκπλήρωση των υποχρεώσεων του
αναδόχου κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου. Ο Ανάδοχος κατόπιν τούτου θα υπόκειται σε
διοικητικές ποινές ανεξάρτητα από ποινικές ή αστικές ευθύνες.

Άρθρο 25: Προσωρινή παραλαβή – Μητρώο του έργου – Χρόνος υποχρεωτικής συντήρησης
του έργου – Οριστική παραλαβή
25.1 Για την προσωρινή παραλαβή του έργου ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 170 του Ν.
4412/2016.

_______________________________________________________________________ ____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 27
25.2 Μετά το πέρας των εργασιών και ως συνημμένα στην τελική επιμέτρηση του έργου, ο
Ανάδοχος υποχρεούται να παραδώσει στην Διευθύνουσα Υπηρεσία τα εξής:
1. Το Μητρώο του Έργου
2. Το εγχειρίδιο επιθεώρησης και συντήρησης
3. Το εγχειρίδιο λειτουργίας των εγκαταστάσεων

Το υπόψη Μητρώο του Έργου θα περιλαμβάνει απαραιτήτως τα εξής:
α. Αναλυτικό Πίνακα απογραφής στον οποίο θα εμφανίζονται όλα τα επί μέρους έργα
(γραμμικά και σημειακά) που απαρτίζουν το έργο.
β. Σχέδια και στοιχεία που αφορούν κάθε εκτελεσθείσα εργασία από αυτόν και όλο τον
εξοπλισμό, εγκαταστάσεις ή μηχανήματα που ενσωματώθηκαν στο έργο:
• Ακριβή διαγράμματα και σχέδια όλων των έργων με την ένδειξη «όπως κατασκευάστηκε»,
σε κατάλληλη κλίμακα και σε ψηφιακή μορφή (.dwg).
• Ειδικότερα τα σχέδια αυτά θα πρέπει να περιλαμβάνουν και σήμανση των παλαιών
υπογείων δικτύων που εντοπίσθηκαν κατά τις εργασίες εκσκαφής για την τοποθέτηση
νέων. Στις θέσεις όπου τα νέα δίκτυα πέρασαν από φρεάτια ή σωληνώσεις, θα γίνεται
ιδιαίτερη υπόδειξη στο σχέδιο.
• Μια σειρά φωτοτυπιών των παραπάνω σχεδίων συσκευασμένων μέσα σε φάκελο, στον
οποίο θα αναγράφεται ο τίτλος του έργου και τα υπόλοιπα στοιχεία, κατά τις οδηγίες του
Επιβλέποντα.
γ. Τα πρωτότυπα λεπτομερών οδηγιών με τα οικεία διαγράμματα και εικονογραφήσεις ως
προς τις συναρμολογήσεις και την ανέγερση ή αποσυναρμολόγηση όλων των ειδών
εξοπλισμού, οργάνων, μηχανημάτων ή εγκαταστάσεων, των ενσωματωμένων στο έργο
από τον Ανάδοχο.
δ. Τεύχη οδηγιών σχετικά με τη ρύθμιση, λειτουργία, συντήρηση και επισκευή κάθε είδους
εξοπλισμού, μηχανημάτων οργάνων ή εγκαταστάσεων. Όλες αυτές οι οδηγίες θα πρέπει
να είναι εύκολα κατανοητές.
ε. Διαγράμματα σε κατάλληλες κλίμακες των απαλλοτριωθεισών υπό και υπέρ του Δημοσίου
ζωνών καταλήψεως των έργων.
στ. Τεύχος στοιχείων των υψομετρικών αφετηριών και τριγωνομετρικών σημείων (υψόμετρα-
συντεταγμένες) μετά αυτοσχεδίων ενδεικτικών της θέσης αυτών.
ζ. Έκθεση επί της κατασκευής του έργου καθώς και υπολογισμό του συνολικού κόστους του
έργου.
η. Λήψη και εκτύπωση έγχρωμων φωτογραφιών διαστάσεων τουλάχιστον 10×15εκ. κατά τα
διάφορα στάδια εκτελέσεως του έργου.
Το σύμφωνα με το παραπάνω συντασσόμενο Μητρώο του Έργου θα έχει ιδιαιτέρως
επιμελημένη παρουσίαση και ο Επιβλέπων μπορεί να το επιστρέψει στον Ανάδοχο προς
επανασύνταξη και επανυποβολή εφόσον διαπιστωθεί κατά την κρίση του πως αυτό δεν
ανταποκρίνεται πλήρως προς τις προαναφερόμενες απαιτήσεις.
Τα στοιχεία αυτά του Μητρώου, αριθμημένα και ταξινομημένα σε φακέλους, θα συνταχθούν στα
Ελληνικά και βιβλιοδετημένα σε τεύχη θα υποβληθούν στην Υπηρεσία σε τρία αντίτυπα πριν από
την τελική επιμέτρηση.
Τα ψηφιοποιημένα στοιχεία θα παραδοθούν σε ίδιο φάκελο εις απλούν.
Παράλειψη υποβολής του μητρώου του Έργου συνεπάγεται τη μη παραλαβή του Έργου.
Ο Ανάδοχος δεν δικαιούται ιδιαίτερης αμοιβής για την τήρηση και την παραγωγή των
προαναφερθέντων στοιχείων και για τη σύνταξη του Μητρώου του Έργου.
25.3 Για την οριστική παραλαβή του έργου ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 172 του Ν. 4412/2016.

