1
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ
Διαμόρφωση και Διακόσμηση Εσωτερικών Χώρων
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ
2
3
Συγγραφέας
Ευαγγελία Διάγκου
Υπεύθυνος διαμόρφωσης επιστημονικών προδιαγραφών του εκπαιδευτικού υλικού
Μαρία Δασκολιά
ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ
Επιστημονικός Υπεύθυνος για τις εκπαιδευτικές προδιαγραφές του υλικού
Αλέξης Κόκκος
Αναπληρωτής Επιστημονικός Υπεύθυνος
Μάνος Παυλάκης
Επιμέλεια Κειμένων
Έφη Κωσταρά
Το παρόν δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του υποέργου 8 με τίτλο «Συγγραφή και αξιολόγηση και
αξιοποίηση υφιστάμενων εκπαιδευτικών υλικών προγραμμάτων εθνικής και τοπικής εμβέλειας» των
πράξεων «Κέντρα Δια Βίου Μάθησης-Προγράμματα Εθνικής Εμβέλειας & Προγράμματα Τοπικής
Εμβέλειας ΑΠ7» και «Κέντρα Δια Βίου Μάθησης-Προγράμματα Εθνικής Εμβέλειας & Προγράμματα
Τοπικής Εμβέλειας ΑΠ8» οι οποίες έχουν ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια
Βίου Μάθηση» (ΕΠΕΔΒΜ) του ΕΣΠΑ (2007-2013), Άξονας Προτεραιότητας 7: «Ενίσχυση της Δια Βίου
Εκπαίδευσης Ενήλικων στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» με κωδικό MIS 375686 και Άξονας
Προτεραιότητας 8: «Ενίσχυση της δια βίου εκπαίδευσης ενηλίκων στις 3 Περιφέρειες σταδιακής
εξόδου» με κωδικό MIS 375687 και οι οποίες συγχρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση
(Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο – ΕΚΤ) και από εθνικούς πόρους, μέσω του Προγράμματος Δημοσίων
Επενδύσεων (ΠΔΕ) του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων.
4
5
Περιεχόμενα
Σκοπός …………………………………………………………………………………………………………………………. 7
Προσδοκώμενα Αποτελέσματα ………………………………………………………………………………………. 7
Λέξεις – Κλειδιά ……………………………………………………………………………………………………………. 8
1: Σχεδιασμός και Κατοικία …………………………………………………………………………………………….. 9
1.1: Αρχιτεκτονικό Σχέδιο …………………………………………………………………………………………… 9
1.1.1: Κάτοψη ………………………………………………………………………………………………………… 9
1.1.2: Άνοψη………………………………………………………………………………………………………… 10
1.1.3: Όψη …………………………………………………………………………………………………………… 11
1.1.4: Τομή ………………………………………………………………………………………………………….. 12
1.1.5: Κλίμακες …………………………………………………………………………………………………….. 12
1.1.6: Ανθρωπομετρικές Διαστάσεις Επίπλων ………………………………………………………….. 13
1.2: Κατοικία …………………………………………………………………………………………………………… 16
1.2.1: Γενικά για το σχεδιασμό κατοικίας ………………………………………………………………… 16
1.2.2: Στάδια Σχεδιασμού Κατοικίας ……………………………………………………………………….. 16
1.2.3: Το Καθιστικό (Living Room) ………………………………………………………………………….. 18
1.2.4: Η τραπεζαρία ……………………………………………………………………………………………… 20
1.2.5: Η κουζίνα ……………………………………………………………………………………………………. 22
1.2.6. Υπνοδωμάτιο ………………………………………………………………………………………………. 29
1.2.7. Παιδικό Υπνοδωμάτιο ………………………………………………………………………………….. 30
1.2.8. Μπάνιο ή Λουτρό ………………………………………………………………………………………… 31
1.2.9: Βοηθητικοί Χώροι……………………………………………………………………………………….. 34
2. Χρώμα ……………………………………………………………………………………………………………………. 35
2.1: Χρωματικός Κύκλος ……………………………………………………………………………………………. 35
2.2: Η επιλογή των χρωμάτων …………………………………………………………………………………… 37
2.2.1: Ο τροχός των χρωμάτων ………………………………………………………………………………. 38
2.2.2: Η τοποθέτηση …………………………………………………………………………………………….. 39
2.3: Χρωματική Μελέτη Χώρου …………………………………………………………………………………. 45
3. Υλικά ………………………………………………………………………………………………………………………. 47
3.1. Γυψοσανίδα ……………………………………………………………………………………………………… 47
3.2. Ξύλινα Δάπεδα ………………………………………………………………………………………………….. 49
3.3. Μάρμαρο …………………………………………………………………………………………………………. 50
6
3.4. Πέτρα ……………………………………………………………………………………………………………….. 51
3.5. Πλακάκια ………………………………………………………………………………………………………….. 53
3.6. Τσιμεντοκονία …………………………………………………………………………………………………… 54
3.7. Μοκέτα …………………………………………………………………………………………………………….. 55
3.8. Ύφασμα ……………………………………………………………………………………………………………. 56
3.9. Ταπετσαρίες ……………………………………………………………………………………………………… 58
3.10. Corian …………………………………………………………………………………………………………….. 59
3.11. Άλλα Υλικά ………………………………………………………………………………………………………. 60
4. Οικολογία και Οικονομία στη Δόμηση και τη Διακόσμηση ……………………………………………. 61
4.1. Φως και Προσανατολισμός …………………………………………………………………………………. 61
4.2. Οικολογικά Υλικά …………………………………………………………………………………………… 64
4.2.1.Το Ξύλο ……………………………………………………………………………………………………….. 64
4.2.2. Τα κεραμικά προϊόντα ………………………………………………………………………………… 65
4.2.3. Η πέτρα………………………………………………………………………………………………………. 65
4.2.4. Ο Ηρακλείτης και άλλα μονωτικά υλικά …………………………………………………………. 65
4.3. Οικολογικές και οικονομικές κινήσεις στην κατοικία ……………………………………………… 66
4.3.1: Σωστή επιλογή χρωμάτων ……………………………………………………………………………. 66
4.3.2: Επιλογή συσκευών χαμηλής κατανάλωσης ……………………………………………………. 66
4.3.3: Μείωση διαρροής ενέργειας ………………………………………………………………………… 66
4.3.4: Οικονομία στην κατανάλωση νερού ………………………………………………………………. 67
4.3.5: Ελεγχόμενη θέρμανση και αερισμός των χώρων …………………………………………….. 67
4.3.6: Εναλλακτικές πηγές ενέργειας ………………………………………………………………………. 67
4.3.7: Φυτά εσωτερικού χώρου ……………………………………………………………………………… 68
4.3.8: Βιοκλιματικές επεμβάσεις στα κτίρια …………………………………………………………….. 68
Σύνοψη ………………………………………………………………………………………………………………………. 71
Βιβλιογραφία ……………………………………………………………………………………………………………… 71
Ενδιαφέρουσες Πηγές στο Διαδίκτυο…………………………………………………………………………….. 71
Παράρτημα Ι ……………………………………………………………………………………………………………….. 72
Παράρτημα ΙΙ ………………………………………………………………………………………………………………. 76
7
Σκοπός
Το εκπαιδευτικό υλικό για το αντικείμενο "Διαμόρφωση και διακόσμηση εσωτερικών
χώρων" έχει ως γενικό σκοπό να εξοικειώσει τους συμμετέχοντες εκπαιδευόμενους με
βασικές γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες, που θα τους επιτρέπουν να αναγνωρίζουν, να
επιλέγουν και να προβαίνουν στην εφαρμογή σχεδιαστικών και χρωματικών λύσεων και
παρεμβάσεων στην κατοικία τους, με κριτήρια που να συνδυάζουν την αναβάθμιση της
ποιότητας ζωής τους και την προώθηση αρχών, στόχων και πρακτικών της αειφορίας.
Προσδοκώμενα Αποτελέσματα
Οι εκπαιδευόμενοι όταν θα έχουν μελετήσει αυτές τις ενότητες θα πρέπει να είναι σε θέση
να:
κατανοούν τις έννοιες του χώρου, της κατοικίας και της ποιότητας ζωής, καθώς και
των μεταξύ τους σχέσεων και αλληλεξαρτήσεων,
να ανακαλούν και κατανοούν βασικές αρχές και κριτήρια σχεδιασμού των
εσωτερικών χώρων μιας κατοικίας,
να επιλέγουν και να ακολουθούν πρακτικές που καταλήγουν στην παραγωγή
σχεδιαστικών λύσεων για τους εσωτερικούς χώρους της κατοικίας τους,
να επιλέγουν υλικά και χρώματα και να εφαρμόζουν σχεδιαστικές λύσεις που
συμβάλλουν στη δημιουργία ενός βιοκλιματικού περιβάλλοντος στο χώρο κατοικίας
τους,
να ανακαλούν και κατανοούν εναλλακτικές πρακτικές που καθιστούν πιο οικολογική
και οικονομική τη λειτουργία ενός σπιτιού και συμβάλλουν σε έναν πιο αειφόρο
τρόπο διαβίωσης,
να κατανοούν πώς τα διάφορα καταναλωτικά πρότυπα που καλλιεργεί και προβάλλει
η σύγχρονη κοινωνία επηρεάζουν τις αντιλήψεις τις δικές τους και των άλλων για την
έννοια της ποιότητας της ζωής, διαμορφώνουν τις ανάγκες τους και κατευθύνουν τις
επιλογές και αποφάσεις τους σε θέματα σχεδιασμού της κατοικίας.
8
Λέξεις – Κλειδιά
– Αρχιτεκτονικό σχέδιο
– Κάτοψη
– Όψη
– Τομή
– Χρωματικός Κύκλος
– Βασικά Χρώματα
– Συμπληρωματικά Χρώματα
– Ψυχρά Χρώματα
– Θερμά Χρώματα
– Χρωματική μελέτη χώρου
– Άνοψη
– Κλίμακα
– Οικολογικά Υλικά
– Προσανατολισμός
9
1: Σχεδιασμός και Κατοικία
Εικόνα 1: Σχεδίαση κατοικίας
1.1: Αρχιτεκτονικό Σχέδιο
Για το σχεδιασμό και τη μελέτη ενός χώρου ή ενός ολόκληρου κτιρίου χρειαζόμαστε πάντα
έναν τρόπο παρουσίασής του. Αυτό γίνεται με τη βοήθεια του αρχιτεκτονικού σχεδίου, που
στην ουσία είναι ένα σύστημα ορθών προβολών, συνδυάζοντας παράλληλα κατόψεις, όψεις
και τομές, σχεδιασμένες πάντα υπό κάποια κλίμακα. Με τη βοήθεια αυτών των σχεδίων
μπορούμε να έχουμε καλύτερη αντίληψη των χώρων και να επιτύχουμε τη σύγκριση των
μεγεθών και των αναλογιών.
1.1.1: Κάτοψη
Κάτοψη ενός χώρου ή ενός ολόκληρου κτιρίου ονομάζουμε την οριζόντια τομή του που το
τέμνει συνήθως σε στάθμη που βρίσκεται ανάμεσα στο δάπεδο και στην οροφή του. Έτσι,
σχεδιάζουμε ότι θα βλέπαμε αν αφαιρούσαμε το πάνω κομμάτι του χώρου που κόβεται και
κοιτάγαμε προς τα κάτω. Συνήθως το επίπεδο τομής του χώρου αυτού είναι γύρω στο 1,5
μέτρο υψόμετρο από το δάπεδο. Στην κάτοψη σχεδιάζουμε τα στοιχεία του χώρου που
τέμνονται, όπως οι τοίχοι, τα κουφώματα κ.λπ. και τα στοιχεία που προβάλλονται, όπως
έπιπλα, δάπεδα, σκάλες κ.λπ.*
10
Εικόνα2: Κάτοψη κατοικίας
1.1.2: Άνοψη
Άνοψη ονομάζεται η οριζόντια τομή ενός χώρου ή ενός κτιρίου από ένα επίπεδο,
κοιτάζοντας προς τα πάνω. Η άνοψη έχει άμεση σχέση με την κάτοψη, καθώς την
σχεδιάζουμε σαν να καθρεφτίζεται πάνω στο οριζόντιο επίπεδο τομής, και συνήθως σε
αντιπαραβολή με την κάτοψη. Την άνοψη την χρησιμοποιούμε για να απεικονίσουμε τη
μορφή της οροφής, τις θέσεις των φωτιστικών σωμάτων, τα δοκάρια, εσοχές και προεξοχές
των ταβανιών κ.λπ. Σχεδιάζουμε και εδώ κάποια στοιχεία σε τομή, όπως οι περιμετρικοί
τοίχοι, και κάποια σε προβολή, όπως τα δοκάρια με διαφορετική κρέμαση.*
11
Εικόνα 3: Άνοψη
1.1.3: Όψη
Όψη λέγεται η ορθή προβολή μιας εξωτερικής πλευράς ενός κτιρίου, σε ένα κάθετο επίπεδο
προβολής και ταυτόχρονα παράλληλο προς την πλευρά που σχεδιάζεται. Στην όψη
προβάλλονται όλα τα στοιχεία του κτιρίου, όπως ανοίγματα, προεξοχές, εσοχές κ.ά., καθώς
και άλλα στοιχεία του περιβάλλοντα χώρου. *
Εικόνα 4: Όψη
12
1.1.4: Τομή
Τομή ενός χώρου ή ενός κτιρίου ονομάζεται το σχέδιο που προκύπτει όταν με ένα
κατακόρυφο επίπεδο «κόψουμε» το ένα μέρος του χώρου και προβάλουμε το άλλο τμήμα σε
ορθή προβολή. Πάντα επιλέγουμε τη θέση του επιπέδου τομής, έτσι ώστε να τέμνονται τα
δομικά στοιχεία που έχουν περισσότερο ενδιαφέρον όπως τοίχοι, κουφώματα κ.ά. *
Εικόνα 5: Τομές
*Αναλυτικότερες πληροφορίες θα βρείτε στο βιβλίο «Αρχιτεκτονικό Σχέδιο, Γ’ Τάξης Ενιαίου
Λυκείου, ΟΕΔΒ,1999»
1.1.5: Κλίμακες
Τα μεγέθη των χαρτιών σχεδίασης είναι συνήθως τυποποιημένα και περιορισμένου μεγέθους,
ενώ φυσικά τα μεγέθη των κτιρίων είναι πολύ μεγαλύτερα. Για αυτό το λόγο έχει
δημιουργηθεί η έννοια τις κλίμακας των σχεδίων. Η κλίμακα δίνεται με τη μορφή ενός λόγου,
όπου ο αριθμητής αναφέρεται στο σχεδιασμένο μέγεθος και ο παρονομαστής στην
πραγματική διάσταση του μεγέθους αυτού. Για να γίνεται αμέσως αντιληπτή η σμίκρυνση
που έχει γίνει κατά τη σχεδίαση, χρησιμοποιείται η μονάδα για το μικρότερο μέγεθος.
Γράφουμε δηλαδή 1:5, αν η διάσταση στο σχέδιο είναι πέντε φορές μικρότερη από την
πραγματική ή 1:100 αν η διάσταση είναι εκατό φορές μικρότερη από την πραγματική. Η
επιλογή της κλίμακας εξαρτάται από το μέγεθος του χαρτιού σχεδίασης και από το μέγεθος
του κτιρίου φυσικά. Οι πιο συνηθισμένες κλίμακες για αρχιτεκτονικά και διακοσμητικά σχέδια
είναι 1:100, 1:50, 1:25, 1:20, 1:10, 1:5 (βλ. αναλυτικότερα στο βιβλίο: Τεχνικό Σχέδιο, Β’ Τάξη
Ενιαίου Λυκείου, ΟΕΔΒ, Αθήνα, 1999 σελ. 40-41).
13
Το σχεδιαστικό όργανο που χρησιμοποιούμε για την ευκολότερη σχεδίαση ή την ανάγνωση
διαστάσεων σχεδίων που βρίσκονται υπό κλίμακα λέγεται κλιμακόμετρο. Χρησιμοποιείται
από αρχιτέκτονες, διακοσμητές και γενικότερα από οποιονδήποτε ασχολείται με την
σχεδίαση ή εφαρμογή σχεδίων στο χώρο.
Εικόνα 6: Κλιμακόμετρο
1.1.6: Ανθρωπομετρικές Διαστάσεις Επίπλων
Εικόνα 12: Σχέδια μελέτης μικρού τραπεζιού
14
Ο άνθρωπος έχει δημιουργήσει τα έπιπλα για να εξυπηρετούν τις ανάγκες του. Άρα, το
ανθρώπινο σώμα αποτελεί το μέτρο τους. Τα έπιπλα, ο εξοπλισμός τις κουζίνας, τα είδη
υγιεινής και γενικά ο εξοπλισμός τις κατοικίας σχεδιάζονται έτσι, ώστε να ανταποκρίνονται τις
ανθρώπινες ανάγκες. Δημιουργούν και δημιουργούνται σε σχέση με το χώρο και τον
άνθρωπο. Στο παράρτημα παραθέτουμε κάποια βασικά έπιπλα με τις πιο συνηθισμένες
διαστάσεις που κυκλοφορούν στο εμπόριο. Όταν θέλουμε να σχεδιάσουμε ένα έπιπλο ή μια
κατασκευή μέσα στην κατοικία, για να μπορέσουμε να το παραγγείλουμε σε ένα
κατασκευαστή, χρειαζόμαστε μια ολοκληρωμένη σειρά σχεδίων που περιλαμβάνει κάτοψη,
όψεις, τομές και σε ορισμένες περιπτώσεις και κατασκευαστικές λεπτομέρειες του επίπλου.
Τα σχέδια αυτά πρέπει να χαρακτηρίζονται από ακρίβεια και να είναι πάντα υπό
συγκεκριμένη κλίμακα, η οποία θα αναγράφεται στο χαρτί σχεδίασης.
Εικόνα 13 : Σχέδια μελέτης πολυθρόνας
ΑΣΚΗΣΗ 1 / ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΚΑΡΕΚΛΑΣ
Διαλέξτε μια καρέκλα της επιλογής σας. Σε ένα λευκό χαρτί σχεδιάστε με μολύβι και
κλιμακοστάσιο, με τη μορφή σκίτσου, τα εξής: 2 όψεις, κάτοψη και μια τομή της καρέκλας. Οι
μετρήσεις των βασικών διαστάσεων της καρέκλας θα γίνουν με μέτρο ή μεταλλική
μετροταινία. Τα σχέδια θα γίνουν με ελεύθερο χέρι. Προτεινόμενη κλίμακα των σχεδίων για
διάσταση χαρτιού Α3 είαι 1:10.
15
Για να μελετήσουμε και να σχεδιάσουμε ένα χώρο, πρέπει πρώτα να τον αποτυπώσουμε. Για
να γίνει αυτό, αρχικά κάνουμε ένα σκίτσο του χώρου σε κάτοψη και ένα σε τομή. Έπειτα, με
τη βοήθεια του μέτρου και της μετροταινίας μετράμε τις διαστάσεις του χώρου και τις
γράφουμε πρόχειρα επάνω στο σκίτσο μας. Όταν ολοκληρώσουμε τις μετρήσεις μας, με τη
βοήθεια σχεδιαστικών οργάνων, σχεδιάζουμε το χώρο σε κάτοψη και τομή υπό συγκεκριμένη
κλίμακα.
Εικόνα 14: Κάτοψη σχολικής αίθουσας
ΑΣΚΗΣΗ 2 / ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΚΑΤΟΨΗΣ ΧΩΡΟΥ
Με τη βοήθεια μετροταινίας ή μέτρου αποτυπώστε και σχεδιάστε την κάτοψη της αίθουσας
που βρίσκεστε, σε κλίμακα 1:50, με μολύβι και κλιμακόμετρο σε λευκό χαρτί. Έπειτα
σχεδιάστε μέσα τα έπιπλα της αίθουσας με τις διαστάσεις που έχουν.
16
1.2: Κατοικία
Εικόνα 15: Κατοικία
1.2.1: Γενικά για το σχεδιασμό κατοικίας
Η κατοικία είναι, κατά κύριο λόγο, μια αποτύπωση στο χώρο των ανθρωπίνων σχέσεων. Το
σχεδιασμό της κατοικίας επηρεάζουν πολλοί παράγοντες. Οι κυριότεροι από αυτούς είναι:
Κοινωνικοί και πολιτιστικοί παράγοντες
Κανονισμοί (ΓΟΚ) και νομοθετικά πλαίσια
Λειτουργίες τις οποίες καλείται να καλύψει
Φυσικές συνθήκες και οι συνθήκες περιβάλλοντος (προσανατολισμός, φωτισμός,
μικροκλίμα) που υπάρχουν στην περιοχή
Ανάγλυφο του εδάφους και η θέα **
1.2.2: Στάδια Σχεδιασμού Κατοικίας
Δημιουργία λίστας με τα δεδομένα, τα ζητούμενα και τους περιορισμούς που
αφορούν το οικόπεδο και το περιβάλλον του, τα άτομα που θα χρησιμοποιήσουν την
17
κατοικία και τον τρόπο ζωής τους, καθώς και το νομοθετικό πλαίσιο (όρους δόμησης,
ΓΟΚ κτλ).
Επεξεργασία των παραπάνω και ιεράρχηση της λίστας, ώστε να καταλήξουμε σε
αποφάσεις και να διατυπώσουμε μια τελική πρόταση.
Υλοποίηση της τελικής πρότασης και σχεδιασμός της κατοικίας.
Φυσικά, δεν είναι δυνατόν πάντα να ικανοποιηθούν όλες οι αρχικές αποφάσεις, καθώς
υπάρχουν περιορισμοί. Έτσι, προσπαθούμε να καταλήξουμε στο καλύτερο δυνατό
αποτέλεσμα κάθε φορά. Ξεκινάμε καταγράφοντας τις ανάγκες των ατόμων, τις λειτουργίες
που τις ικανοποιούν, καθώς και τις δραστηριότητες. Στον τελικό σχεδιασμό οργανώνουμε την
κατασκευή, έτσι ώστε να τις καλύπτει, και ορίζουμε τους χώρους που θα χρειαστούμε καθώς
και τις κατάλληλες μετρικές σχέσεις μεταξύ τους. Στην οργάνωση αυτή βοηθά σημαντικά η
διάκριση της λειτουργίας σε ενότητες, που αντιστοιχούν στον τρόπο ζωής της οικογένειας, και
ο διαχωρισμός της κατοικίας σε δύο βασικές ζώνες που είναι η ζώνη ημέρας και η ζώνη
νύχτας. **
Εικόνα 16: Ανάγκες, λειτουργίες, δραστηριότητες στην κατοικία**
**(βλ. σελ. 65,66 από το βιβλίο «Σχεδιασμός Εσωτερικών Χώρων, Β’ Τάξη, Τεχνικά
Επαγγελματικά Εκπαιδευτήρια, ΟΕΔΒ»).
18
1.2.3: Το Καθιστικό (Living Room)
Εικόνα 17: Καθιστικό
Το καθιστικό ή living room είναι από τους χώρους της κατοικίας που έχουν υποστεί τις
μεγαλύτερες διαφοροποιήσεις με την πάροδο του χρόνου. Σήμερα, είναι ο χώρος όπου
συγκεντρώνεται η οικογένεια για να συζητήσει, να παρακολουθήσει τηλεόραση, να ακούσει
μουσική, να δεχτεί φίλους κ.τ.λ. Πολλές φορές, μπορεί να φιλοξενήσει και άλλες
δραστηριότητες όπως διάβασμα, ασχολία με ένα μουσικό όργανο, δουλειές του σπιτιού
κ.τ.λ. Το καθιστικό πρέπει να είναι προσαρμοσμένο πλήρως στις ανάγκες μας και να μας
δημιουργεί το αίσθημα της άνεσης και της φιλοξενίας. Γι’ αυτό η απλότητα και η
λειτουργικότητα αποτελεί τον απαραίτητο κανόνα για τη σύνθεσή του. Ο ιδανικότερος
προσανατολισμός είναι ο νότιος. Φυσικά φροντίζουμε, λόγω του ότι περνάμε στο καθιστικό
το μεγαλύτερο κομμάτι της ημέρας, να βρίσκεται στο σημείο της κατοικίας με την καλύτερη
θέα.
Αρχικά, πρέπει να καταλήξουμε στο στυλ διακόσμησης που επιθυμούμε. Μπορούμε να
στραφούμε στη δημιουργία μιας ζεστής ατμόσφαιρας με λιτή προσέγγιση ή να επιδιώξουμε
έναν ανοιχτού τύπου μοντέρνο (μίνιμαλ) σχεδιασμό με καινοτόμα αλλά πιο ψυχρά υλικά και
έπιπλα. Επίσης μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα χώρο παραδοσιακού ύφους, με πιο
«βαριά» έπιπλα, ή ένα ανάλαφρο χώρο, αν κινούμαστε σε τέτοιο αισθητικό πλαίσιο.
Πρέπει να υποστηρίξουμε την επιλογή μας χρησιμοποιώντας τους κατάλληλους συνδυασμούς
χρωμάτων, υλικών, διακοσμητικών, φωτιστικών και επίπλων στο χώρο μας.
Δεν παραλείπουμε να βάλουμε έργα τέχνης στους τοίχους μας. Υπάρχουν πολλές επιλογές
από πίνακες ζωγραφικής σε διάφορες τεχνοτροπίες ή για πιο απλή λύση επιλέγουμε
19
χρωματιστές κορνίζες και τελάρα, πολλές φορές δικής μας έμπνευσης, που συμπληρώνουν τις
χρωματικές επιλογές του καθιστικού. Μια καλή ιδέα είναι να διαλέξουμε φωτογραφίες είτε
από τη συλλογή μας (οικογενειακές), είτε έγχρωμα ή ασπρόμαυρα τοπία. Μια επίσης
πρωτότυπη ιδέα είναι να χρησιμοποιήσουμε διακοσμητικά καλοριφέρ ή panels, που
συνδυάζουν τη χρηστικότητα και την αισθητική. Υπάρχουν καλοριφέρ που πραγματικά μας
θυμίζουν έργα τέχνης.
Οι κουρτίνες παίζουν σημαντικό ρόλο στο στυλ διακόσμησης και στην ατμόσφαιρα του
καθιστικού μας. Για να φαίνεται ο χώρος μας ψηλότερος, μπορούμε να τοποθετήσουμε τα
κουρτινόξυλα ψηλά και να ράψουμε τις κουρτίνες μας μακρύτερες, ώστε να σέρνονται στο
πάτωμα. Τα υφάσματα και τα σχέδια, ο τρόπος ραφής, το είδος της κουρτίνας, του πάνελ ή
των περσίδων που θα διαλέξουμε πρέπει να παραπέμπουν στο ύφος του χώρου μας. Για
παράδειγμα, ένα ύφασμα κουρτίνας με πλούσια υφή δίνει την αίσθηση της πολυτέλειας στο
χώρο.
Για το δάπεδο του καθιστικού έχουμε πολλές επιλογές, όπως ξύλο για κλασσική αλλά και
σύγχρονη διακόσμηση, πλακίδια, μάρμαρα και γρανίτες. Αν θέλουμε πολύ μοντέρνο
αποτέλεσμα, μπορούμε να επιλέξουμε βινυλικό δάπεδο, ακόμη και βιομηχανικό, όπως η
τσιμεντοκονία.
Σημαντικό στοιχείο στη διακόσμηση του καθιστικού αποτελεί ο φωτισμός του. Απαραίτητος
είναι ο γενικός φωτισμός, που συνήθως επιτυγχάνεται με κρεμαστά φωτιστικά και
συμπληρώνεται με τοπικό φωτισμό (απλίκες, επιτραπέζιες λάμπες). Δημιουργούμε εύκολα
ατμόσφαιρα στο χώρο με σποτ και επιδαπέδια φωτιστικά, επίσης προβάλλουμε τα έργα
τέχνης με ειδικά σποτ και επιλέγουμε δυνατότητα αυξομείωσης της έντασης (ροοστάτες).
Συμπληρωματικά, ατμοσφαιρικό φωτισμό προσφέρουν και τα κεριά σε κατάλληλες θέσεις
(δάπεδο, τζάκι, τραπεζάκια).
Η επιλογή τη επίπλωσης του καθιστικού είναι ένα άλλο κομμάτι της επιτυχημένης
διακόσμησής του. Οπωσδήποτε το στυλ των επίπλων πρέπει να συνδυάζεται με την υπόλοιπη
διακόσμηση. Τα μοντέρνα έπιπλα αναδεικνύουν ένα σύγχρονο τρόπο ζωής στο χώρο του
καθιστικού, ενώ τα κλασσικά έπιπλα με τις σκαλισμένες λεπτομέρειες προωθούν ένα
περισσότερο πολυτελές και φορτωμένο στυλ διακόσμησης. Σε όλα τα στυλ τα κομμάτια των
επίπλων για το καθιστικό είναι οι καναπέδες, τα ανάκλιντρα, , οι μπρεζέρες, τα ταμπουρέ, οι
πολυθρόνες, το κεντρικό τραπέζι του καφέ, άλλα μικρότερα συνοδευτικά τραπεζάκια,
σύνθετα, βιβλιοθήκες. Τα κριτήρια επιλογής των επίπλων είναι το μέγεθος του χώρου, που
επιβάλλει αντίστοιχα μικρότερα ή μεγαλύτερα έπιπλα, η ανάγκη μας για αποθηκευτικούς
20
χώρους και η πολυμορφικότητά τους (δηλαδή π.χ. να μετατρέπονται σε κρεβάτια). Η επιλογή
των υφασμάτων των επίπλων, ως προς την υφή, την ποιότητα και το χρώμα τους πρέπει να
συνδυάζεται με το ύφος του χώρου.
Τα διακοσμητικά αντικείμενα επίσης, μπορούν να κάνουν τον χώρο πιο εντυπωσιακό, να
προσθέσουν μια πιο προσωπική άποψη και να προσφέρουν την αίσθηση της ζωντάνιας και
της κομψότητας, ολοκληρώνοντας ένα καλαίσθητο αποτέλεσμα.
1.2.4: Η τραπεζαρία
Εικόνα 18:.Τραπεζαρία
Η τραπεζαρία είναι ο χώρος που μοιραζόμαστε το φαγητό μας, τα νέα μας, τις σκέψεις μας.
Μπορεί να αποτελεί μέρος του καθιστικού ή της κουζίνας ή ένα ξεχωριστό δωμάτιο. Το
τραπέζι πρέπει να έχει την κατάλληλη διάσταση ώστε να χωράει άνετα όλη την οικογένεια,
αλλά και να είναι επεκτεινόμενο στην περίπτωση που θα χρειαστεί να φιλοξενήσει
περισσότερο κόσμο. Επειδή συνήθως το φαγητό θεωρείται ταυτόχρονα και απόλαυση, καλό
είναι να βρίσκεται κοντά σε παράθυρο με φυσικό φωτισμό και θέα. Πάνω από το τραπέζι
πρέπει να υπάρχει κεντρικός τεχνητός φωτισμός ρυθμιζόμενος, για μεγαλύτερη ή μικρότερη
ένταση φωτός.
H διαμόρφωση της τραπεζαρίας περιστρέφεται γύρω από τρεις βασικούς άξονες: το ύφος
(ανεπιτήδευτο ή επιτηδευμένο), τον αριθμό των ατόμων που θα φιλοξενεί και τον τύπο των
δείπνων που θα παρατεθούν.
21
Εάν επιλέξουμε και τοποθετήσουμε την κατάλληλη επίπλωση, μπορούμε να
μεταμορφώσουμε την τραπεζαρία μας σε έναν όμορφο και λειτουργικό χώρο που θα
προσθέσει κύρος στην κατοικία. Tα τετραγωνικά του χώρου που έχουμε στη διάθεσή μας, μας
προσδιορίζουν κατά κύριο λόγο τη χρωματική γκάμα και το είδος της επίπλωσης που θα
χρησιμοποιηθεί. Αν διαθέτουμε κάπως περιορισμένο χώρο, αποφεύγουμε τα σκούρα
χρώματα στους τοίχους, τα ογκώδη έπιπλα και τις πλούσιες κουρτίνες. Aντίθετα, οι μεγάλοι
χώροι μπορεί να δείχνουν άδειοι και αφιλόξενοι αν το τραπέζι είναι μικρό ή δε διαθέτουν
συμπληρωματικά έπιπλα, έχουν μεγάλα ανοίγματα και ανοιχτά χρώματα στους τοίχους. Σε
ένα μικρό δωμάτιο, φροντίζουμε να δημιουργήσουμε κάποιο άνοιγμα προς κάποιον άλλο
χώρο του σπιτιού, όπως την κουζίνα ή το καθιστικό, για να φαίνεται μεγαλύτερο. Στο μεγάλο
χώρο, μπορούμε να προσθέσουμε ψηλά φυτά εσωτερικού χώρου, επιπλέον έπιπλα όπως
βιτρίνες, μπουφέ, βιβλιοθήκη, κονσόλα κ.λπ. και πλούσιες κουρτίνες.
H επίσημη τραπεζαρία που προορίζεται μόνο για ειδικές περιστάσεις διαφέρει στο σχεδιασμό
της από αυτή που θα χρησιμοποιείται καθημερινά και θα φιλοξενεί τα οικογενειακά γεύματα.
Στην επίσημη, η διακόσμηση θα μπορούσε να είναι πιο βαριά, προσθέτοντας εντυπωσιακά
έργα τέχνης, και να φωτίζεται από έναν κρυστάλλινο πολυέλαιο. Η καθημερινή τραπεζαρία
φυσικά, θα έχει πιο λιτό ύφος και θα μπορούσε να διακοσμηθεί απλά με ασπρόμαυρες
φωτογραφίες της οικογένειας και να φιλοξενεί μοντέρνα φωτιστικά δαπέδου.
Συχνά, κατά το σχεδιασμό της τραπεζαρίας παραβλέπεται η προσβασιμότητα από και προς
τους υπόλοιπους χώρους του σπιτιού. Aρχικά, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη την εύκολη
πρόσβαση από την κουζίνα προς το χώρο της τραπεζαρίας, για να μπορούμε εύκολα να
μεταφέρουμε τα σκεύη με το φαγητό. Aν πάλι προσκαλούμε αρκετά άτομα ταυτόχρονα στην
κατοικία μας για φαγητό και διασκέδαση, θα πρέπει να φροντίσουμε να μπορούν να
κυκλοφορήσουν εύκολα και προς άλλα δωμάτια, όπως το καθιστικό, ή ακόμα και το
μπαλκόνι. Επιπλέον, θα πρέπει να έχει προβλεφθεί η τοποθέτηση ενός wc δίπλα στην
τραπεζαρία. Επίσης, ο ίδιος ο χώρος της τραπεζαρίας θα πρέπει να εξασφαλίζει την εύκολη
διέλευση των ατόμων περιμετρικά του τραπεζιού, χωρίς να είναι υποχρεωμένοι οι επισκέπτες
να σηκωθούν από τις καρέκλες τους, έστω και για λίγο, για να διευκολύνουν το πέρασμα
άλλων ατόμων.
H πρωταρχική σκέψη για την επιλογή των επίπλων της τραπεζαρίας θα πρέπει να αφορά τον
αριθμό των αναγκαίων καθισμάτων. Για παράδειγμα. σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να
αναγκαζόμαστε να προσθέτουμε πτυσσόμενες καρέκλες για να εξασφαλίσουμε μερικές
επιπλέον θέσεις γύρω από το τραπέζι. H δεύτερη σκέψη αφορά τον ελεύθερο χώρο γύρω από
22
το τραπέζι που θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 60 εκ, αφού έχουν τοποθετηθεί οι καρέκλες
γύρω του, ώστε να εξασφαλίζεται η άνεση. Tα πρόσθετα έπιπλα είναι θέμα προσωπικής
επιλογής. O μπουφές, μια μικρή κάβα κρασιών, οι βιτρίνες, οι κονσόλες είναι έπιπλα που
ταιριάζουν στην τραπεζαρία, μπορούν όμως να τοποθετηθούν εκεί μόνο αν με την παρουσία
τους δεν την «κλείνουν» ασφυκτικά.
O φωτισμός παραμένει ένας σημαντικός παράγοντας στο σχεδιασμό της τραπεζαρίας. Οι
επισκέπτες θα πρέπει να έχουν επαρκές φως για να απολαύσουν το φαγητό τους χωρίς να
κουραστούν. Το φως δε θα πρέπει να είναι πολύ έντονο και σκληρό, ώστε να μη
δημιουργούνται αντανακλάσεις από ένα λευκό τραπεζομάντιλο ή τα σερβίτσια. Τα κρεμαστά
φωτιστικά είναι κατάλληλα για την τραπεζαρία και διατίθενται σε τέτοια ποικιλία σχεδίων και
στιλ ώστε να ταιριάζουν απόλυτα στο ύφος κάθε χώρου. Πρέπει όμως να φροντίζουμε να
κρέμονται αρκετά ώστε να μας προσφέρουν επαρκές φωτισμό, αλλά να έχουν ύψος
τουλάχιστον 80 εκ πάνω από το τραπέζι. Συμπληρωματικά, μπορούμε να τοποθετήσουμε
κάποιο φωτιστικό δαπέδου ή ίσως δύο απλίκες δεξιά και αριστερά του μπουφέ. Σημαντική
είναι η παρουσία του φυσικού φωτός στο χώρο και αποφεύγουμε τη χωροθέτηση της
τραπεζαρίας στα δυτικά, αφού το φως του ήλιου κατά τη δύση του μπορεί να ενοχλήσει τα
μάτια των προσκεκλημένων, την ώρα του φαγητού.
Η διακόσμηση του τραπεζιού μπορεί να γίνει με λίγα και εντυπωσιακά κομμάτια, τα οποία
φροντίζουμε να μπορούμε να τα απομακρύνουμε εύκολα όταν πρόκειται να το στρώσουμε
για ένα γεύμα. Καλό θα ήταν να έχουμε προβλέψει πού θα τοποθετηθούν αυτά τα
αντικείμενα την ώρα του φαγητού. Αν ορισμένα από αυτά πρόκειται να στολίσουν το τραπέζι
όταν θα είναι στρωμένο για κάποιο γεύμα , θα πρέπει να έχει προβλεφθεί να μην είναι πολύ
ογκώδη ή ψηλά, γεγονός που θα δυσκόλευε την οπτική επικοινωνία μεταξύ των ατόμων. Τα
σερβίτσια και τα απαραίτητα αξεσουάρ που χρησιμοποιούμε για το στρώσιμο του τραπεζιού
καλό είναι να αποθηκεύονται σε κάποιο έπιπλο κοντά στο τραπέζι, όπως π.χ. σε ένα μπουφέ
που να βρίσκεται παραπλήσια του τραπεζιού, ώστε να μη χρειάζεται να τα μεταφέρουμε από
μακριά κάθε φορά που πρόκειται να έχουμε κάποιο γεύμα.
1.2.5: Η κουζίνα
Είναι ο χώρος όπου προετοιμάζεται και μαγειρεύεται το φαγητό. Στις σύγχρονες κατοικίες,
όπου ο χώρος είναι περιορισμένος, μπορεί να βρίσκεται στο ίδιο δωμάτιο με το καθιστικό και
την τραπεζαρία. Σε αυτό το κομμάτι του σπιτιού βρίσκονται οι περισσότερες οικιακές
ηλεκτρικές συσκευές, και επειδή φιλοξενεί πολλές λειτουργίες, πρέπει να γίνεται πολύ
23
προσεκτικός σχεδιασμός, έτσι ώστε να γίνεται η προετοιμασία του φαγητού άνετα και
γρήγορα. Όταν ξεκινάμε το σχεδιασμό της κουζίνας πρέπει να σκεφτούμε αρχικά πόσοι είναι
οι πραγματικοί χρήστες της. Για παράδειγμα, σε αρκετές πλέον οικογένειες περισσότερα από
ένα μέλη μαγειρεύουν συχνά, περνούν πολύ χρόνο στην κουζίνα, συμμετέχουν στην
προμήθεια τροφίμων, κ.λπ. Ή μπορεί δύο μέλη να επιθυμούν να μαγειρεύουν ταυτόχρονα,
οπότε θα πρέπει να προβλέψουμε έναν ευρύχωρο πάγκο εργασίας που να μπορεί να
εξυπηρετεί και τους δύο όταν είναι μαζί.
Εικόνα 19: Κουζίνα
Επόμενο ερώτημα είναι ποιες ηλεκτρικές συσκευές θεωρούνται απαραίτητες για την
συγκεκριμένη οικογένεια. Για παράδειγμα, ο φούρνος μικροκυμάτων θεωρείται από αρκετούς
μια άχρηστη συσκευή, ενώ από άλλους χρησιμοποιείται σε καθημερινή βάση. Μερικές
οικογένειες, χρησιμοποιούν πολλές ηλεκτρικές συσκευές όπως καφετιέρα, τοστιέρα,
φρυγανιέρα, μίξερ, κ.λπ. ενώ άλλες δεν χρησιμοποιούν τίποτα από αυτά.