_______________________________________________________________________ ____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 28
25.4 Ο χρόνος εγγύησης και συντήρησης του έργου, μετά τον οποίο γίνεται η οριστική παραλαβή
ορίζεται, σε δεκαπέντε (15) μήνες, σύμφωνα με το άρθρο 171 του Ν.4412/2016.

Άρθρο 26 : Αναθεώρηση τιμών- Κανονισμός τιμών μονάδας νέων εργασιών
Οι συμβατικές τιμές μονάδας του έργου αναθεωρούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 153
του Ν.4412/2016.
Στην περίπτωση που θα απαιτηθούν αναλυτικά τιμολόγια για να συνταχθούν τιμές μονάδας νέων
εργασιών θα χρησιμοποιηθούν σύμφωνα με το άρθρο 156 του Ν.4412/2016 και τα εγκεκριμένα
ενιαία Τιμολόγια εργασιών σε εφαρμογή του άρθρου 53, παράγραφος 7ζ του Ν.4412/2016.

Άρθρο 27 : Εγγύηση καλής εκτέλεσης
Ο ανάδοχος υποχρεούται να καταθέσει κατά την υπογραφή της σύμβασης, εγγυητική επιστολή
καλής εκτέλεσης ύψους 5% επί της αξίας της σύμβασης, χωρίς Φ.Π.Α. σύμφωνα με το άρθρο 72,
παράγραφος 1β του Ν.4412/2016.

Άρθρο 28 : Ασφαλίσεις
Ο ανάδοχος υποχρεούται να ασφαλίζει το έργο καθώς και το εργατοτεχνικό και λοιπό προσωπικό
του, που απασχολείται στο εργοτάξιο του έργου, στους Ασφαλιστικούς Οργανισμούς κύριας και
επικουρικής ασφάλισης (ΙΚΑ, ΤΣΜΕΔΕ κλπ), σύμφωνα με τις σχετικές για τους Οργανισμούς
αυτούς διατάξεις. Εάν το προσωπικό του αναδόχου δεν υπάγεται στις διατάξεις αυτές, ο ανάδοχος
υποχρεούται να το ασφαλίζει κατά ατυχημάτων σε Ασφαλιστικές Εταιρείες αναγνωρισμένες από το
Κράτος.
Ο ανάδοχος υποχρεούται να ασφαλίσει και να διατηρεί καθ’όλη την διάρκεια του χρόνου από την
υπογραφή της σύμβασης μέχρι την οριστική παραλαβή, ασφάλεια αστικής ευθύνης έναντι τρίτων
και φθοράς περιουσίας, η οποία θα καλύπτει πιθανές ή ενδεχόμενες οφειλές, για προστασία του
έναντι όλων των διεκδικήσεων που ενδέχεται να προκύψουν συνεπεία των εργασιών του ή των
εργασιών των υπεργολάβων του.
Αντικείμενο ασφάλισης θα είναι η συνολική αξία του υπό κατασκευή έργου (εξοπλισμός, υλικά,
υπηρεσίες κλπ.), συμπεριλαμβανομένων των τυχόν συμπληρωμάτων της σύμβασης,
αναθεωρήσεων ή και αναπροσαρμογών (θετικών ή αρνητικών) του συμβατικού τιμήματος.
Θα καθορίζεται δε στο ασφαλιστικό συμφωνητικό όρος απαλλαγής ευθύνης ως εξής: Η ασφαλιστική
εταιρεία θα αποζημιώνει και θα απαλλάσσει από ευθύνες, στο μέγιστο επιτρεπόμενο από το νόμο
βαθμό, τον εργοδότη, τους εκπροσώπους του, καθώς και τους επιβλέποντες Μηχανικούς και τους
εκπροσώπους τους. Θα τους απαλλάσσει από οποιαδήποτε βλάβη και από οποιεσδήποτε
δαπάνες ή αμοιβές που απορρέουν από την αποκατάσταση σωματικών βλαβών ή φθοράς
περιουσίας, οχημάτων, μηχανημάτων, ειδικών εργαλείων, συμπεριλαμβανομένου του θανάτου, της
σωματικής βλάβης, της ψυχικής οδύνης και της ηθικής βλάβης των παθόντων και της φθοράς
παρακειμένων κτισμάτων και εγκαταστάσεων, που λαμβάνουν χώρα στο εργοτάξιο, ή που
σχετίζονται με την εργασία, στα πλαίσια των συμβατικών υποχρεώσεων του αναδόχου, είτε η
ευθύνη αυτή είναι απόρροια της αμέλειας του αναδόχου ή των εκπροσώπων του ή των υπό την
υπηρεσία του ή άλλων υπαλλήλων ή υπεργολάβων του, είτε όχι, είτε προκύπτει από πράξεις ή
παραλείψεις του ιδίου του Εργοδότη ή του Αναδόχου ή των προστεθέντων τους.
Οι ακόλουθες προβλέψεις θα συμπεριληφθούν επίσης στο ασφαλιστικό συμφωνητικό αστικής
ευθύνης και φθοράς περιουσίας του αναδόχου:

_______________________________________________________________________ ____________
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 29
• Το συμφωνητικό θα περιέχει τον όρο ότι δεν θα ακυρωθεί, τερματισθεί, τροποποιηθεί ή
αλλαχθεί από την ασφαλιστική εταιρεία, εκτός εάν έχει αποσταλεί στον ασφαλιζόμενο, δέκα
(10) ημέρες νωρίτερα, συστημένη έγγραφη ειδοποίηση. Αντίγραφο της ειδοποίησης αυτής
θα αποσταλεί επίσης στον εργοδότη.
• Ένα αντίγραφο του ανωτέρου ασφαλιστικού συμφωνητικού πρέπει να παραδοθεί στον
εργοδότη κατά την υπογραφή της σύμβασης.
Η ασφάλεια αυτή θα καλύπτει και τον ανάδοχο ως συνασφαλιζόμενο για οποιαδήποτε ζημιά στο
εργατικό προσωπικό ή στους επισκέπτες καθώς και για οποιαδήποτε φθορά σε ξένη περιουσία.
Ο εργοδότης δικαιούται να παρακρατεί από το λογαριασμό του αναδόχου κατά την κρίση του
ανάλογα ποσά μέχρι την προσαγωγή των παραπάνω ασφαλιστηρίων συμφωνητικών ή και να
προβεί ο ίδιος στην ασφάλιση αυτή για όλη την διάρκεια του έργου ή μέρος αυτής και να χρεώσει
τη δαπάνη στον ανάδοχο.
Εάν σε οποιαδήποτε στιγμή οποιοδήποτε από τα προαναφερθέντα ασφαλιστικά συμφωνητικά
καταστεί μη ικανοποιητικό για τον εργοδότη, είτε στον τύπο είτε στην ουσία, ή εάν η ασφαλιστική
εταιρεία που εκδίδει το ασφαλιστικό αυτό συμφωνητικό κριθεί μη αρεστή στον εργοδότη, ο
ανάδοχος υποχρεούται να καταρτίσει έγκαιρα νέο ασφαλιστικό συμβόλαιο και να το υποβάλλει
έγκαιρα στον εργοδότη για έγκριση πριν από την λήξη ή διακοπή της προηγούμενης ασφάλισης.
Άρθρο 29 : Ισχύουσα νομοθεσία
Στην παρούσα εργολαβία ισχύουν όλες οι διατάξεις που αναφέρονται στο άρθρο 7 της διακήρυξης
του έργου καθώς και στα άρθρα 2 και 3 της Γ.Σ.Υ.
Επίσης έχουν εφαρμογή οι ισχύοντες Νόμοι και Διατάγματα περί εκτέλεσης των Δημοσίων Έργων
και όπως ισχύουν σήμερα με τον Ν.4412/2016, όσες διατάξεις του Ν.3669/08 ισχύουν μέχρι
σήμερα, οι εγκύκλιοι 36/2005/ΥΠΕΧΩΔΕ, 38/2005/ΥΠΕΧΩΔΕ και 20/2006/ΥΠΕΧΩΔΕ και οι
εγκύκλιοι 26/2012/ΥΠ. ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΥΠΟΜΕΔΙ και 27/2012/ΥΠ. ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΥΠΟΜΕΔΙ.
ΜΕΛΙΣΣΙΑ, 2020

Η συντάξασα μηχανικός
Ο Προϊστάμενος Δ/νσης Τ. Υ.
Δήμου Πεντέλης

ΤΑΜΠΑΚΑΚΗ ΑΡΙΣΤΕΑ
ΠΟΛ. ΜΗΧ. Π.Ε.
Με Α΄ Βαθμό
ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ
ΑΡΧ/ΚΤΩΝ. ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Π.Ε. 4
Με Α΄ Βαθμό

Μετάβαση στο περιεχόμενο