Σημαντικό επίσης είναι να προβλεφθεί η ποσότητα και το είδος το τροφίμων που θα
αποθηκεύονται. Το θέμα αυτό αφορά κυρίως τον σχεδιασμό των ντουλαπιών και των ραφιών.
Προσοχή πρέπει να δώσουμε και στην επιλογή του σωστού ψυγείου, κυρίως όσον αφορά το
μέγεθός του. Γενικά, οι πολυμελείς οικογένειες έχουν μεγαλύτερες ανάγκες για χώρους
αποθήκευσης και συντήρησης τροφίμων, αλλά ο κανόνας αυτός δεν είναι απόλυτος. Πολλοί
τρώνε ελάχιστα κατεψυγμένα προϊόντα, ενώ κάποιοι άλλοι αποθηκεύουν και καταναλώνουν
μεγάλες ποσότητες κατεψυγμένων λαχανικών, κρεάτων και έτοιμων φαγητών. Για την πρώτη
κατηγορία, το απλό ψυγείο με ενσωματωμένο καταψύκτη θα ήταν υπεραρκετό, ενώ για τους
24
δεύτερους θα απαιτούνταν ψυγείο-ντουλάπα ή ακόμα και ξεχωριστός καταψύκτης. Πολλές
σύγχρονες κουζίνες έχουν ειδικό κάθετο ντουλάπι (τροφοθήκη), που βρίσκεται συνήθως
δίπλα στο ψυγείο, και αποθηκεύονται σε αυτό τα τρόφιμα που δεν μπαίνουν στο ψυγείο,
όπως πατάτες, κρεμμύδια, όσπρια κ.λπ.
Οι αποθηκευτικοί χώροι όμως, αφορούν και άλλες χρήσεις που πρέπει να προβλέψουμε.
Αρκετοί άνθρωποι διαθέτουν πολλά και διαφορετικά σκεύη μαγειρικής, τρία ή τέσσερα
σερβίτσια φαγητού, ένα πλήθος από τραπεζομάντηλα και πετσέτες, κ.λπ. Για αυτούς τα
πολλά ντουλάπια και συρτάρια είναι απαραίτητα. Αντιθέτως, υπάρχουν χρήστες που ζουν με
πιο λιτό τρόπο και δε χρειάζονται πολλούς αποθηκευτικούς χώρους.
Οι ιδιαίτερες ανάγκες των χρηστών είναι επίσης πολύ σημαντικές. Αν η οικογένεια έχει
ηλικιωμένα άτομα ή άτομα με αναπηρίες τότε ο σχεδιασμός πρέπει να είναι αντίστοιχος με
τις ανάγκες τους. Αν για παράδειγμα, κάποιο μέλος χρησιμοποιεί αναπηρικό καροτσάκι τότε ο
ελεύθερος χώρος πρέπει να είναι μεγαλύτερος. Τα ηλικιωμένα άτομα επίσης δεν είναι εύκολο
να κατεβάζουν βαριά αντικείμενα από ψηλά. Αν υπάρχουν μικρά παιδιά στην οικογένεια,
τότε θα πρέπει να προβλεφθούν μέτρα προστασίας στις πρίζες, στα ντουλάπια, στα συρτάρια,
κ.λπ.
Το τρίγωνο εργασίας
Γενικά σε κάθε κουζίνα σε κάτοψη σχηματίζεται ένα τρίγωνο εργασίας, που ενώνει το ψυγείο,
την ηλεκτρική κουζίνα και το νεροχύτη. Ο χρήστης του χώρου, κινείται συνήθως μεταξύ αυτών
των τριών πυρήνων: την περιοχή καθαρισμού (νεροχύτης), την περιοχή μαγειρέματος
(ηλεκτρική κουζίνα) και το ψυγείο. Όσο πιο κοντά βρίσκονται αυτοί οι πυρήνες μεταξύ τους
τόσο μεγαλύτερη οικονομία κινήσεων έχουμε και πιο άνετη θεωρείται η κουζίνα.
Φυσικά, ανάμεσα στους πυρήνες χρειάζεται και μια ευρύχωρη περιοχή για την προετοιμασία
του φαγητού, και αυτή καλό θα ήταν να βρίσκεται μέσα στο τρίγωνο. Για παράδειγμα, ο
βοηθητικός πάγκος θα μπορούσε να κατασκευαστεί ανάμεσα στη κουζίνα και το ψυγείο.
25
Εικόνα 20: Τρίγωνα μεταξύ των τριών πυρήνων
Τυπικές διατάξεις κουζίνας
Υπάρχουν πολλοί και διαφορετικοί τύποι κουζίνας, όσον αφορά στη διάταξή τους. Οι
κυριότεροι όμως τύποι αναφέρονται παρακάτω.
Ο γραμμικός τύπος
Εικόνα 21: Γραμμική διάταξη κουζίνας
Αυτός ο τύπος επιλέγεται συνήθως όταν δεν υπάρχει αρκετός χώρος στην κατοικία και
είμαστε αναγκασμένοι να αναπτύξουμε την κουζίνα μόνο σε έναν τοίχο, ο οποίος σχεδόν
πάντα βρίσκεται μέσα στο χώρο του καθιστικού. Χρειάζεται μεγάλο μήκος τοίχου και δεν
είναι καθόλου πρακτικός.
26
Η διάταξη διάδρομος
Εικόνα 22: διάταξη κουζίνας διάδρομος
Είναι αρκετά πρακτική ως διάταξη αλλά μόνο όταν ο χώρος της κουζίνας χρησιμοποιείται από
ένα άτομο.
Η διάταξη τύπου Γ
Εικόνα 23: διάταξη Γ
Από τις πιο συνηθισμένες διατάξεις, που αφήνει αρκετά μεγάλη ελευθερία κινήσεων και
θεωρείται άνετη.
27
Η διάταξη τύπου Π
Εικόνα 24: Κουζίνα σε σχήμα Π
Η διάταξη αυτή χρειάζεται πολύ χώρο, καθώς αναπτύσσεται γύρω από τρεις τοίχους του
σπιτιού.
Η Διάταξη κλειστού τύπου
Εικόνα 25: Κουζίνα σε κλειστό σχήμα
Ευρύχωρη διάταξη με μεγάλη άνεση εργασίας. Συνηθίζεται σε κατοικίες όπου η κουζίνα
βρίσκεται στον ίδιο χώρο με το καθιστικό και είναι αναγκαία η οριοθέτηση των χώρων.
28
Αφού λοιπόν καταλήξουμε στη διάταξη που ταιριάζει περισσότερο στο χώρο μας, προχωράμε
στο σχεδιασμό των λεπτομερειών. Φυσικά, οι θέσεις των ανοιγμάτων, όπως ένα παράθυρο με
ενδιαφέρουσα θέα, λαμβάνονται σοβαρά υπόψη στη διάταξη της κουζίνας. Συνηθίζουμε να
τοποθετούμε το νεροχύτη κάτω από το παράθυρο για περισσότερο φυσικό φωτισμό.
Κάτι άλλο βασικό στο σχεδιασμό της κουζίνας είναι οι διαστάσεις. Για μεγαλύτερη ευκολία
αλλά και οικονομία ακολουθούμε τις τυποποιημένες διαστάσεις που κυκλοφορούν στην
αγορά. Τα ντουλάπια κάτω από τον πάγκο έχουν ύψος 72 εκ. και τα έτοιμα πλάτη τους είναι
30-35-40-45-50-60-80-90-100 εκ. Έτσι, μετά την τοποθέτηση του πάγκου, το τελικό ύψος του
φτάνει τα 86 εκ. από το δάπεδο. Στην περίπτωση που θέλουμε ο πάγκος να είναι πιο ψηλός
αλλάζουμε το ύψος των ποδιών (μπάζα) από 10 εκ. σε 15 εκ. π.χ. αφήνοντας ίδιο το ύψος των
ντουλαπιών.
Τα κρεμαστά ντουλάπια μπορούν να έχουν ύψος 72 εκ. ή 96 εκ. και τα πλάτη τους
ακολουθούν τα πλάτη των ντουλαπιών βάσης. Φυσικά αυτές οι διαστάσεις έχουν σχέση με τη
σωστή εργονομία, το κόστος των υλικών, τον απαραίτητο εντοιχισμό των συσκευών και την
κατάλληλη τοποθέτηση των εξαρτημάτων.
Όσον αφορά τους μηχανισμούς που μπορούμε να βάλουμε σε μια κουζίνα, οι επιλογές είναι
πολλές. Έχουμε να διαλέξουμε ανάμεσα σε συρτάρια με φρένα, μύλους, μαγικές γωνιές,
συρτάρια που ανοίγουν ηλεκτρικά κ.λπ. Κάποιοι από αυτούς είναι πραγματικά χρήσιμοι, ενώ
κάποιοι άλλοι δεν είναι και τόσο απαραίτητοι. Έτσι, φροντίζουμε να κάνουμε σωστή επιλογή
καθώς οι περισσότεροι από αυτούς έχουν αρκετά υψηλό κόστος.
Αν έχουμε σκοπό να βάλουμε τζάμια, κάτι που γίνεται όλο και περισσότερο ακόμα και στην
πλάτη της κουζίνας όπου η ποικιλία πλέον είναι πολύ μεγάλη (π.χ. ψηφιακές εκτυπώσεις &
Fusing), φροντίζουμε αυτά να είναι ασφαλείας, δηλαδή triplex ή tempered (επεξεργασία
θερμικής σκλήρυνσης).
Για τον πάγκο εργασίας οι λύσεις είναι πολλές όπως βακελίτης, τεχνογρανίτης, corian,
μάρμαρο και πολλά άλλα, όμως συνήθως καταλήγουμε στις δυο περιπτώσεις που είναι
καλύτερες και ανθεκτικότερες. Η οικονομική είναι ο βακελίτης, όπου προτιμάμε τον ανθυγρό,
αυτόν με το πρασινωπό χρώμα στο εσωτερικό του και τεχνογρανίτης, όπου εκεί το κόστος
ανεβαίνει, αλλά η εγγύηση είναι εφ όρου ζωής και έχει μεγάλη ποικιλία σε χρώματα.
29
Τα πόμολα, αν και πολλοί δεν δίνουν ιδιαίτερη σημασία, μπορούν να προσθέσουν την
τελευταία πινελιά για ένα ολοκληρωμένο αποτέλεσμα. Δεν πρέπει να έχουν αιχμηρές γωνίες,
ειδικά για τις οικογένειες που έχουν μικρά παιδιά ή έχουν σκοπό να αποκτήσουν σύντομα.
ΑΣΚΗΣΗ 3 / ΛΙΣΤΑ ΑΝΑΓΚΩΝ ΚΟΥΖΙΝΑΣ
Σύμφωνα με τα παραπάνω κάντε μια λίστα με τους αποθηκευτικούς χώρους και τις συσκευές
που θα χρειαζόσασταν στη δική σας κουζίνα, σε σχέση με τις ανάγκες σας.
ΑΣΚΗΣΗ 4/ ΔΙΑΤΑΞΗ ΚΟΥΖΙΝΑΣ
Προσδιορίστε ποια είναι η διάταξη της δικής σας κουζίνας. Σε σχέση με το σχήμα και τα
τετραγωνικά του χώρου σας προτείνετε ποια θα ήταν η ιδανικότερη διάταξη και τι είδους
αλλαγές θα μπορούσαν να γίνουν. Παρουσιάστε τα με τη βοήθεια των φωτογραφιών από το
χώρο σας και σκίτσων.
1.2.6. Υπνοδωμάτιο
Εικόνα 26: Υπνοδωμάτιο
Το υπνοδωμάτιο είναι ο χώρος που κοιμόμαστε, ξεκουραζόμαστε, χαλαρώνουμε,
απομονωνόμαστε. Πρέπει να είναι ζεστό τον χειμώνα και δροσερό το καλοκαίρι. Επίσης, είναι
ο χώρος όπου ντυνόμαστε, εκτός εάν υπάρχει ξεχωριστός χώρος γκαρνταρόμπας (dressing
room), ο οποίος συνήθως βρίσκεται δίπλα στο χώρο ύπνου. Πολλές φορές, το υπνοδωμάτιο
περιλαμβάνει και ένα μικρό χώρο για ανάπαυση ή μελέτη. Απαραίτητος είναι ο φυσικός
φωτισμός και κυρίως ο ηλιασμός (ανατολικός ή μεσημβρινός προσανατολισμός).
30
Η κύρια κρεβατοκάμαρα είναι και η μεγαλύτερη μεταξύ όλων των άλλων υπνοδωματίων στο
σπίτι. Θα πρέπει να επιλέγουμε το στυλ του δωματίου με τρόπο που να αντικατοπτρίζει την
προσωπικότητα του ζευγαριού. Το χρώμα των τοίχων θα πρέπει να έχει μια ήρεμη και
γαλήνια επίδραση στο μυαλό και τις αισθήσεις του. Ένα μεγάλο υπνοδωμάτιο περιλαμβάνει
ένα διπλό κρεβάτι, ντουλάπα, τουαλέτα, κομοδίνα και κάποιες φορές και ένα γραφείο. Ο
φωτισμός του δωματίου θα πρέπει να περιλαμβάνει την ορθή χρήση τόσο του τεχνητού
φωτός, όσο και του φυσικού. Για τα τεχνητά φώτα χρησιμοποιούνται σποτάκια, κρυφός
φωτισμός και διακοσμητικές λάμπες που κάνουν το δωμάτιο φωτεινό και ατμοσφαιρικό. Οι
τοίχοι μπορεί να διακοσμηθούν με πίνακες ή έργα τέχνης. Επίσης, κυρίως για τον τοίχο που
βρίσκεται πίσω από το κεφαλάρι του κρεβατιού, ωραία λύση αποτελεί και η επένδυση με
κάποιο διακοσμητικό υλικό ή ταπετσαρία. Μπορούμε να δώσουμε μια πιο προσωπική άποψη
στο δωμάτιο με ένα κολάζ από οικογενειακές φωτογραφίες που να περικλείεται σε ένα
διακοσμητικό πλαίσιο. Η χρήση των φυσικών στοιχείων, όπως φυτά εσωτερικού χώρου, μέσα
στο υπνοδωμάτιο μπορεί να μας κάνει να αισθανόμαστε πιο κοντά στη φύση.
1.2.7. Παιδικό Υπνοδωμάτιο
Εικόνα 27: Παιδικό Υπνοδωμάτιο
Τα παιδιά αποτελούν μια ξεχωριστή μικρότερη ομάδα μέσα σε μια οικογένεια και χρειάζονται
το δικό τους χώρο. Μέσα σε αυτό το χώρο γίνεται ο ύπνος, το ντύσιμο, η μελέτη, το παιχνίδι,
η συναναστροφή. Η διαμόρφωση του δωματίου εξαρτάται από την ηλικία και το φύλο του
παιδιού. Όταν τα παιδιά είναι μικρά μπορούν να μοιράζονται το ίδιο δωμάτιο, όταν όμως
μεγαλώνουν το ιδανικό είναι να έχει το καθένα το δικό του υπνοδωμάτιο. Στην περίπτωση
31
που αυτό δε μπορεί να γίνει λόγω έλλειψης τετραγωνικών, φροντίζουμε τουλάχιστον να
μπορούν να απομονώνονται την ώρα του ύπνου.
Εκτός από το κρεβάτι, το παιδικό υπνοδωμάτιο περιλαμβάνει ντουλάπα, γραφείο, ράφια,
συρταριέρες, αυτόνομες βιβλιοθήκες, κ.λπ. ανάλογα με τις απαιτήσεις του παιδιού και τον
διαθέσιμο χώρο. Θα πρέπει να υπάρχει αρκετός χώρος αποθήκευσης για τα παιχνίδια, τα
βιβλία, τις τέχνες και άλλα μικροαντικείμενα που θα πρέπει να αποθηκεύονται σωστά. Το
δωμάτιο θα πρέπει να φωτίζεται ικανοποιητικά με κρεμαστά φωτιστικά, φωτιστικά δαπέδου,
απλίκες τοίχου, λάμπες γραφείου κ.λπ.,
Παλαιότερα, το ροζ χρώμα συνδεόταν με το χρώμα του τοίχου του υπνοδωματίου για τα
κορίτσια και το μπλε για τα αγόρια. Ωστόσο, τώρα πλέον, χρησιμοποιούμε περισσότερες
επιλογές. Μοβ, κίτρινο, πράσινο, κόκκινο, παστέλ, πορτοκαλί, μπεζ είναι κάποια άλλα
χρώματα που αρέσουν στα μικρά παιδιά. Όποια και αν είναι η επιλογή των χρωμάτων πρέπει
να βεβαιωθούμε ότι είναι υδατοδιαλυτά και απόλυτα οικολογικά. Μπορούμε να
διακοσμήσουμε τους τοίχους και να τους κάνουμε πιο ενδιαφέροντες και ελκυστικούς, με τη
βοήθεια τοιχογραφιών ζωγραφισμένων στο χέρι . Εικόνες από νεράιδες, γεωμετρικά σχήματα
όπως το τετράγωνο και ορθογώνιο, πουλιά, αρκουδάκια, νεράιδες, συννεφιασμένος
ουρανός, προτιμώνται συνήθως από κορίτσια. Ενώ τα θέματα των δασών, εικόνες από τα
ερπετά, άγρια ζώα, ήρωες κινουμένων σχεδίων, εικόνες από το διάστημα, αγωνιστικά
αυτοκίνητα είναι η συνηθέστερη επιλογή για τα αγόρια. Μπορούμε επίσης να διαλέξουμε
έτοιμα αυτοκόλλητα τοίχου με τα αντίστοιχα θέματα ή ακόμα ταπετσαρίες τοίχου με αυτά τα
μοτίβα ή ολόκληρες παραστάσεις που μπορούμε να παραγγείλουμε στις επιθυμητές
διαστάσεις.
Η ασφάλεια του παιδιού είναι ύψιστη προτεραιότητα. Ως εκ τούτου, η ιδανική επιλογή
επίπλων και δαπέδων παίζει μεγάλο ρόλο. Το δάπεδο ιδανικά θα πρέπει να καλύπτεται με
παρκέ, χαλί, μοκέτα ή ξύλο. Σημαντική αίσθηση δίνουν τα υφάσματα όπως σεντόνια,
κουρτίνες, μαξιλάρια, κουβέρτες.
1.2.8. Μπάνιο ή Λουτρό
Το κεντρικό μπάνιο ενός σπιτιού τοποθετείται όσο πιο κοντά γίνεται στα υπνοδωμάτια και
συνήθως σε διαδρόμους που ενώνουν τους χώρους ύπνου με τα δωμάτια που
χρησιμοποιούνται την ημέρα. Εάν το επιτρέπει το μέγεθος του σπιτιού, τοποθετούμε και ένα
w.c. που προορίζεται για τους επισκέπτες και βρίσκεται κοντά στους χώρους υποδοχής. Στα
32
μεγάλα σπίτια με αρκετά υπνοδωμάτια, τοποθετούμε ένα επιπλέον μπάνιο στο κεντρικό
υπνοδωμάτιο με αποκλειστική πρόσβαση από το δωμάτιο αυτό.
Εικόνα 28: Μπάνιο
Τα υλικά που μπορούμε να τοποθετήσουμε στο δάπεδο ή σαν επένδυση είναι πολλά. Από
κεραμικό πλακάκι, γρανίτη, βότσαλο, μάρμαρο, ψηφίδα, αδιαβροχοποιημένο ξύλο,
οποιαδήποτε κι αν είναι η επιλογή μας, φροντίζουμε τα υλικά αυτά να είναι αντιολισθητικά
και να καθαρίζονται εύκολα. Αποφεύγουμε τα διαφορετικά επίπεδα, δηλαδή τα σκαλιά μέσα
στο μπάνιο, γιατί παρόλο που αποτελούν κάποιες φορές καλαίσθητη πρόταση, παραμένουν
εξαιρετικά επικίνδυνα.
Η εμφάνιση, η λειτουργικότητα και η ασφάλεια του μπάνιου βελτιώνονται εντυπωσιακά όταν
υπάρχει σωστός και μελετημένος φωτισμός. Τα μεγάλα και ευρύχωρα μπάνια χρειάζονται
σαφώς περισσότερο φωτισμό, ώστε όλα τα σημεία τους να φωτίζονται επαρκώς, αντίθετα με
τα μικρά όπου μπορεί ένα κεντρικό φωτιστικό να είναι αρκετό. Στην περίπτωση που το χρώμα
των επενδύσεων είναι πολύ σκούρο, θα χρειαστούμε σίγουρα περισσότερες φωτεινές πηγές.
Ο φυσικός κι ο τεχνητός φωτισμός πρέπει να είναι διάχυτος και να μην έχουμε σκοτεινές
γωνιές, αλλά και να μην υπερβάλλουμε για να μη δημιουργούνται επικίνδυνες
αντανακλάσεις. Όταν έχουμε ψευδοροφή μπορούμε να δημιουργήσουμε μια ομαλή
κατανομή των φωτιστικών σωμάτων και η χρήση ροοστάτη θα δώσουν τις λύσεις ανάλογα με
την ώρα και τη χρήση του χώρου. Ακόμα, ας μη ξεχνάμε τον τοπικό φωτισμό, πάνω από τον
33
καθρέφτη ή δεξιά και αριστερά από αυτόν, που είναι αναγκαίος για όλες τις εργασίες που
γίνονται μπροστά από το νιπτήρα.
Αν και παλαιότερα δεν προβλέπονταν στο σχεδιασμό, σήμερα έχει αναγνωριστεί η
αναγκαιότητα της ύπαρξης αποθηκευτικών χώρων, με αποτέλεσμα να μπορεί κανείς να βρει
στην αγορά ή να σχεδιάσει και να παραγγείλει, έπιπλα μπάνιου σε διάφορες διαστάσεις και
να δημιουργήσει καλαίσθητες λύσεις προσθέτοντας στυλ και ζεστασιά στο χώρο. Ντουλάπια
κρεμαστά ή επιδαπέδια και ράφια λειτουργούν συμπληρωματικά για την τοποθέτηση και
αποθήκευση αντικειμένων, όπως καλλυντικά, πετσέτες, σαμπουάν, σαπούνια,
απορρυπαντικά ή ακόμα και το φαρμακείο του σπιτιού. Τέλος, κάποια έπιπλα έχουν και
ειδικούς χώρους για τα άπλυτα ρούχα.
Τα σώματα καλοριφέρ που προορίζονται για το μπάνιο έχουν εξελιχθεί πολύ τα τελευταία
χρόνια, όσον αφορά στο σχεδιασμό τους. Με ιδιαίτερο και κομψό σχεδιασμό, δεν
καταλαμβάνουν πολύ χώρο, ενώ μπορούν να λειτουργήσουν και σαν διακοσμητικό στοιχείο,
αλλά και ως αξεσουάρ μπάνιου για το κρέμασμα των πετσετών. Αν η κατοικία δεν διαθέτει
κεντρική θέρμανση, στην αγορά κυκλοφορούν ειδικά θερμαντικά σώματα που λύνουν το
πρόβλημα του κρύου με πολύ άμεσο και αποτελεσματικό τρόπο.
Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται στην ηλεκτρολογική εγκατάσταση του μπάνιου. Όλα
τα φωτιστικά σώματα θα πρέπει να είναι στεγανά, δηλαδή με ειδική αντοχή στην υγρασία,
και να μη τοποθετούνται κοντά στη μπανιέρα ή τη ντουζιέρα. Διακόπτες και πρίζες θα πρέπει
να είναι γειωμένοι και εκτός μπάνιου, αλλά, αν εμείς το κρίνουμε απαραίτητο να βρίσκονται
εντός, οι διακόπτες θα πρέπει να απέχουν το λιγότερο 1.50μ. από πηγές νερού και οι πρίζες
να καλύπτονται οπωσδήποτε με καπάκι.
Ο χώρος του μπάνιου υποφέρει από δύο παράγοντες: την υγρασία και τις μυρωδιές. Έτσι, ο
καλύτερος τρόπος αερισμού του είναι ο φυσικός, δηλαδή ένα παράθυρο που θα επιτρέπει
τον σωστή κυκλοφορία του αέρα. Το παράθυρο αυτό θα πρέπει να ανοίγει εύκολα, ενώ
ιδανικό είναι να έχει μηχανισμό ανάκλησης, για να μπορεί να ανανεωθεί ο αέρας χωρίς να
χρειάζεται να ανοίξει τελείως. Στην περίπτωση που ένα μπάνιο δεν έχει τη δυνατότητα
φυσικού αερισμού, τότε θα πρέπει να προβλέπεται η τοποθέτηση ενός μηχανικού
συστήματος με τουλάχιστον έναν εξαεριστήρα.
34
1.2.9: Βοηθητικοί Χώροι
Σε μια κατοικία συνήθως υπάρχουν και άλλοι βοηθητικοί χώροι όπως ένα γραφείο, αποθήκη,
πλυσταριό, ενώ σε μεγαλύτερες κατοικίες απαραίτητοι θεωρούνται και κάποιοι επιπλέον
χώροι όπως ξενώνας, μικρό γυμναστήριο, δωμάτιο παιχνιδιών, δωμάτιο προβολής ταινιών ή
τηλεόρασης και ίσως κάποιο μικρό εργαστήριο. Η επιλογή των χώρων που θα τοποθετήσουμε
λοιπόν, δεν έχει σχέση μόνο με τις ανάγκες μας, αλλά και με τα τετραγωνικά του σπιτιού μας,
καθώς και την οικονομική μας κατάσταση.
ΑΣΚΗΣΗ 5 / ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΧΩΡΟΥ ΚΑΘΙΣΤΙΚΟΥ
Με τη βοήθεια μετροταινίας ή μέτρου αποτυπώστε και σχεδιάστε την κάτοψη του καθιστικού
της κατοικίας σας, σε κλίμακα 1:20, με μολύβι και κλιμακόμετρο σε λευκό χαρτί. Έπειτα
σχεδιάστε μέσα σε αυτήν τα έπιπλα της αρεσκείας σας κάνοντας τη δική σας σχεδιαστική
πρόταση.
ΑΣΚΗΣΗ 6 / ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΥΠΝΟΔΩΜΑΤΙΟΥ
Με τη βοήθεια μετροταινίας ή μέτρου αποτυπώστε και σχεδιάστε την κάτοψη του
υπνοδωματίου της κατοικίας σας, σε κλίμακα 1:20, με μολύβι και κλιμακόμετρο σε λευκό
χαρτί. Έπειτα σχεδιάστε μέσα σε αυτήν τα έπιπλα της αρεσκείας σας κάνοντας τη δική σας
σχεδιαστική πρόταση.
35
2. Χρώμα
2.1: Χρωματικός Κύκλος
Η βασική θεωρία των χρωμάτων καθορίζεται από το χρωματικό κύκλο. Παρατηρούμε πρώτα
προσεκτικά το χρωματικό κύκλο και μετά τις παραδοχές:
Εικόνα 29: Χρωματικός Κύκλος
Υπάρχουν τα τρία βασικά χρώματα: Το κόκκινο, το κίτρινο, το μπλε. Τα χρώματα αυτά δεν
μπορούν να δημιουργηθούν από τη μίξη άλλων χρωμάτων, και τα παίρνουμε αυτούσια. Αν
ανακατέψουμε αυτά τα χρώματα σε ίσες ποσότητες μεταξύ τους δημιουργούνται τα
δευτερεύοντα χρώματα που είναι τα: μωβ από κόκκινο και μπλε, πράσινο από μπλε και
κίτρινο, πορτοκαλί από κόκκινο και κίτρινο. Τα γειτονικά χρώματα στο τροχό λέγονται
αναλογικά. Αν αναμείξουμε όλα τα παραπάνω δευτερεύοντα χρώματα, θα πάρουμε τα
τριτογενή χρώματα. Ένα παράδειγμα τριτογενούς είναι στο δεύτερο τροχό από κάτω το
Orange-Yellow που βγαίνει από ένα βασικό και ένα δευτερεύον χρώμα.
Εικόνα 30: Χρωματικός Κύκλος με τα ενδιάμεσα χρώματα
36
Τα απέναντι στο χρωματικό τροχό χρώματα λέγονται συμπληρωματικά ή αντίθετα. Για
παράδειγμα, το πράσινο και το κόκκινο που το ένα τονίζει το άλλο. Άρα, αν σε ένα χώρο
θέλουμε να τονίσουμε το πράσινο θα βάλουμε κόκκινο, γιατί θα φέρει το επιθυμητό
αποτέλεσμα και θα δούμε το πράσινο πιο έντονο.
ΑΣΚΗΣΗ 7 / ΧΡΩΜΑΤΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ
Σε ένα λευκό χαρτόνι σχηματίστε ένα κύκλο με μολύβι και διαβήτη, διαμέτρου τουλάχιστον
10 εκατοστών. Με βάση την Εικόνα 29, χωρίστε τον σε 6 ίσα μέρη. Έπειτα, γεμίστε εναλλάξ τα
τρία από αυτά τα μέρη, χρησιμοποιώντας τα τρία βασικά χρώματα, με πινέλο και τέμπερες
(κόκκινο, μπλε, κίτρινο). Για τα τρία άλλα κενά σχήματα ανάμεσά τους, χρησιμοποιήστε πάλι
τα τρία μόνο χρώματα για να δημιουργήσετε τα συμπληρωματικά τους. Για παράδειγμα, για
να δημιουργήσετε το πορτοκαλί θα πρέπει να αναμίξετε ίσες ποσότητες κόκκινου και
κίτρινου. Στο τέλος θα πρέπει να δημιουργήσετε έναν παρόμοιο χρωματικό κύκλο με την
Εικόνα 29.
Στον παρακάτω τροχό μπορούμε να δούμε και τους τόνους ή την ένταση αναμιγνύοντας
χρώματα. Τα χρώματα διακρίνονται επίσης σε θερμά ή ζεστά και σε ψυχρά. Τα ζεστά
χρώματα είναι στα δεξιά του τροχού και τα ψυχρά στα αριστερά του.
Εικόνα 31: Χρωματικός Κύκλος με διαχωρισμό ψυχρών και θερμών
Όλα τα χρώματα που βρίσκονται απέναντι στο τροχό λέγονται συμπληρωματικά χρώματα. Τα
συμπληρωματικά ή αντίθετα είναι για παράδειγμα το κίτρινο με το μωβ. Μεταξύ τους κάνουν
τέλεια αντίθεση και αρμονία. Όσο σκουραίνει ο τόνος για το κίτρινο – όπως βλέπουμε στο
τροχό – πρέπει να σκουραίνει και ο τόνος για το μωβ. Άρα δεν είναι σωστό να ταιριάζουμε
οποιοδήποτε κίτρινο με οποιοδήποτε μωβ. Τα μονοχρωματικά ή μη χρώματα που είναι το
λευκό και το μαύρο, είναι αυτά που ορίζουν το τόνο, δηλαδή το πόσο ανοιχτό ή σκούρο είναι
ένα χρώμα. Όσο περισσότερο μαύρο τόσο πιο σκοτάδι και όσο περισσότερο λευκό τόσο πιο
37
φως. Βάζοντας λευκό σε ένα χρώμα φτιάχνουμε από- χρωση (αφαίρεση). Παράδειγμα: το ροζ
είναι απόχρωση του κόκκινου. Βάζοντας μαύρο φτιάχνουμε σκιά ή βάθος. Για παράδειγμα το
μπορντό λέμε ότι είναι βαθύ κόκκινο.
ΑΣΚΗΣΗ 8 / ΧΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ
Σε ένα λευκό χαρτόνι σχεδιάστε ένα παραλληλόγραμμο σχήμα, με πλάτος 20εκ. και ύψος 5
5εκ. και χωρίστε το σε 10 ίσα μέρη φέρνοντας κάθετες ανά 2 εκ. Χρησιμοποιώντας το βασικό
μπλε χρώμα τέμπερας γεμίστε το πρώτο μέρος. Προσθέτοντας λίγο λευκό προσπαθήστε να
δημιουργήσετε ένα τόνο ανοιχτότερο μπλε και γεμίστε το επόμενο σχήμα ακριβώς δίπλα του.
Κάνοντας την ίδια διαδικασία κάθε φορά, πρέπει να γεμίσετε όλα τα σχήματα στη σειρά με 10
διαφορετικές αποχρώσεις του μπλε, ξεκινώντας από το βασικό μπλε και καταλήγοντας στο
σχεδόν λευκό.
Επαναλάβετε το ίδιο χρησιμοποιώντας κόκκινη τέμπερα.
2.2: Η επιλογή των χρωμάτων
Όταν θέλουμε να δημιουργήσουμε ένα χώρο, ένα από τα πρώτα ερωτήματα είναι ποιο
χρώμα του ταιριάζει και γιατί. Για να δημιουργήσουμε μια παλέτα χρωμάτων σε ένα χώρο
πρέπει να κάνουμε πολλές δοκιμές. Μια καλή έμπνευση για να ξεκινήσουμε είναι τα ρούχα
που μας αρέσει να φοράμε. Πολλοί λένε πως πρέπει να ρίξουμε μια ματιά στις ντουλάπες
μας, ώστε να δούμε τα χρώματα των ρούχων που διαθέτουμε και να βρούμε έτσι ποια
χρώματα προτιμάμε. Ένας άλλος τρόπος είναι , ένας πίνακας ζωγραφικής και τα χρώματά του,
ένα αγαπημένο αντικείμενο, ένα γλυπτό, μια φωτογραφία, ένα λουλούδι ή οτιδήποτε μας
αρέσει τελικά.
Το επόμενο βήμα θα είναι να αγοράσουμε δείγματα και χαρτόνια από ένα χρωματοπωλείο,
ώστε να τα δοκιμάσουμε στο χώρο μας. Η καλύτερη πρακτική είναι να τα τοποθετήσουμε
μέσα στο χώρο, στα σημεία που θέλουμε να εφαρμοστούν, και να τα παρακολουθήσουμε για
κάποιες μέρες σε σχέση με τις εντάσεις του φωτός, όλες τις ώρες της ημέρας. Η πρώτη μας
παλέτα δε πρέπει να ξεπερνά τα τρία με τέσσερα χρώματα και τις αποχρώσεις τους. Κάποιες
φορές, δεν είναι το χρώμα που μας αρέσει το σημαντικότερο, αλλά η συγκεκριμένη
απόχρωση. Στις περιπτώσεις των ουδέτερων αποχρώσεων πρέπει να βλέπουμε το τελευταίο
38
χρώμα στην άκρη της βεντάλιας μας, για να διαπιστώσουμε ποια είναι η βάση του, και αν
αυτό το χρώμα είναι μέσα στην παλέτα μας.
Εικόνα 32: Χρωματική Πρόταση
Εικόνα 33: Χρωματική Πρόταση
2.2.1: Ο τροχός των χρωμάτων
Όταν επιλέγουμε χρώμα, το να ακολουθήσουμε μόνο μια σελίδα της παλέτας είναι επίσης μια
λύση. Διαλέγοντας μόνο ένα χρώμα και τις αποχρώσεις του μπορούμε να είμαστε σίγουροι
ότι δε θα κάνουμε λάθος. Τα μπλε πάνε πάντα με τα μπλε και τα κόκκινα ταιριάζουν με τα
κόκκινα, όταν απλά χρησιμοποιούμε τόνους ανοιχτότερους ή σκουρότερους. Μια εύκολη
πρόταση είναι να χρησιμοποιήσουμε τον ανοιχτό τόνο του χρώματος που μας αρέσει στους
τοίχους, το μεσαίο τόνο στα έπιπλα και το σκουρόχρωμο τόνο στις λεπτομέρειες όπως
39
μαξιλαράκια, πίνακες, σοβατεπί ή μαρκίζες ανάλογα το στυλ του χώρου. Στο τέλος, μια μικρή
ποσότητα ενός άλλου χρώματος κάνει τη διαφορά. Αυτό λέγεται "μονοχρωματική" παλέτα.
Εικόνα 34: Διακοσμητική πρόταση
Τα χρώματα που είναι γειτονικά στο τροχό των χρωμάτων -στην περίπτωση του μπλε π.χ.
είναι το πράσινο και το μοβ – λέγονται "αναλογικά". Αυτά συνήθως μας προσφέρουν μια
ατμόσφαιρα χαλαρή, χωρίς εντάσεις. Ίσως είναι καλή επιλογή για μια κρεβατοκάμαρα που
θέλουμε να έχουμε ένα αποτέλεσμα πιο χαλαρό. Μια άλλη επιλογή που εφαρμόζεται συχνά
σε χώρους είναι τα "τριαδικά" δηλαδή αυτά που απέχουν ακριβώς το ίδιο το ένα από το
άλλο, όπως το πορτοκαλί, το πράσινο και το μοβ. Χρώματα που βγάζουν έντονες αντιθέσεις
και τα εφαρμόζουμε σε μεγάλους χώρους ή πολύ νεανικούς pop χώρους που επιζητούμε
ποικιλία χρωμάτων. Επόμενος συνδυασμός είναι τα "συμπληρωματικά" δηλαδή τα απέναντι,
όπως το μωβ με το κίτρινο. Θεωρείται ιδανικός συνδυασμός αλλά πρέπει να προσέχουμε
ώστε να επιλέγουμε τις κατάλληλες αποχρώσεις. Δίνουν σε ένα χώρο ζωντάνια και ισορροπία
αν τα χρησιμοποιήσουμε σωστά. Επίσης, ένα τελευταίο φινίρισμα είναι κάτι άσπρο και κάτι
μαύρο σε ένα δωμάτιο. Μια κορνίζα, ένα ριχτάρι, ένα βάζο ή μια σύνθεση από διάφορα
αντικείμενα σε αυτά τα χρώματα -μαύρα ή άσπρα- δίνουν την τελική πινελιά.
2.2.2: Η τοποθέτηση
Η επιλογή χρωμάτων από δωμάτιο σε δωμάτιο δεν είναι απαραίτητο να είναι όμοια.
Μπορούμε να επιλέξουμε διαφορετικά χρώματα σε κάθε δωμάτιο. Αν αυτό γίνει σωστά, το
σπίτι θα φαίνεται πιο καλοσχεδιασμένο, οργανωμένο και ζυγισμένο. Τα σκούρα χρώματα
σίγουρα απαιτούν χώρο με αρκετό φυσικό φως ή χώρο στον οποίο δε μένουμε πολλή ώρα,
όπως το χολ ή ένας διάδρομος. Για παράδειγμα, ένα χολ σε σκούρο μελιτζανί με λευκές
40
λεπτομέρειες και ένα τυρκουάζ τραπέζι , θα δίνει μια έντονη επιβλητικότητα στον επισκέπτη
ο οποίος θα εντυπωσιάζεται περνώντας μετά σε ένα καθιστικό ανοιχτόχρωμο και φωτεινό.
Εικόνα 35: Μοτίβα
Τα σκούρα χρώματα προβάλουν και τις ατέλειες των τοίχων, άρα εφαρμόζονται σε τοίχους
τέλεια σπατουλαρισμένους ή εντελώς τραχείς. Βέβαια, τα σκούρα χρώματα σε κάποιες
περιπτώσεις κρύβουν κιόλας. Οι ρίγες από χρώμα ή από κάτι άλλο, όπως ένα έπιπλο, πίνακες
κ.ά. σε οριζόντια διάταξη επιμηκύνουν ένα στενό χώρο, ενώ, σε κάθετη θέση ψηλώνουν ένα
χαμηλοτάβανο δωμάτιο. Σε λεπτές διαστάσεις οι ρίγες είναι πιο διακριτικές αλλά όταν είναι
φαρδιές μπορεί να «φορτώσουν» ένα χώρο. Το ταβάνι για να φαίνεται ψηλότερο το βάφουμε
πιο ανοιχτό, για να φαίνεται χαμηλότερο πιο σκούρο ή βάφουμε περιμετρικά το πάνω μέρος
των τοίχων με το χρώμα του.
Αποδυναμώνουμε κάτι που δε θέλουμε να φαίνεται βάφοντάς το ίδιο με το τοίχο ή δίνοντας
έμφαση σε ένα άλλο σημείο ή αντικείμενο. Τα χρώματα αλλάζουν σε σχέση και με το χρώμα
που έχει το φυσικό φως ανάλογα με τον προσανατολισμό του δωματίου. Τα βορινά δωμάτια
έχουν πιο ψυχρό φως, που δεν αναδεικνύει τα ζεστά χρώματα αλλά δίνει μεγαλύτερη ένταση
στα ψυχρά. Τα νότια έχουν πιο ζεστό φως, πιο κίτρινο. Όταν ένα δωμάτιο είναι σχετικά
σκοτεινό πρέπει να προσθέσουμε ένα θερμό χρώμα, όπως π.χ. το πορτοκαλί, ενώ ένα πολύ
φωτεινό και ζεστό δωμάτιο θα χρειάζεται ένα πιο δροσερό τόνο χρώματος ή ψυχρό. Αν σε ένα
μπλε προσθέσουμε λίγο κίτρινο θα γίνει λιγότερο ψυχρό αντίστοιχα αν προσθέσουμε λίγο
μπλε σε ένα κόκκινο θα έχουμε πιο δροσερή απόχρωση του. Ο τεχνητός φωτισμός θα
«κιτρινίζει» ελαφρώς τα επιλεγμένα χρώματα. Οι πρωινές ακτίνες του ήλιου ζεσταίνουν τις
αποχρώσεις του δωματίου, οι μεσημεριανές δεν τις αλλάζουν πολύ και το απογευματινό φως
τις «μπλεδίζει», οπότε μπορεί να χρειαστεί και να βάλουμε πιο ζεστό φωτισμό.
Παρακάτω αναφέρουμε κάποια χρώματα που συνηθίζουμε να εφαρμόζουμε στους
εσωτερικούς χώρους της κατοικίας με τις βασικές τους ιδιότητες.
41
Εικόνα 36: Κίτρινο
Κίτρινο είναι το χρώμα του ήλιου αλλά και όλα τα παράγωγα του, όπως κάποιες αποχρώσεις
του μπεζ και του σιταριού. Το κίτρινο θεωρείται γενικά χρώμα χαρούμενο και έντονο. Δίνει
ζωντάνια και χαρίζει κινητικότητα σε ένα χώρο και αναλόγως την απόχρωση συνδυάζεται με
όλα τα άλλα χρώματα. Το «μαλακώνουμε» ώστε να μη φωσφορίζει με λίγο λευκό ή με μπλε ή
και με τα δυο μαζί. Οι πιο μπεζ αποχρώσεις του είναι περισσότερο διαδεδομένες.
Εικόνα 37: Κόκκινο
Κόκκινο συμβολίζει τον έρωτα, την καρδιά και το αίμα. Το χρώμα της έντονης ζωής, της
ταχύτητας (κόκκινα αγωνιστικά αυτοκίνητα) και του πάθους. Κυκλοφορεί σε πολλές
αποχρώσεις και μπορεί να εφαρμοστεί σε όλους τους χώρους του σπιτιού. Το ζωντανό και
καθαρό χρώμα πάει στην κουζίνα, στο παιδικό υπνοδωμάτιο αλλά και στο μπάνιο. Στη
42
τραπεζαρία θεωρείται ότι ανοίγει την όρεξη. Σε σκουρόχρωμους τόνους και όταν καλύπτει
μόνο ένα τοίχο ή είναι σε μικρή ποσότητα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε όλα τα δωμάτια. Οι
αποχρώσεις του σε μπορντό είναι ιδανικές για το υπνοδωμάτιο του ζευγαριού, σε συνδυασμό
με ένα μπεζ. Σε μεγάλη ποσότητα μπορεί να προκαλέσει ένταση και εκνευρισμό.
Εικόνα 38: Πορτοκαλί
Πορτοκαλί λέγεται από το πορτοκάλι. Κυκλοφορεί σε πολλές αποχρώσεις από πολύ έντονο
μέχρι και του κοραλλιού και προσφέρει ζεστή ατμόσφαιρα στο χώρο. Συμβολίζει τη
διασκέδαση, την ανεξαρτησία και την κοινωνικότητα. Είναι μια κλασική επιλογή για το χώρο
μας και οι σκουρόχρωμοι τόνοι του είναι αναμφισβήτητα πιο διαχρονικοί.
Εικόνα 39: Μπλε
43
Μπλε είναι το χρώμα της θάλασσας και του ουρανού που συνδέθηκε απόλυτα με την Ελλάδα.
Είναι δυναμικό, ψυχρό αλλά επίσης σοβαρό και συγκεντρωτικό. Χαρίζει ηρεμία και δροσιά
στους χώρους. Η γκάμα του είναι απεριόριστη από γαλαζο-πράσινο έως ίντιγκο (Μινωικά
χρόνια) αλλά και μπλε Royal. Ταιριάζει απόλυτα με το πράσινο-lime, αλλά αποτελεί τέλεια
αντίθεση με το πορτοκαλί.
Εικόνα 40: Πράσινο
Πράσινο είναι το χρώμα της φύσης. Μας ηρεμεί και βοηθάει στη συγκέντρωση και τη
χαλάρωση, αλλά ανήκει στα ψυχρά χρώματα. Από τα σκούρα του στα ανοιχτά του έχει
χρησιμοποιηθεί κατά κόρον σε κουφώματα κατοικιών, σε κάγκελα και άλλα παραδοσιακά
σιδερένια στοιχεία της κατοικίας αλλά και φυσικά πετρώματα όπως η πέτρα Καρύστου που
είναι διαχρονική. Ταιριάζει πολύ με το κίτρινο και ισορροπεί με το κόκκινο.
Εικόνα 41: Γκρι
44
Γκρι δηλαδή μεσαίο. Συμβολίζει τη σοβαρότητα και την ουδετερότητα. Το ενδιαφέρον χρώμα
που παράγεται από το συνδυασμό άσπρου και το μαύρου και χρησιμοποιείται πολύ από
διακοσμητές και αρχιτέκτονες, γιατί συμβολίζει πολλά στοιχεία της οικοδομής, όπως το
μπετόν, το τσιμέντο και ο γρανίτης. Πάει με όλα, και ειδικά με τις αποχρώσεις του κόκκινου
κάνει τέλειο συνδυασμό.
Εικόνα 42: Καφέ
Καφέ λέγεται το χρώμα του καφέ και της σοκολάτας. Όλα τα ξύλα που κυκλοφορούν στο
εμπόριο έχουν αποχρώσεις του καφέ. Κάποτε θεωρήθηκε κουραστικό και ξεπερασμένο γιατί
χρησιμοποιήθηκε πολύ, αλλά τελικά διαπιστώνουμε ότι είναι διαχρονικό και ανυπέρβλητο.
Είτε σε σοκολατί είτε σε μπεζ το συναντάμε σε όλους τους χώρους της κατοικίας. Ταιριάζει
πολύ με τα ροζ και τα πορτοκαλί.
Εικόνα 43: Λευκό
Λευκό ίσον φως. Συμβολίζει την αγνότητα και την καθαριότητα. Έχει την σημαντική ιδιότητα
να προβάλει όλα τα άλλα. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί με τα πιο έντονα χρώματα
προκαλώντας πιο ήρεμους συνδυασμούς. Χαλαρώνει όταν συνδυάζεται με μαλακά
45
υφασμάτινα στοιχεία. Οι αρχιτέκτονες και οι διακοσμητές τείνουν να το προτείνουν σε
συνδυασμό με το φυσικό ξανθό ξύλο.
Εικόνα 44: Μαύρο-Άσπρο
Μαύρο -Άσπρο. Δεν είναι στην πραγματικότητα η πιο έντονη αντίθεση. Η μεγαλύτερη
αντίθεση βρίσκεται στο συνδυασμό του κίτρινου με το μαύρο. Εκεί είναι το πιο έντονο. Με το
άσπρο απλά υπάρχει απόλυτη ισορροπία και σύμπνοια. Σε κάθε χώρο, καλό είναι να υπάρχει
έστω και ένα μικρό κομμάτι του συνδυασμού αυτού, καθώς με τα άλλα χρώματα κάνει πάντα
πετυχημένους συνδυασμούς. Τα ζεσταίνει και τα κάνει πιο ατμοσφαιρικά. Ταιριάζει πολύ με
τα κόκκινα, αλλά κάνει τέλειο συνδυασμό και με τα κρεμ.
2.3: Χρωματική Μελέτη Χώρου
Όταν αρχίζουμε τη διαδικασία επιλογής χρωμάτων για ένα χώρο, χρήσιμο είναι να
σχεδιάζουμε πρώτα ένα δείγμα με τα κυριότερα χρώματα που θα εφαρμοστούν στο χώρο
αυτό. Οι διακοσμητές συνήθως σχεδιάζουν ένα χρωματικό πίνακα εφαρμόζοντας σε αυτόν τα
χρώματα που επιλέγουν. Βέβαια, οι χρωματικοί πίνακες που θα κάνουμε, μπορεί να είναι και
πολλοί για κάθε χώρο μέχρι τελικά να καταλήξουμε στον επιθυμητό χρωματικό συνδυασμό.
Το μέγεθος του χρωματικού πίνακα διαφέρει, αλλά συνήθως είναι μικρότερο του Α4, και είναι
παραλληλόγραμμο. Χωρίζουμε τη μεγάλη πλευρά του παραλληλόγραμμου στο 1/3 και
φέρνουμε κάθετη γραμμή, έτσι ώστε να σχηματίσουμε μέσα του άλλα δύο
παραλληλόγραμμα. Έπειτα, χωρίζουμε πάλι στο 1/3 το μεγαλύτερο από αυτά και
επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία μέχρι το μέγεθος του τελευταίου παραλληλόγραμμου να
είναι πλέον πολύ μικρό. Στη συνέχεια εφαρμόζουμε σε καθένα από αυτά το χρώμα που
επιθυμούμε, κάνοντας χρωματικούς συνδυασμούς. Το μεγαλύτερο παραλληλόγραμμο θα
αντιπροσωπεύει το χρώμα των αντικειμένων που επικρατούν στο χώρο αυτό, όπως για
46
παράδειγμα οι τοίχοι. Το δεύτερο θα μπορούσε να είναι η οροφή, το τρίτο το πάτωμα, το
τέταρτο οι καναπέδες (αν πρόκειται για καθιστικό) και το τελευταίο φυσικά κάποια
διακοσμητικά του χώρου.
Ένας άλλος τρόπος για να κάνουμε χρωματική μελέτη είναι να δημιουργούμε ίσα
παραλληλόγραμμα και να τα τοποθετούμε το ένα δίπλα στο άλλο, αλλάζοντας πολλές φορές
τη σειρά. Σε κάθε περίπτωση βοηθάει να έχουμε μια πηγή έμπνευσης όπως αναφέρθηκε και
παραπάνω. Αυτό μπορεί να είναι ένας πίνακας ή μια φωτογραφία όπου ο συνδυασμός των
χρωμάτων μας εμπνέει, μας εκφράζει, μας ηρεμεί, ανάλογα με το επιθυμητό αποτέλεσμα που
θέλουμε να έχει ο αντίστοιχος χώρος.
Εικόνα 45: Χρωματικές προτάσεις
ΑΣΚΗΣΗ 9 / ΧΡΩΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΕΙΚΟΝΑ
Επιλέξτε μια φωτογραφία ή ένα πίνακα που σας αρέσει. Σε ένα λευκό χαρτόνι σχεδιάστε έξι
ίσα παραλληλόγραμμα σχήματα. Χρησιμοποιήστε μόνο τα τρία βασικά χρώματα (μπλε,
κόκκινο, κίτρινο) καθώς και λευκό και μαύρο σε τέμπερες. Αναμιγνύοντας τις τέμπερες μεταξύ
τους προσπαθήστε να δημιουργήσετε τα χρώματα της φωτογραφίας ή του πίνακα. Με βάση
τα παραπάνω παραδείγματα σχηματίστε ίσα παραλληλόγραμμα με τα έξι βασικά χρώματα
του πίνακα. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει και την αρχική χρωματική μελέτη ενός χώρου.
ΑΣΚΗΣΗ 10 / ΧΡΩΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΔΩΜΑΤΙΩΝ
Με βάση όλα τα παραπάνω και χρησιμοποιώντας μόνο λευκό-μαύρο και τα τρία βασικά
χρώματα σε τέμπερες κάντε χρωματική μελέτη για κάθε δωμάτιο της κατοικίας σας
ξεχωριστά.
47
3. Υλικά
3.1. Γυψοσανίδα
Εικόνα 46: Γυψοσανίδα
Ο σύντομος χρόνος κατασκευής αποτελεί ένα σημαντικό πλεονέκτημα της ξηράς δόμησης με
γυψοσανίδα. Οι τοίχοι από γυψοσανίδα κατασκευάζονται από ειδικά συνεργεία, σε σύντομο
χρόνο, καθαρά και οικονομικά, ενώ το λεπτό πάχος τους δεν μειώνει τον πολύτιμο χώρο του
διαμερίσματος. Το γεγονός ότι η επιφάνειά τους είναι λεία μετά την τοποθέτησή τους, βοηθά
στη μείωση του κόστους σπατουλαρίσματος και βαφής της κατοικίας. Η πρώτη ύλη της
γυψοσανίδας, ο γύψος, αποτελεί ουδέτερο και φυσικό υλικό, φιλικό στον άνθρωπο, χωρίς
καμία τοξική ουσία. Έτσι, οι τοίχοι μπορούν να αναπνέουν και να απορροφούν την
περισσευούμενη υγρασία και στη συνέχεια να την διαχέουν στο χώρο όταν τα ποσοστά της
πέσουν κάτω από κάποιο όριο. Μπορούν να γίνουν δηλαδή, κατά κάποιο τρόπο, ρυθμιστές
του μικροκλίματος στον εσωτερικό χώρο, κάτι πολύ σημαντικό για τον κλιματισμό των
σύγχρονων κτιρίων. Οι τοίχοι από γυψοσανίδα έχουν πολύ καλές θερμομονωτικές και
ηχομονωτικές ιδιότητες, ενώ παράλληλα εξασφαλίζουν εξαιρετική παθητική πυροπροστασία,
αφού ο πυρήνας της γυψοσανίδας περιέχει ορυκτές ίνες και ουσίες ιδιαίτερα ανθεκτικές στη
φωτιά. Για τη στήριξή τους χρησιμοποιείται μεταλλικός σκελετός από γαλβανισμένη
λαμαρίνα υψηλής ποιότητας, ο οποίος είναι ιδιαίτερα ελαφρύς. Με αυτό τον τρόπο
εξασφαλίζεται μεγάλη αντοχή στην οξείδωση, καθώς και μεγαλύτερη σταθερότητα των
τοίχων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ένας τοίχος ξηράς δόμησης είναι περίπου δέκα φορές ελαφρύτερος
από έναν τοίχο συμβατικής τοιχοποιίας. Έτσι, λόγω των μικρών φορτίων, οι καταπονήσεις του
κτιρίου σε περίπτωση σεισμού μειώνονται αρκετά, και οι τοίχοι παραμένουν εύκαμπτοι και
σταθεροί, αφού είναι μηχανικά στερεωμένοι με βίδες και κατάλληλα βύσματα.
48
Η ανάρτηση κάδρων και φωτιστικών στους τοίχους ξηράς δόμησης είναι μια πραγματικά
εύκολη υπόθεση. Στους τοίχους αυτούς, λόγω των μεγάλων μηχανικών αντοχών, και με ειδικά
στηρίγματα, μπορούν να αναρτηθούν απευθείας στον τοίχο ντουλάπια, είδη υγιεινής, έπιπλα
μπάνιου, σώματα θέρμανσης, πλακάκια, ή οποιοδήποτε αντικείμενο μεγάλου φορτίου.
Επιπλέον, η διέλευση των ηλεκτρολογικών καλωδιώσεων, καθώς και μηχανολογικών και
υδραυλικών σωληνώσεων στο διάκενο των τοίχων, διευκολύνει απίστευτα τον κατασκευαστή
και τον απαλλάσσει από μεγάλο οικονομικό κόστος, εξοικονομώντας παράλληλα και χρόνο.
Εκτός αυτού, όλα τα δομικά στοιχεία παραμένουν ανέπαφα, χωρίς ρωγμές, έτσι ώστε να μη
χρειάζονται επιπλέον επιδιορθώσεις.
Φυσικά, είναι ιδανική επιλογή για την κάλυψη της οροφής. Με τη βοήθεια της γυψοσανίδας
μπορούν να καλυφτούν οι ατέλειες των ταβανιών, σωληνώσεις, δοκάρια, οδεύσεις των
συστημάτων θέρμανσης και ψύξης. Μας δημιουργεί τη δυνατότητα να σχεδιάσουμε μια
ενδιαφέρουσα οροφή με σχήματα που ταιριάζουν στο ύφος του χώρου, εσοχές και
προεξοχές, δίνοντας παράλληλα την επιλογή για κρυφούς φωτισμούς και χωνευτά φωτιστικά.
Για εξωτερικούς χώρους, η τσιμεντοσανίδα αποτελεί μια εξαιρετική επιλογή.
Αδιαμφισβήτητα, παρουσιάζει μεγάλη αντοχή στις καιρικές συνθήκες, την υγρασία και τη
μούχλα και μεγάλη αντίσταση στη φωτιά, ενώ, έχει ιδιαίτερες αντοχές στις κρούσεις.
Συνολικά, επιλέγουμε την ξηρά δόμηση γιατί παρέχει προστασία από τη φωτιά, μοναδική
θερμομόνωση, κορυφαία ηχομόνωση, βιομηχανική ποιότητα, εξοικονόμηση χώρου και
χρόνου, πιστοποιημένα προϊόντα, άριστη αντισεισμική συμπεριφορά. Παράλληλα,
εξασφαλίζει καθαρή δόμηση χωρίς λάσπες, μπάζα και γκρεμίσματα, εύκολη ανακατασκευή,
απλή και γρήγορη εγκατάσταση σωλήνων, αεραγωγών και καλωδίων και άψογη τελική
επιφάνεια. Ακόμη, εγγυάται την ολοκληρωμένη προστασία του περιβάλλοντος κατά την
κατασκευή και τη δημιουργία ενός βιοκλιματικού περιβάλλοντος από υλικά φιλικά προς τον
άνθρωπο.
49
3.2. Ξύλινα Δάπεδα
Εικόνα 47: Ξύλινο δάπεδο
Το ξύλο είναι φυσικό υλικό επίστρωσης δαπέδων, το βρίσκουμε σε πολλές αποχρώσεις και
εκπέμπει ζωντάνια, αλλά ταυτόχρονα ηρεμία και ισορροπία. Συνδυάζεται αρμονικά με το
περιβάλλον και ταιριάζει με πολλά και διαφορετικά υλικά, προσφέροντας διαχρονικότητα και
υψηλή αισθητική στους χώρους. Η ποικιλομορφία του ξύλου παρέχει την δυνατότητα
εφαρμογής του σε όλους τους χώρους – εσωτερικούς και εξωτερικούς- ενώ οι πολλές
παραλλαγές του και οι τρόποι εφαρμογής του, μπορούν να μας εξασφαλίσουν το καλύτερο
δυνατό αποτέλεσμα. Παράλληλα, έχει άριστες θερμομονωτικές ιδιότητες και έχει μεγάλη
διάρκεια ζωής. Με την κατάλληλη συντήρηση, μπορεί να διατηρηθεί σε άριστη κατάσταση για
πολλές δεκαετίες. Παρακάτω, παραθέτουμε κάποιες κατηγορίες ξύλινων δαπέδων που
συναντάμε στη σημερινή αγορά.
Οι κυριότεροι τύποι ξύλινων δαπέδων είναι τα πρεσαριστά δάπεδα, τα παρκέτα μασίφ, τα
παρκέτα ημιμασίφ, τα χειροποίητα δάπεδα, τα δάπεδα εξωτερικού χώρου (deck) και τα
laminate.
ΑΣΚΗΣΗ 11/ ΜΕΛΕΤΗ ΞΥΛΙΝΩΝ ΔΑΠΕΔΩΝ
Με βάση τα παραπάνω και κάνοντας τη δική σας έρευνα αγοράς, μελετήστε τους
διαφορετικούς τύπους ξύλινων δαπέδων και αναλύστε τα πλεονεκτήματα και τα
μειονεκτήματά τους. Προτείνετε ποια θα ήταν κατάλληλα να τοποθετηθούν σε κάθε δωμάτιο
της κατοικίας σας.
50
3.3. Μάρμαρο
Εικόνα 48: Μάρμαρο
Το μάρμαρο είναι πέτρωμα, που αποτελείται κυρίως από ασβεστίτη και μαγνησίτη και έχει
κρυσταλλική ή κοκκώδη υφή. Μετά την εξόρυξή του, συνήθως κόβεται σε πλάκες για να
μπορεί να χρησιμοποιηθεί για επίστρωση δαπέδων, επένδυση τοίχων, για δημιουργία
κτιστών επίπλων, για επενδύσεις εξωτερικών χώρων ή για διάφορες διακοσμητικές χρήσεις.
Προσδίδει την αίσθηση της πολυτέλειας στους χώρους και μπορεί να συνδυαστεί σχεδόν με
όλα τα στυλ διακόσμησης.
Το μάρμαρο αφού τριφτεί και λειανθεί, πρέπει και να στιλβωθεί (υάλωση). Μετά από αυτή
την ειδική επεξεργασία, διακρίνεται για την ιδιαίτερα υψηλή αντοχή του. Ένα σημαντικό
πλεονέκτημά του είναι ότι έχει την φυσική ικανότητα να εμποδίζει την επιβίωση των
βακτηρίων και αλλεργιογόνων στην επιφάνεια του. Έτσι, προσφέρει ένα υγιές περιβάλλον στο
σπίτι μας.
Στα μειονεκτήματα του συγκαταλέγεται η πιθανότητα ρηγμάτωσης (ραγίσματος) του
πετρώματος, δημιουργώντας προβλήματα στην εμφάνιση του. Επίσης, το μάρμαρο
παρουσιάζει αυξημένη ευαισθησία σε όξινα και καυστικά υγρά, όπως ορισμένα καθαριστικά,
τα οποία πρέπει να απομακρύνονται άμεσα από το δάπεδο. Αλλά το ίδιο συμβαίνει και με
πολλά άλλα υλικά δαπέδου. Ακόμα ένα αδύνατο σημείο είναι η ‘ψυχρότητα’ του μαρμάρου,
που είναι ευχάριστη τους καλοκαιρινούς μήνες, αλλά όχι και το χειμώνα που πρέπει να
προβλέψουμε την τοποθέτηση χαλιών, τουλάχιστον στο μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειάς
του. Πρόβλημα είναι και η αυξημένη ολισθηρότητά του, καθώς και το γεγονός ότι χαράζεται
εύκολα και για αυτό θα πρέπει να αποφεύγεται η επαφή με αιχμηρά αντικείμενα.
Αν θέλουμε να επιτύχουμε ένα περισσότερο καλλιτεχνικό ύφος χρησιμοποιώντας μάρμαρο
σε μια κατοικία, μπορούμε να βρούμε στην αγορά αρκετά μεγάλη ποικιλία έργων τέχνης και
51
αντικειμένων καθημερινής χρήσης που είναι πραγμ ατικά κομψοτεχνήματα.
Αντιπροσωπευτικά δείγματα από μικρά και μεγάλα αριστουργήματα, που μπορούν να
ευχαριστήσουν και τα πιο απαιτητικά γούστα, αποτελούν μια σειρά από κορνίζες τζακιών,
τραπέζια, καθρέφτες, κρήνες, αγάλματα και σιντριβάνια που μπορούμε να βρούμε εύκολα
στην αγορά ή να τα παραγγείλουμε. Το μάρμαρο μπορούμε να το βρούμε σε μεγάλη ποικιλία
χρωμάτων, ποιοτήτων και προέλευσης (είτε από την Ελλάδα είτε εισαγωγής). Τη μάζα του
μαρμάρου διασχίζουν φλέβες διαφορετικών χρωμάτων και σχημάτων. Η αξία και η
εμπορικότητα των μαρμάρων εξαρτώνται από το χρωματισμό και την αντοχή τους, αλλά
κυρίως από το βαθμό δεκτικότητας σε κοπή, λείανση και στίλβωση.
ΑΣΚΗΣΗ 12 / ΕΙΔΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ
Κάνοντας τη δική σας έρευνα αγοράς, αναφέρετε τα κυριότερα είδη μαρμάρων που
κυκλοφορούν στον ελλαδικό χώρο, καθώς και τους χρωματισμούς και τις κυριότερες ιδιότητές
τους.
3.4. Πέτρα
Εικόνα 49: Πέτρα
Η πέτρα στο παρελθόν ήταν κυρίαρχο δομικό υλικό λόγω των μηχανικών ιδιοτήτων της αλλά
και της ιδιαίτερης ποικιλομορφίας και αφθονίας των πετρωμάτων στη χώρα μας. Αποτελεί
υλικό ηχομονωτικό και θερμομονωτικό και ο όγκος της μπορεί να μετριάσει ακραία καιρικά
φαινόμενα. Δεν φθείρεται ιδιαίτερα κατά το πέρασμα του χρόνου, απαιτώντας μικρή
συντήρηση και έχει άριστη συμπεριφορά σε σεισμογενή εδάφη, όπως αυτά στη χώρα μας, γι
52
αυτό και έχει χρησιμοποιηθεί κατά κόρον, σχεδόν σε όλα τα μέρη της Ελλάδας. Σήμερα,
συνδυάζουμε την πέτρα, πλέον, και με σύγχρονα υλικά δόμησης και διακόσμησης, όπως το
μέταλλο και το γυαλί, αναδεικνύοντας την κλασική ομορφιά αλλά και τη διαχρονικότητά της.
Η πέτρα είναι το υλικό που συνδέει την αρχιτεκτονική με την τοπική γεωλογία όχι μόνο στο
χρώμα αλλά και στην υφή. Είναι πάντα προτιμότερο να χρησιμοποιούμε πέτρα που να
βρίσκεται ως πέτρωμα στην περιοχή που χτίζουμε την κατοικία μας, έτσι ώστε να
εναρμονίζεται με το φυσικό περιβάλλον. Στην εποχή μας, για λόγους ευκολίας και φυσικά
κόστους, δεν συνηθίζουμε να κατασκευάζουμε ολόκληρη την τοιχοποιία με πέτρα, αλλά μόνο
την επένδυση των τοίχων, με ειδικά επεξεργασμένη λεπτότερη πέτρα. Η επένδυση των τοίχων
με πέτρα έχει την ίδια ικανότητα να εναρμονίσει ένα κτίριο με το περιβάλλον του. Το υλικό
της πέτρας μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε πλακοστρώσεις εξωτερικών και εσωτερικών χώρων,
επενδύσεις τοίχων, αλλά και ολόκληρης κατοικίας.
Η πέτρα αποτελεί άριστο μονωτικό υλικό και μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά στη
μόνωση σπιτιών από υγρασία και θερμότητα, αφού μια από τις κορυφαίες ιδιότητές της είναι
ότι μπορεί να λειτουργήσει ως αγωγός για παθητικά συστήματα δροσισμού και θέρμανσης,
ξεπερνώντας σε ποιότητα πολλά άλλα μέσα μόνωσης. Δεν αλλοιώνεται στο πέρασμα του
χρόνου και είναι εύκολη στη συντήρηση. Ακόμα, όταν τοποθετείται σαν υλικό επίστρωσης
δαπέδων, ελαχιστοποιεί τις πιθανότητες πρόκλησης ατυχήματος, καθώς είναι μικρές οι
πιθανότητες ολίσθησης πάνω σε αυτό.
Εδώ και αρκετά χρόνια κυκλοφορούν στην αγορά αρκετά υλικά επένδυσης που μιμούνται σε
εμφάνιση την πέτρα. Οι επενδύσεις αυτές δημιουργούνται από την πρόσμιξη ελαφρύτερων
υλικών και τοποθετούνται συνήθως ευκολότερα, ακόμα και με απλή κόλλα πλακιδίων. Πρέπει
να είμαστε όμως προσεκτικοί ώστε τα συστατικά τους να μην είναι τοξικά. Κάποιες φορές το
αποτέλεσμα που έχουμε είναι εντυπωσιακό, ενώ κάποιες άλλες είναι φτηνές απομιμήσεις.
53
3.5. Πλακάκια
Εικόνα 50: Πλακάκια
Τα πλακάκια είναι από τα πιο ευρέως διαδεδομένα δομικά υλικά. Με μεγάλη ποικιλία σε
χρώματα, ποιότητες, υφές και μεγέθη μπορούν να έχουν εφαρμογή σε όλους τους χώρους της
κατοικίας με άριστα αισθητικά αποτελέσματα.
Τα περισσότερα σύγχρονα κεραμικά πλακίδια έχουν χαρακτηριστικά και εφαρμογές αρκετά
διαφορετικές. Μια διάκριση μεταξύ τους είναι τα επισμαλτωμένα και τα μη επισμαλτωμένα.
Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν όσα έχουν την τελική τους επιφάνεια προστατευμένη από
χρωματιστό γυαλί (υάλωση), στην άλλη κατηγορία, η επιφάνεια είναι πιο πορώδης. Το
παραδοσιακό cotto (ψημένο), για παράδειγμα , μετά την τοποθέτηση του, χρειάζεται ειδική
περιποίηση ώστε να αποφεύγεται η απορρόφηση των λεκέδων, ακόμη και του νερού.
Το γρανιτοπλακάκι αποτελεί ένα άλλο είδος, με σμάλτο ή μη, το οποίο χρησιμοποιείται σε
δάπεδα και τοίχους. Παράγεται με μια μίξη επιλεγμένων ειδών αργίλου που ψήνονται σε
υψηλές θερμοκρασίες και είναι ιδιαίτερα συμπυκνωμένο και σκληρό. Λόγω της μεγάλης του
αντοχής θεωρείται κατάλληλο για πολυσύχναστους χώρους. Η τελική του επιφάνεια μπορεί
να είναι φυσική και τραχιά δίνοντας την αίσθηση πέτρας, ή λεία. Υπάρχουν, επίσης, πλακάκια
από γρανίτη, τα οποία χάρη στην επεξεργασία και τη σύστασή τους, έχουν ιδιαίτερες αντοχές
και χρησιμοποιούνται ευρύτατα σε εξωτερικές επιφάνειες.
Αφού καταλήξουμε στον τύπο των πλακιδίων που χρειαζόμαστε, προχωράμε στην επιλογή
του σχήματος, καθώς το οπτικό αποτέλεσμα που δίνει ο συνδυασμός των υλικών είναι
εξαιρετικά σημαντικό σε έναν χώρο. Τα πλακάκια που συναντάμε περισσότερο στην αγορά
54
είναι τα τετράγωνα και τα παραλληλόγραμμα, ενώ υπάρχουν και άλλα σχήματα όπως
εξαγωνικά, οκταγωνικά κ.λπ., με μια πληθώρα σχεδίων. Γενικά, για τα δάπεδα και τους
ευρύχωρους χώρους προτιμώνται τα μεγάλα πλακάκια (από 40×40 και 60×60), ενώ αντίστοιχα
στους μικρούς, ιδανικά είναι τα μικρότερα μεγέθη (20×20 και 30×30). Επιπλέον, στους
περιορισμένους χώρους είναι καλύτερα να επιλέγει κανείς ανοιχτόχρωμα πλακάκια σε ενιαίες
αποχρώσεις.
Για να αξιολογήσουμε την ποιότητα ενός προϊόντος πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη προσοχή
και στις τεχνικές προδιαγραφές, που έχουν μετρηθεί και έχουν τυποποιηθεί σε αντίστοιχους
πίνακες προδιαγραφών. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση ισχύουν οι προδιαγραφές της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής Τυποποίησης (CEN). Για τα κεραμικά πλακάκια, το νέο πρότυπο CΕΝ που έχει
οριστεί είναι το 14411. Αν πρόκειται για οικολογικά προϊόντα, πρέπει να ελέγχουμε αν έχουν
την πράσινη ετικέτα ECO.
Τα πλακάκια, ανάλογα με την ποιότητα, πρέπει να τα προσέχουμε ώστε να μην υποστούν
φθορές με το πέρασμα του χρόνου. Στην κουζίνα, για παράδειγμα, ένα χαλάκι στο πάτωμα
είναι ικανό να τα προστατεύσει από την πτώση βαριών αντικειμένων, αφού ορισμένα είδη
πλακιδίων μπορεί να υποστούν έντονα ραγίσματα και σημαντικές φθορές.
3.6. Τσιμεντοκονία
Εικόνα 51: Τσιμεντοκονία
Η τεχνοτροπία της πατητής τσιμεντοκονίας μπορεί να εφαρμοστεί σχεδόν σε όλα τα στυλ
διακόσμησης και να παρουσιάσει ένα εκπληκτικό αποτέλεσμα. Επιπλέον, παρέχει τη
δυνατότητα εύκολης επεξεργασίας και μπορούμε να δημιουργήσουμε με αυτήν ποικίλα
σχήματα, πρωτότυπα σχέδια και σε μοναδικά χρώματα.
Έχει μικρό πάχος εφαρμογής που συνήθως δεν ξεπερνά τα 3-4 χιλιοστά στο δάπεδο και 2
χιλιοστά στους τοίχους, γι αυτό τα τελευταία χρόνια οι διακοσμητές τη χρησιμοποιούν όλο
και περισσότερο στις ανακαινίσεις και στις ανακατασκευές. Παρουσιάζει πρόσφυση σε
55
υφιστάμενες επικαλύψεις και εφαρμόζεται απ ευθείας σε ξηρά δόμηση, πλακάκια, μωσαϊκά,
μάρμαρο, είδη υγιεινής και έπιπλα. Έχει υψηλές αντοχές σε χώρους βαριάς κυκλοφορίας, σε
σκάλες, επαγγελματικούς χώρους, μπάνια, wc και επιφάνειες υγειονομικού ενδιαφέροντος
(εστιατόρια – μαγειρεία). Διατίθεται σε μεγάλη ποικιλία χρωμάτων και κάθε εφαρμογή
προστατεύεται από βερνίκι υψηλής αντοχής με μεγάλη διάρκεια στο χρόνο.
3.7. Μοκέτα
Εικόνα 52: Μοκέτα
Οι μοκέτες είναι μια εύκολη, οικονομική και καλαίσθητη λύση για την επένδυση των
δαπέδων. Μπορούμε να τις τοποθετήσουμε σε κάθε είδος εσωτερικού χώρου, τόσο σε
επαγγελματικό όσο και σε κατοικίες. Η χρήση τους είναι συχνή σε χώρους με μεγάλη
κυκλοφορία κοινού, όπως στα ξενοδοχεία, στις βιβλιοθήκες, σε χώρους γραφείων, σε
εκθεσιακούς χώρους, στους κινηματογράφους, κ.λπ. Για να τοποθετήσουμε μοκέτα πρέπει να
έχουμε ένα σταθερό και ομαλό δάπεδο. Είναι η ιδανικότερη επιλογή αν θέλουμε να
ανακαινίσουμε το δάπεδο ενός χώρου της κατοικίας μας γιατί τοποθετείται εύκολα και
γρήγορα, χαρίζοντας μια απαλή και ζεστή επιφάνεια, με όμορφα χρώματα. Συνήθως
χρειάζεται απλά να πάρουμε τα μέτρα του χώρου μας και να την παραγγείλουμε σε κάποιο
κατάστημα να μας την κόψει και να την ρελιάσει. Σε περιπτώσεις που ο χώρος είναι
παράγωνος ή έχει ιδιαίτερο σχήμα, προτιμότερο είναι να καλέσουμε ειδικό τοποθετητή για
να την κόψει ακριβώς στο χώρο μας και μετέπειτα να την ρελιάσει.
Σημαντικό ρόλο στην ποιότητα μιας μοκέτας έχει η σύνθεση των νημάτων που αποτελούν το
πέλος της. Αν η περιεκτικότητα της μοκέτας σε μαλλί είναι 100%, τότε είναι υποαλλεργική,
έχει φυσική ελαστικότητα, καλή αντοχή στη φωτιά, στους λεκέδες και παρουσιάζει αντίσταση
στον στατικό ηλεκτρισμό. Όταν η μοκέτα έχει στη σύνθεσή της συνθετικές ίνες και μαλλί (π.χ.
νάυλον) ή είναι πλήρως συνθετική, τότε έχει πάλι καλή αντοχή και εμφάνιση, είναι ιδανική
για χώρους με μεγάλη κυκλοφορία αλλά ταυτόχρονα έχει στατικό ηλεκτρισμό και ευαισθησία
στα καψίματα.
56
Επίσης, η ποιότητα μιας μοκέτας εξαρτάται από την πυκνότητα, το βάρος και το ύψος των
νημάτων. Γενικά, οι πυκνές μοκέτες με κοντά νήματα είναι ανθεκτικότερες. Οι μοκέτες που
έχουν μακριά νήματα (τύπου shaggy) είναι πιο δύσκολο να καθαριστούν σωστά, καθώς
εγκλωβίζουν πιο εύκολα βρωμιά, και για αυτό δε συνίσταται η τοποθέτηση τους σε κουζίνα ή
χώρους με μεγάλη κυκλοφορία.
Η βάση της μοκέτας επηρεάζει επίσης την ποιότητά της. Αν η βάση της μοκέτας είναι 100%
συνθετική, τότε δεν αφήνει το δάπεδο από κάτω να «αναπνέει». Σε αυτή την περίπτωση, δεν
τοποθετούμε ποτέ συνθετική μοκέτα σε δάπεδο ευαίσθητο στην υγρασία, όπως το ξύλινο
δάπεδο, γιατί στο πέρασμα του χρόνου θα υπάρξουν φθορές. Επίσης, υπάρχουν οι
οικολογικές μοκέτες, οι ίνες των οποίων είναι απόλυτα φυσικές. Όταν όμως αποφασίσουμε
να επιλέξουμε οικολογικές μοκέτες πάντα ελέγχουμε προσεκτικά ώστε να έχουν την
αντίστοιχη πιστοποίηση. Όσον αφορά το κόστος σίγουρα οι ολόμαλλες και οι οικολογικές
είναι πιο ακριβές, αλλά έχουν καλύτερη ποιότητα.
3.8. Ύφασμα
Εικόνα 53: Υφάσματα
Η μεγάλη ποικιλία υφασμάτων που υπάρχει στην αγορά, μας προσφέρει άπειρες επιλογές για
την διακόσμηση των χώρων της κατοικίας μας. Με διαφορετικές υφές και ποιότητες, τα
υφάσματα έχουν άπειρες εφαρμογές ως επενδύσεις επίπλων, κουρτίνες, ριχτάρια, λευκά
είδη, ακόμα και ως επιτοίχια διακοσμητικά κλπ. Μπορούν να μεταμορφώσουν τους χώρους
μας προσθέτοντας χαρακτήρα, χρώμα, ζεστασιά και τονίζοντας το στυλ τους. Όταν ξεκινάμε
57
την επιλογή των υφασμάτων για ένα χώρο θα πρέπει πρώτα να σκεφτούμε τη χρήση του,
ακόμα και την εποχή που θα χρησιμοποιούνται. Τα μάλλινα ή τα βελούδινα υφάσματα, για
παράδειγμα, τα αποφεύγουμε τους καλοκαιρινούς μήνες, όπου θα ήταν καλύτερο να
προτιμήσουμε λεπτά ή λινά. Αν η επίπλωσή μας είναι ακριβή θα προτιμήσουμε φυσικά
πολυτελή και πιο εκλεπτυσμένα υφάσματα, γιατί αλλιώς η διαφορά θα φανεί και θα
δημιουργήσουμε ένα αταίριαστο αποτέλεσμα. Σε ένα χώρο με απλά έπιπλα θα διαλέξουμε
τα αντίστοιχα φτηνά και λιτά υφάσματα. Όσον αφορά τους χρωματισμούς ακολουθούμε τη
θεωρία των χρωμάτων που αναλύεται παραπάνω.
Τα υφάσματα βέβαια χρειάζονται φροντίδα, αφού λερώνουν εύκολα, αλλά και δεν
χαρακτηρίζονται για την ανθεκτικότητά τους στην καθημερινή χρήση. Οι κυριότεροι τύποι
υφασμάτων που χρησιμοποιούμε για την διακόσμηση της κατοικίας μας είναι:
Ολεφίνη: Ένα ύφασμα που χαρακτηρίζεται από υψηλή αντοχή, συνθετικό και δε λερώνει
εύκολα. Χρησιμοποιείται σε πολλούς χώρους λόγω της μεγάλης ανθεκτικότητάς του στην
τριβή.
Πολυεστέρας: Άλλο ένα συνθετικό υλικό που χαρακτηρίζεται για την ανθεκτικότητά του και
έχει ευρεία χρήση στους εσωτερικούς χώρους.
Βαμβακερό: Τα βαμβακερά υφάσματα κατασκευάζονται από το βαμβάκι που είναι μια
φυσική ίνα. Είναι υποαλλεργικά και εξαιρετικά ανθεκτικά. Είναι ευρέως διαδεδομένα λόγω
της ποιότητας και της μαλακής υφής . Λερώνουν όμως εύκολα.
Λινό: Ύφασμα εξαιρετικής ποιότητας που παράγεται από το λινάρι, ένα φυσικό υλικό.
Χαρακτηρίζεται για την σκληρή υφή του και τη μικρή ελαστικότητά του. Αυτός είναι και ο
λόγος που τσαλακώνεται εύκολα. Με ειδική επεξεργασία το πρόβλημα αυτό ελαττώνεται.
Θεωρείται ύφασμα ιδιαίτερα δροσερό και χρησιμοποιείται πολύ τους καλοκαιρινούς μήνες.
Ακρυλικό: Συνθετικό ύφασμα με απαλή υφή και εξαιρετική ανθεκτικότητα στη φθορά και
τους λεκέδες. Έχει πολλές εφαρμογές σε εσωτερικούς χώρους
Νάιλον: Συνθετικό ύφασμα που χαρακτηρίζεται για την ελαστικότητα και τη λαμπερή υφή
του, καθώς και την ιδιαίτερη ανθεκτικότητα στη φθορά και τους λεκέδες.
Μετάξι: Εξαιρετικό ύφασμα, φυσικό, με ιδιαίτερα απαλή υφή. Έχει αρκετά υψηλό κόστος και
μεγάλη ευαισθησία στην καθημερινή χρήση, γι αυτό τον λόγο δεν χρησιμοποιείται πολύ
συχνά στην διακόσμηση των εσωτερικών χώρων, παρά μόνο σε ιδιαίτερες περιπτώσεις.
Δέρμα – Δερματίνη: Τα δερμάτινα υφάσματα παράγονται από τα δέρματα των ζώων και για
αυτό το λόγο θεωρούνται φυσικά. Φθείρονται σχετικά εύκολα, καθώς είναι αρκετά
ευαίσθητα σε γδαρσίματα και ξεθωριάζουν αν εκτεθούν πολύ στον ήλιο. Παρ όλα αυτά
χαρακτηρίζονται για το υψηλό κόστος τους. Τα χρησιμοποιούμε κυρίως για την επένδυση
58
επίπλων καθώς θεωρείται ότι προσδίδουν πολυτέλεια και κομψότητα. Η δερματίνη, είναι ένα
συνθετικό ύφασμα που, όσον αφορά την εμφάνιση, μοιάζει πολύ με το δέρμα, έχοντας όμως
πιο προσιτές τιμές. Είναι μια λύση που σίγουρα προτιμούν οι φιλόζωοι.
Στην αγορά φυσικά κυκλοφορούν και άλλα είδη υφασμάτων. Η τελική μας επιλογή εξαρτάται
από το ύφος του χώρου, το αποτέλεσμα που θέλουμε να έχουμε και το συνολικό κόστος.
ΑΣΚΗΣΗ 13/ ΕΠΙΛΟΓΗ ΥΦΑΣΜΑΤΩΝ
Με βάση τα παραπάνω και κάνοντας τη δική σας έρευνα αγοράς, προτείνετε ποια υφάσματα
θα ήταν κατάλληλα να τοποθετηθούν σε κάθε κομμάτι της επίπλωσης, κουρτίνες,
διακοσμητικά κλπ για κάθε δωμάτιο της κατοικίας σας.
3.9. Ταπετσαρίες
Εικόνα 54: Ταπετσαρίες
Οι ταπετσαρίες τοίχου έχουν ήδη περάσει σε μια νέα διάσταση διακόσμησης χώρου. Μας
δίνουν την δυνατότητα να δημιουργήσουμε ανανεωμένους χώρους, βασισμένους στο δικό
μας στυλ, αλλά και να τους αλλάζουμε όσο συχνά επιθυμούμε, επιλέγοντας από μια μεγάλη
ποικιλία που προσφέρουν πολλές εταιρείες του είδους.
Οι εφαρμογές τους είναι όλο και περισσότερες, αφού χρησιμοποιούνται πλέον ως στοιχείο
διακόσμησης σε πολλά σπίτια και επαγγελματικούς χώρους. Μπορούμε να τις
τοποθετήσουμε σε όλα τα δωμάτια μιας κατοικίας, καθώς και σε αίθουσες υποδοχής
ξενοδοχείων, κοινόχρηστους χώρους πλοίων κ.ά. Μοντέρνα αλλά και κλασικά σχέδια και
μοτίβα με διάφορες τεχνοτροπίες, χρώματα, σχήματα και συνδυασμούς, μπορούν να
59
μετατρέψουν έναν συνηθισμένο χώρο σε ένα ιδιαίτερο, εκλεπτυσμένο και ελκυστικό
περιβάλλον.
Προσφέρουν την ιδανική λύση σε μια ανακαίνιση, για να δημιουργήσουμε ή να αλλάξουμε το
στυλ του χώρου μας, καθώς έχουν γρήγορη και εύκολη τοποθέτηση. Εφαρμόζονται από
ειδικούς τοποθετητές αλλά, αν πρόκειται για την κατοικία μας, θα μπορούσαμε να τις
τοποθετήσουμε και οι ίδιοι με λίγη προσοχή και υπομονή. Έχουμε τη δυνατότητα να
επιλέξουμε ανάμεσα σε χειροποίητες, ανάγλυφες, τρισδιάστατες, θεματικές ταπετσαρίες ή
φωτοταπετσαρίες σε μοντέρνο ή κλασικό ύφος, με τις καλύτερες τεχνικές προδιαγραφές. Σε
σχέση με τα υλικά κατασκευής τους μπορούμε να συναντήσουμε χάρτινες, βινυλικές,
αφροβυνιλικές, υαλοταπετσαρίες, ή ακόμα και με άμμο, καλάμι, ξύλο, τραβερτίτη,
σκυρόδεμα, μάρμαρο, γρανίτη κτλ. σε αρκετές χρωματικές επιλογές.
3.10. Corian
Εικόνα 55 : Πάγκος από Corian
Το CORIAN, είναι ένα συμπαγές μη πορώδες υλικό με ομογενή σύσταση. Περιέχει 25%
ακρυλική ρητίνη (μεθακρυλικό πολυμεθύλιο ή PMA) και 75% φυσικά ορυκτά μεταλλεύματα
με κύριο συστατικό τον υδρίτη του αργιλίου (ΑΤΗ), που προέρχεται από τον βωξίτη. Τα κύρια
πλεονεκτήματα του Corian είναι οι χωρίς αρμούς και ενώσεις επιφάνειες, που δίνουν
ομοιογένεια και ομοιομορφία στην εφαρμογή και η εξαιρετική ανθεκτικότητά του. Είναι υλικό
με πολύ λεία επιφάνεια, ελαφρύ σε σχέση με το μάρμαρο ή τον γρανίτη και άκαυστο
(θερμοσχηματίζεται). Διατίθεται σε μεγάλη ποικιλία χρωμάτων που μένουν αναλλοίωτα κατά
τη διάρκεια του χρόνου, καθώς και σε απομιμήσεις μαρμάρου ή γρανίτη. Είναι 100%
60
αντιβακτηριδιακό και επίσημα πιστοποιημένο για χώρους με υψηλές απαιτήσεις υγιεινής
όπως οι δημόσιοι χώροι (σχολεία, νοσοκομεία, εστιατόρια.) Δεν χρειάζεται ειδικά
καθαριστικά καθώς δεν έχει ευαισθησία σε αυτά.. Τα παραπάνω χαρακτηριστικά, σε
συνδυασμό με την μεγάλη ποικιλία χρωμάτων στην οποία διατίθεται το καθιστούν ιδανικό
για την κατασκευή επίπλων μπάνιου και κουζίνας, πάγκων, επενδύσεις τοίχων, καθώς και για
πλήθος άλλων εφαρμογών. Το μεγαλύτερό του μειονέκτημα είναι το υψηλό κόστος
κατασκευής.
3.11. Άλλα Υλικά
Στη σημερινή ελληνική αγορά κυκλοφορούν πολύ περισσότερα υλικά διακόσμησης και
επενδύσεων από αυτά που αναφέρουμε παραπάνω. Μερικά από αυτά είναι ο γρανίτης,
συνθετικά υλικά, το πλαστικό δάπεδο, το γυαλί, διάφοροι τύποι μετάλλων, αλουμίνιο κλπ.
Σκόπιμα αναφέραμε κάποια που θεωρήσαμε περισσότερο σημαντικά. Κάθε φορά που
θέλουμε να τοποθετήσουμε κάποιο υλικό στην κατοικία μας, καλό θα είναι να κάνουμε
πρώτα μια έρευνα αγοράς. Λαμβάνουμε πάντα υπόψη μας, το αισθητικό αποτέλεσμα που
θέλουμε να έχουμε ταιριάζοντάς το και με τα υπόλοιπα υλικά που πρόκειται να
τοποθετήσουμε, αλλά έχοντας αποφασίσει από την αρχή και για το στυλ του χώρου που θα
δημιουργήσουμε. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να μελετήσουμε τις ιδιότητές του, τις αντοχές
του, καθώς φυσικά και το κόστος του.
ΑΣΚΗΣΗ 14 / ΜΕΛΕΤΗ ΥΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΙΚΙΑ
Με βάση όλα τα παραπάνω και κάνοντας τη δική σας έρευνα αγοράς, μελετήστε ποια υλικά
θα ήταν κατάλληλα να τοποθετηθούν σε κάθε δωμάτιο της κατοικίας σας, σε σχέση με τις
ιδιότητές τους και το στυλ που θέλετε να δώσετε. Έχοντας ήδη υπολογίσει την επιφάνεια που
θα καταλαμβάνουν και το κόστος τοποθέτησης, δημιουργήστε ένα συνολικό κοστολόγιο.
61
4. Οικολογία και Οικονομία στη Δόμηση και τη Διακόσμηση
Εικόνα 56: Οικολογική κατοικία
4.1. Φως και Προσανατολισμός
Το φυσικό φως έχει άμεση επίδραση στην υγεία μας γι αυτό είναι πολύ σημαντικό να το
αξιοποιούμε σωστά στο σχεδιασμό της κατοικίας. Αξιοποίηση του φωτός δε σημαίνει μόνο
εκμετάλλευση της άμεσης ηλιακής ακτινοβολίας άλλα και της έμμεσης (δηλαδή του φωτός
που προέρχεται από τις αντανακλάσεις των ηλιακών ακτινών). Στις σύγχρονες πόλεις, τα
περισσότερα διαμερίσματα είναι αρκετά σκοτεινά, ειδικά αυτά που βρίσκονται στους
χαμηλότερους ορόφους. Ενώ άλλες φορές, η κατοικία δεν ταιριάζει στον τρόπο ζωής και το
ωράριο που ακολουθούν οι ιδιοκτήτες. Για παράδειγμα, ένα σπίτι μπορεί να είναι ανατολικό,
δηλαδή να φωτίζεται το πρωί, αλλά οι ιδιοκτήτες του να εργάζονται πολλές ώρες και να
βρίσκονται στο σπίτι μόνο μετά τις απογευματινές ώρες.
Το ηλιακό φως που καταφέρνει να εισέρχεται σε κάθε δωμάτιο μπορεί να είναι εντελώς
διαφορετικό, ανάλογα με τον προσανατολισμό του δωματίου. Έτσι, θεωρείται ότι τα δωμάτια
που έχουν δύο ή και περισσότερα παράθυρα με διαφορετικούς προσανατολισμούς, είναι
ιδανικότερα, καθώς είναι ευχάριστα, ευήλια και απολαμβάνουν πλήρως το παιχνίδι των
αλλαγών του φωτός.
Εκτός από την ένταση του φωτός, ακόμη και η απόχρωση αλλάζει ανάλογα με τον
προσανατολισμό και την ώρα της ημέρας. Όπως αναφέρουμε και στην ενότητα του χρώματος,
62
τα νότια δωμάτια έχουν ζεστό, θερμό φωτισμό, ενώ αντίθετα στα βορινά δωμάτια το φως
είναι σταθερό και ψυχρό (δηλαδή πιο κοντά στους τόνους του μπλε). Οι ηλιακές ακτίνες της
ανατολής είναι αναζωογονητικές, ενώ της δύσης υπερβολικά ζεστές και φλογερές. Όλα τα
παραπάνω, μπορούν να βρουν άμεση εφαρμογή στην αρχιτεκτονική αλλά και στον τρόπο που
χωροθετούμε τις λειτουργίες στους εσωτερικούς χώρους. Για παράδειγμα, οι χώροι διαμονής
(που είναι και οι χώροι που περνάμε περισσότερο χρόνο), όπως το καθιστικό και η
τραπεζαρία χρειάζονται το ζεστό φως του νότου, για αυτό καλό θα είναι να τοποθετούνται
νότια ή νοτιοανατολικά. Οι βοηθητικοί χώροι, όπως οι αποθήκες, οι διάδρομοι και τα μπάνια,
πρέπει, αν είναι εφικτό, να τοποθετούνται βόρεια καθώς δεν χρειάζονται ιδιαίτερο φυσικό
φωτισμό. Ένα χώρος γραφείου, μπορεί να τοποθετηθεί δίπλα σε ένα φωτεινό παράθυρο, ενώ
ο χώρος ύπνου και χαλάρωσης θα μπορούσε να έχει ένα πιο ήπιο φως.
Στα νότια ανοίγματα καλό θα ήταν να τοποθετούμε ένα εξωτερικό σκίαστρο, είτε αυτό είναι
σταθερό, είτε είναι κινητό. Το σκίαστρο αυτό θα έχει τη δυνατότητα να επιτρέπει στις ακτίνες
του ήλιου να εισέρχονται στον εσωτερικό χώρο της κατοικίας κατά τη διάρκεια του χειμώνα
(ο ήλιος είναι χαμηλά και έτσι οι ακτίνες εισέρχονται στο εσωτερικό), ενώ θα τις εμποδίζει
κατά τη διάρκεια των θερινών μηνών (οι ακτίνες του ήλιου είναι ψηλά).
Τα δυτικά παράθυρα είναι πιο δύσκολο να σκιαστούν καθώς ο δυτικός ήλιος συμπίπτει με τις
θερμότερες ώρες της ημέρας. Εκεί πρέπει να τοποθετούμε εξωτερικά σκίαστρα, περσίδες,
στέγαστρα αλλά και κατάλληλες φυτεύσεις που να μας δίνουν τη σκιά που χρειαζόμαστε.
Επίσης, τα σκίαστρα είναι πιο αποδοτικά όταν τοποθετούνται στην εξωτερική πλευρά. Αυτό
σημαίνει ότι τα εξωτερικά στέγαστρα και τα παντζούρια είναι πιο αποδοτικά σε σχέση με τις
κουρτίνες και τα εσωτερικά ρολά.
Μια έξυπνη λύση είναι τα ράφια φωτισμού (light shelves). Αποτελούνται από μια οριζόντια
επιφάνεια που τοποθετείται στο παράθυρο, στην εξωτερική πλευρά, πάνω από το επίπεδο
του ματιού. Η πάνω πλευρά της επιφάνειας είναι έντονα ανακλαστική και ανακλά το φώς
στον εσωτερικό χώρο. Προσφέρουν σκίαση κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, χωρίς να μας
θαμπώνουν, ενώ αντανακλούν τον ήλιο προς την οροφή του εσωτερικού κατά τους
χειμερινούς μήνες. Τα ανοίγματα οροφής, είναι επίσης ένας καλός τρόπος για την είσοδο
άπλετου φυσικού φωτός στον εσωτερικό χώρο. Σε αυτή την περίπτωση, οι απώλειες
θερμότητας είναι περισσότερες από τα κοινά παράθυρα τοίχου, αφού ο θερμός αέρας έχει
την τάση να ανεβαίνει προς τα πάνω.
63
Το φυσικό φως είναι απαραίτητο να εισέρχεται στον εσωτερικό χώρο, κυρίως μέσω μεγάλων
παραθύρων. Όσο και αν προτιμούμε γενικά τα μεγάλα ανοίγματα, δεν πρέπει να ξεχνάμε και
το θέμα της μόνωσης, έτσι ώστε να μην έχουμε θερμικές απώλειες, τόσο το καλοκαίρι λόγω
της υπερβολικής ζέστης, αλλά κυρίως το χειμώνα λόγω χαμηλών θερμοκρασιών. Για αυτόν το
λόγο, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μονωτικά κουφώματα με διπλά ή και τριπλά τζάμια. Για
τη χώρα μας, ένα ιδανικό ποσοστό μεταξύ των παραθύρων και της επιφάνειας του δωματίου
είναι το 20% για να έχουμε και μικρότερες απώλειες θερμότητας. Το ποσοστό αυτό φυσικά
διαφέρει σε σχέση με την περιοχή που βρισκόμαστε. Αν όμως φροντίσουμε για την
κατάλληλη σκίαση όλων των ανοιγμάτων, το ποσοστό αυτό μπορεί να αυξηθεί αρκετά. Αξίζει
να σημειωθεί επίσης ότι, όσο πιο ψηλά βρίσκεται ένα άνοιγμα στον τοίχο, τόσο βαθύτερα
έχει τη δυνατότητα να στέλνει τις ακτίνες στο εσωτερικό του χώρου.
Χρήσιμες συμβουλές
Ανοίγετε καθημερινά όλα τα παντζούρια σε παράθυρα και μπαλκονόπορτες, ακόμα
και στα δωμάτια που δεν χρησιμοποιείτε συχνά, για να μπορέσει να εισχωρήσει
φυσικό φως στο δωμάτιο. Ο φυσικός φωτισμός των χώρων είναι το ίδιο σημαντικός
με το φυσικό αερισμό.
Τοποθετήστε το γραφείο σας ή ένα χώρο εργασίας κοντά σε ένα παράθυρο για να
μπορείτε να εργάζεστε με φυσικό και όχι με τεχνητό φωτισμό. Ιδιαίτερα αν πρόκειται
για παιδικό γραφείο, φροντίζουμε να το τοποθετήσουμε κάτω από ένα παράθυρο ή
κοντά στην μπαλκονόπορτα. Μια σημαντική λεπτομέρεια είναι ότι το φως πρέπει να
έρχεται με κατεύθυνση από αριστερά προς τα δεξιά αν είμαστε δεξιόχειρες, για να
μη δημιουργούνται σκιές την ώρα που γράφουμε.
Αν αυτό είναι εφικτό, τοποθετήστε τους κύριους χώρους της κατοικίας, δηλαδή τους
χώρους όπου περνάτε περισσότερο χρόνο, στο νότο και τους επιμέρους χώρους,
όπως τα μπάνια, τις αποθήκες ή ένα πλυσταριό, στο βορρά.
Αν σε μια κατοικία έχετε πολλά δυτικά παράθυρα, φροντίστε να υπάρχει εξωτερική
σκίαση σε αυτά. Ιδανικά θα πρέπει να εγκαταστήσετε τέντες, στέγαστρα ή αντίστοιχες
φυτεύσεις που να δημιουργούν σκιά προς τα παράθυρα αυτά. Απαραίτητα φυσικά
είναι και τα παντζούρια.
Αν σε ένα χώρο έχετε νότια ανοίγματα, μπορείτε να τοποθετήσετε ένα κινητό
στέγαστρο ή μια τέντα. Με αυτόν τον τρόπο, το χειμώνα θα επιτρέπετε στις ακτίνες να
εισέρχονται στον εσωτερικό χώρο ενώ το καλοκαίρι θα τις αποτρέπετε.
64
Αν σε ένα δωμάτιο έχετε βορινά ανοίγματα, τότε δε χρειάζεται να τοποθετήσετε σε
αυτά κάποιο σύστημα σκίασης.
ΑΣΚΗΣΗ 15 / ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΙΑΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΙΚΙΑ
Με βάση όλα τα παραπάνω και κάνοντας τη δική σας έρευνα αγοράς, μελετήστε ποιες
μετατροπές θα δημιουργούσατε στην κατοικία σας, έχοντας ως σκοπό την σωστή σκίαση με
βάση τον προσανατολισμό των δωματίων, για την μεγαλύτερη εξοικονόμηση ενέργειας.
Έχοντας ήδη υπολογίσει την επιφάνεια που θα καταλαμβάνουν και το κόστος τοποθέτησης
και εφαρμογής δημιουργήστε ένα συνολικό κοστολόγιο.
4.2. Οικολογικά Υλικά
Ένα υλικό θεωρείται οικολογικό, όταν συγκεντρώνει αρκετές ή και το σύνολο των παρακάτω
παραμέτρων: είναι ανακυκλώσιμο και αφομοιώσιμο από το περιβάλλον, δεν απαιτεί μεγάλη
κατανάλωση ενέργειας για την παραγωγή και επεξεργασία του, δεν καταναλώνει μεγάλες
ποσότητες φυσικών και πρώτων υλών, ιδιαίτερα εκείνων που έχουν αρχίσει να μειώνονται
αισθητά από τον πλανήτη, και δεν είναι τοξικό ή βλαβερό για την υγεία των χρηστών και για
το περιβάλλον.
4.2.1.Το Ξύλο
Το ξύλο είναι ένα φυσικό υλικό, απόλυτα αφομοιώσιμο από το περιβάλλον, και όταν έχει
δεχτεί μικρή και κατάλληλη επεξεργασία θεωρείται γενικά οικολογικό. Αν όμως σκεφτούμε
ότι όταν προβαίνουμε σε αλόγιστη χρήση του, χρειάζεται να κοπεί ένας μεγάλος αριθμός από
δέντρα, τότε φυσικά βλάπτουμε σημαντικά το περιβάλλον. Έτσι, προκειμένου να υπάρξει
κάποια πρόνοια ώστε να μην μειώνονται τα δάση, θα πρέπει να δημιουργούνται τα
αντίστοιχα φυτώρια που θα καλλιεργούν κατάλληλο αριθμό δέντρων, αντίστοιχο τουλάχιστον
της κατανάλωσης, για την αειφόρο ανάπτυξη των δασών και τον έλεγχο του ρυθμού
μεταφύτευσης.
Ένα άλλο σημείο που πρέπει να προσέξουμε είναι οι τρόποι επεξεργασίας και συντήρησης
της ξυλείας. Τα προϊόντα ξύλου έχουν ενοχοποιηθεί ως μια από τις σημαντικότερες πηγές
έκλυσης φορμαλδεΰδης. Μέχρι πρόσφατα όλες οι μελαμίνες, νοβοπάν, MDF κλπ. περιείχαν
υψηλά ποσοστά φορμαλδεΰδης, που διαχέονταν στο περιβάλλον. Ακόμα και κάποιες
ονομαζόμενες οικολογικές μελαμίνες που δεν περιέχουν φορμαλδεύδη, περιέχουν το
ιδιαίτερα τοξικό ισοκυάνιο. Έτσι, θα πρέπει να αποφεύγονται τα βερνίκια χημικής
65
προέλευσης που έχουν μεγάλη τοξικότητα, και να προτιμώνται τα βερνίκια και τα χρώματα
που κατασκευάζονται από φυσικά συστατικά.
4.2.2. Τα κεραμικά προϊόντα
Με τον όρο κεραμικά προϊόντα εννοούμε όλα τα φυσικά υλικά κατασκευής με βάση το χώμα
και το νερό. Τα κυριότερα από αυτά είναι τα πλακάκια, τα τούβλα και τα κεραμίδια. Είναι
ανακυκλώσιμα, δεν περιέχουν τοξικές ουσίες και έχουν πολύ καλές ιδιότητες όπως τη
θερμοχωρητικότητα και τη δυνατότητα αναπνοής, που τα καθιστά ιδανικά για την
τοποθέτησή τους στους εσωτερικούς χώρους της κατοικίας. Το μειονέκτημα, όσον αφορά στο
περιβάλλον, είναι ότι απαιτούν αρκετά μεγάλη ενέργεια για την παραγωγή τους. Έτσι, τα
τελευταία χρόνια έχει αναβιώσει η χρήση της άψητης αργίλου (πλίνθοι).
4.2.3. Η πέτρα
Η πέτρα είναι ένα απόλυτα φυσικό προϊόν με άριστες θερμομονωτικές ιδιότητες και μεγάλη
αντοχή. Παρ’ όλα αυτά η υπερβολική εξόρυξη πέτρας, μπορεί να αλλοιώσει αισθητικά και να
υποβαθμίσει περιβαλλοντικά το τοπίο. Ένα συχνό τέτοιο φαινόμενο συμβαίνει στη χώρα μας
με τα ορυχεία μαρμάρου. Θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στη χρήση πέτρας από
ραδιενεργά υλικά, καθώς έρευνες δείχνουν ότι εκλύουν μικρά ποσοστά ραδιενέργειας στο
περιβάλλον, όπως π.χ. ο γρανίτης που περιέχει ουράνιο. Θα πρέπει, επίσης, να προτιμούμε
την τοπική κάθε φορά πέτρα για την ελαχιστοποίηση της κατανάλωσης ενέργειας για τη
μεταφορά της.
4.2.4. Ο Ηρακλείτης και άλλα μονωτικά υλικά
Ο Ηρακλείτης ή ξυλόμαλλο είναι ένα μονωτικό υλικό που παράγεται από πρόσμιξη τσιμέντου
και ινών ξύλου. Σε αντίθεση με άλλα μονωτικά υλικά, χημικής προελεύσεως, το ξυλόμαλλο
είναι ανακυκλώσιμο, αβλαβές για την υγεία και δεν χρειάζεται μεγάλη κατανάλωση ενέργειας
για την παραγωγή του.
Τα τελευταία χρόνια, κυκλοφορούν στην αγορά και άλλα φυσικά μονωτικά υλικά. Αρκετά
διαδεδομένος είναι ο διογκωμένος φελλός, που είναι απόλυτα ανακυκλώσιμος, με μοναδικό
μειονέκτημα το σχετικά υψηλότερο κόστος. Άλλα υλικά είναι το μαλλί προβάτου, η κυτταρίνη,
προϊόντα από φυτικές ίνες λιναριού και κάνναβης κλπ. Σημαντικό είναι να βεβαιωνόμαστε για
την πιστοποίησή τους, πριν τη χρήση τους.
Επίσης, διαδεδομένα υλικά είναι ο υαλοβάμβακας και ο πετροβάμβακας, που θεωρούνταν
φυσικά μονωτικά υλικά με βάση τις φυσικές ορυκτές ίνες και έχουν χρησιμοποιηθεί πολύ στη
66
χώρα μας. Ένα σημαντικό μειονέκτημά τους όμως, είναι ότι απελευθερώνουν μικρές ίνες και
φορμαλδεΰδη και πλέον έχουν αρχίσει να χαρακτηρίζονται ως καρκινογόνα. Κατά συνέπεια,
απαιτούν προσοχή κατά την τοποθέτηση τους αλλά και άριστο εγκλεισμό και στεγανοποίηση
μέσα στους τοίχους.
4.3. Οικολογικές και οικονομικές κινήσεις στην κατοικία
Μετά τις τεράστιες καταστροφές που έχει προκαλέσει ο άνθρωπος στο περιβάλλον, έχουμε
πλέον καταλάβει πόσο επιτακτική είναι η ανάγκη να το προστατεύουμε. Επιβάλλεται, λοιπόν,
να προχωρήσουμε σε κινήσεις που οδηγούν στην επίτευξη αυτού του σκοπού, μέσα στην
κατοικία μας πρώτα από όλα, συνδυάζοντας παράλληλα και την οικονομία.
4.3.1: Σωστή επιλογή χρωμάτων
Το λευκό και όλα τα ανοιχτά χρώματα είναι γνωστό ότι αντανακλούν τις ακτίνες του ήλιου.
Τα σκούρα χρώματα και όσα περιέχουν μεγάλη ποσότητα μαύρου, έχουν την ιδιότητα να
απορροφούν το ηλιακό φως και να θερμαίνουν περισσότερο τους τοίχους, διοχετεύοντας τη
θερμότητα στο εσωτερικό της κατοικίας.
Έτσι, φροντίζουμε για τους εξωτερικούς τοίχους της κατοικίας μας, να επιλέγουμε ανοιχτά
χρώματα. Σημαντικό ρόλο παίζει και ο τύπος του χρώματος που χρησιμοποιούμε.
Κυκλοφορούν πλέον στην αγορά και τύποι χρωμάτων που ταυτόχρονα βάφουν, μονώνουν και
στεγανοποιούν την τοιχοποιία.
4.3.2: Επιλογή συσκευών χαμηλής κατανάλωσης
Όταν επιλέγουμε ηλεκτρικές συσκευές ελέγχουμε τις προδιαγραφές τους και επιλέγουμε
υψηλή ενεργειακή κλάση, γιατί ρυπαίνουν λιγότερο την ατμόσφαιρα και μας προσφέρουν
οικονομία στην κατανάλωση ρεύματος. Αντικαθιστούμε όλους τους λαμπτήρες, με νέους
χαμηλής κατανάλωσης. Δεν αφήνουμε αναμμένα τα φωτιστικά, όταν δε τα χρειαζόμαστε. Εάν
έχουμε κήπο ή εξωτερικούς χώρους στην κατοικία μας, τοποθετούμε για το φωτισμό τους
λαμπτήρες και φωτιστικά ηλιακής ενέργειας.
4.3.3: Μείωση διαρροής ενέργειας
Δεν αφήνουμε ηλεκτρικές συσκευές, όπως π.χ. την τηλεόραση, σε κατάσταση αναμονής
(standby), συμπεριλαμβανομένων των υπολογιστών και των φορτιστών των κινητών. Μια
καλή λύση είναι να συνδέσουμε όλες τις συσκευές σε πολύπριζο, οπότε, κλείνοντας το
67
διακόπτη του, κάνουμε οικονομία ενέργειας, χωρίς να χρειάζεται να κλείνουμε κάθε συσκευή
ξεχωριστά.
4.3.4: Οικονομία στην κατανάλωση νερού
Μετά από μεγάλες περιόδους και εκτάσεις λειψυδρίας στον πλανήτη μας, έχουμε πλέον
καταλάβει πόσο σημαντικό είναι να μην ξοδεύουμε άσκοπα τους υδάτινους πόρους. Δεν
αφήνουμε χωρίς λόγο ανοικτές τις βρύσες. Φροντίζουμε να βάζουμε λιγότερα πλυντήρια,
πλένοντας μόνο όταν ο κάδος είναι πλήρης. Επιλέγουμε ντους αντί για μπάνιο σε γεμάτη νερό
μπανιέρα. Βάζουμε αυτόματους διακόπτες στις μπαταρίες του νερού στα μπάνια. Ρυθμίζουμε
τη σωστή ροή νερού στα καζανάκια.
4.3.5: Ελεγχόμενη θέρμανση και αερισμός των χώρων
Επιλέγουμε θερμοστάτες χώρου για ελεγχόμενη θέρμανση των χώρων, ανάλογα με τις
ανάγκες μας, και χαμηλώνουμε τη θερμοκρασία όταν απουσιάζουμε. Φροντίζουμε να
αερίζουμε τους χώρους μόνο όταν δεν έχουμε ανοιχτή τη θέρμανση. Στην περίπτωση που το
σπίτι μας δεν διαθέτει κεντρική θέρμανση και είμαστε υποχρεωμένοι να χρησιμοποιούμε
άλλο θερμαντικό μέσο που απαιτεί καύση, όπως το τζάκι ή η σόμπα, πρέπει να
εξασφαλίσουμε ότι ο χώρος αερίζεται ικανοποιητικά, ειδικά όταν εμείς κοιμόμαστε. Αλλιώς,
υπάρχει μεγάλος κίνδυνος από τα δηλητηριώδη αέρια που μπορεί να εισπνεύσουμε λόγω της
καύσης.
4.3.6: Εναλλακτικές πηγές ενέργειας
Σε περίπτωση που αυτό είναι εφικτό, ιδιαίτερα αν μένουμε σε μονοκατοικία, εγκαθιστούμε
φωτοβολταϊκά συστήματα στην ταράτσα, με τα οποία (ειδικά αν η επιφάνεια της ταράτσας
είναι μεγάλη), μπορούμε να εξασφαλίσουμε ακόμα και αυτονομία ηλεκτρικού ρεύματος ή σε
κάποιες περιπτώσεις και περίσσευμα. Το κόστος τους είναι υψηλό αλλά σε βάθος χρόνου η
απόσβεση γίνεται σχετικά σύντομα και η εξοικονόμηση ηλεκτρικού ρεύματος είναι
πραγματικά σημαντική.
Επιλέγουμε φυσικό αέριο, γεωθερμία κλπ για θέρμανση της κατοικίας μας. Αρκετά
οικονομικά στην κατανάλωση του ρεύματος είναι και τα θερμαντικά panels που λειτουργούν
εκπέμποντας υπέρυθρες ακτίνες στο χώρο. Επιλέγουμε ηλιακό θερμοσίφωνα για να
θερμάνουμε νερό.
68
Εικόνα 57: Φωτοβολταϊκά συστήματα
4.3.7: Φυτά εσωτερικού χώρου
Τα φυτά εσωτερικού χώρου φιλτράρουν τον αέρα της κατοικίας και δημιουργούν ένα
ευχάριστο μικροκλίμα. Μάλιστα πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι με ορισμένα είδη φυτών
μπορούμε να απαλλαγούμε από βλαβερά αέρια που βρίσκονται στο εσωτερικό της κατοικίας
έως και 89%. Αν σκεφτεί κανείς πόσο κοστίζουν οι αντίστοιχες συσκευές που φιλτράρουν τον
αέρα, σίγουρα τα φυτά είναι ιδανική λύση, καθώς προσφέρουν και άψογο αισθητικό
αποτέλεσμα. Κάποια είδη αυτών των φυτών είναι το σπαθίφυλλο, το φυλλόδεντρο, η
ορχιδέα, η δράκαινα, ο πόθος, το ανθούριο, η σέφλερα, ο φίκος.
4.3.8: Βιοκλιματικές επεμβάσεις στα κτίρια
Βελτιώνουμε την υπάρχουσα θερμομόνωση της κατοικίας μας ή προσθέτουμε νέα αν
στερείται θερμομόνωσης. Φροντίζουμε να αντικαταστήσουμε τα παλιά κουφώματα που είχαν
μονούς υαλοπίνακες, με κουφώματα νέας τεχνολογίας και με διπλούς υαλοπίνακες, ακόμα
και με ενεργειακά κρύσταλλα για ακόμη μεγαλύτερη εξοικονόμηση ενέργειας. Η παλαιότητα,
η κακή κατασκευή των κτιρίων και η έλλειψη θερμομόνωσης είναι τα σημαντικότερα
προβλήματα στην κατανάλωση ενέργειας ενός σπιτιού. Τα πιο σημαντικά στοιχεία από τα
οποία μπορούμε να έχουμε απώλειες θερμότητας είναι οι περιμετρικοί τοίχοι, το υπόγειο, η
πυλωτή και η ταράτσα. Πάντα, και ειδικά στις παλιές κατοικίες, τα μεγαλύτερα προβλήματα
βρίσκονται στην ταράτσα. Έτσι λοιπόν, αν δεν έχει γίνει ποτέ ειδική θερμομόνωση στην
ταράτσα της κατοικίας μας καλό είναι να φροντίσουμε να την εφαρμόσουμε όσο το δυνατόν
συντομότερα. Αν έχει γίνει, τότε πρέπει να φροντίζουμε να την ελέγχουμε τακτικά και αν
διαπιστώσουμε απώλειες να προχωράμε στην εφαρμογή της κατάλληλης θερμομόνωσης.
69
Συνήθως οι μονώσεις γίνονται με ειδικά μονωτικά υλικά τα οποία εφαρμόζονται σε διάφορες
στρώσεις από ειδικά συνεργεία, για τα οποία βέβαια ελέγχουμε την ποιότητά τους όπως
αναφέραμε παραπάνω.
Ένας οικονομικότερος τρόπος είναι η χρήση ειδικών βερνικιών που εφαρμόζονται πάνω από
το τελικό δάπεδο της ταράτσας και έχουν τη μορφή παχύρευστης βαφής. Λόγω των ειδικών
σιλικονούχων και ελαστομερών υλικών που περιέχουν μονώνουν ικανοποιητικά την
επιφάνεια. Σίγουρα είναι πολύ πιο εύκολη η χρήση τους καθώς μπορούν να περαστούν ακόμη
και από μη εξειδικευμένο τεχνικό. Το αποτέλεσμα είναι περισσότερο επιφανειακό. Βέβαια,
για να είναι ασφαλέστερη η μόνωση που προσφέρουν θα πρέπει να εφαρμόζονται τακτικά.
Ένας επίσης ιδανικός τρόπος προστασίας της στέγης , είναι οι φυτεμένες πράσινες ταράτσες,
οι οποίες προσφέρουν επιπλέον θερμομόνωση στο κτίριο. Εφαρμόζονται τα κατάλληλα
μονωτικά υλικά αρχικά, και έπειτα τοποθετείται στην επιφάνεια το χώμα και οι φυτεύσεις.
Το κόστος για τη δημιουργία τους είναι σχετικά υψηλό και χρειάζεται μεγάλη προσοχή στην
μελέτη εφαρμογής των μονωτικών υλικών, κυρίως όσον αφορά την υγρασία και την
αποστράγγιση των φυτεύσεων. Αλλά το αποτέλεσμα μιας σωστής εφαρμογής αυτού του
τρόπου θερμομόνωσης είναι πραγματικά εντυπωσιακό. Δεν παραβλέπουμε και το απίστευτα
όμορφο αισθητικό αποτέλεσμα, καθώς εντάσσουμε το κτίριο στο φυσικό του περιβάλλον και,
εφόσον η ταράτσα είναι επισκέψιμη, δημιουργούμε και έναν ευχάριστο εξωτερικό χώρο στην
κατοικία μας.
Εικόνα 58: Πράσινη ταράτσα
70
Aν θέλουμε καλύτερο θερμομονωτικό αποτέλεσμα, μπορούμε να επενδύσουμε με μόνωση
και τους περιμετρικούς τοίχους, καθώς και την πυλωτή (εφόσον υπάρχει) για να
προστατεύεται πλήρως το κτίριο. Για να πραγματοποιηθεί αυτό, συνήθως, αφού
εφαρμοστούν τα υλικά της επένδυσης, σοβατίζονται και στη συνέχεια με ειδικό σοβά, που τα
προστατεύει και διοχετεύει τη θερμότητα ξανά στο περιβάλλον.
ΑΣΚΗΣΗ 16 / ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΙΚΙΑ
Με βάση όλα τα παραπάνω και κάνοντας τη δική σας έρευνα αγοράς, μελετήστε ποιες
μετατροπές θα δημιουργούσατε στην κατοικία σας, έχοντας ως σκοπό την εξοικονόμηση
ενέργειας, την οικολογία και πάνω από όλα την οικονομία. Έχοντας ήδη υπολογίσει την
επιφάνεια που θα καταλαμβάνουν και το κόστος τοποθέτησης και εφαρμογής δημιουργήστε
ένα συνολικό κοστολόγιο.
71
Σύνοψη
Σκοπός της συγκεκριμένης ενότητας ήταν η εξοικείωση των εκπαιδευομένων με την έννοια
της κατοικίας, των σχεδιαστικών λύσεων, των υλικών και του χρώματος καθώς και η
κατανόηση του τρόπου που αυτό λειτουργεί μέσα στο χώρο, αλλά και η διαδικασία
παραγωγής σχεδιαστικών προτάσεων για την κατοικία τους με βασικό γνώμονα το
ιδανικότερο αισθητικό αποτέλεσμα, την οικολογία και την οικονομία.
Βιβλιογραφία
Itten, J., 1998. Τέχνη του Χρώματος. Εκδόσεις Ένωση Καθηγητών Καλλιτεχνικών Μαθημάτων,
Αθήνα
Σχεδιασμός Εσωτερικών Χώρων, Β’ Τάξη Τεχνικά Επαγγελματικά Εκπαιδευτήρια, ΟΕΔΒ, 1999
Αρχιτεκτονικό Σχέδιο, Γ’ Τάξης Ενιαίου Λυκείου, ΟΕΔΒ,1999
Τεχνικό Σχέδιο, Β’ Τάξη Ενιαίου Λυκείου, ΟΕΔΒ, Αθήνα, 1999
Anna Starmer, The Color Scheme Bible: Inspirational Palettes for Designing Home Interiors
Published by FIREFLY BOOKS LTD, Canada, 2012
Ενδιαφέρουσες Πηγές στο Διαδίκτυο
http://www.decobook.gr
http://xromata-diakosmisi.com
http://decor8blog.com
kritsimas.gr/el/decoration/32-26
http://anakainisi-diakosmisi.com
http://www.allhome.gr
http://spirossoulis.com
http://protimofisiko.blogspot.com
72
Παράρτημα Ι
Εικόνα 7: Επίπλωση χώρων υποδοχής *
Εικόνα 8: Επίπλωση χώρων φαγητού *
73
Εικόνα 9: Επίπλωση υπνοδωματίου*
74
Εικόνα 10: Εξοπλισμός κουζίνας*
75
Εικόνα 11: Είδη υγιεινής*
*Οι Εικ.6 έως Εικ.10 βρίσκονται στο βιβλίο: Αρχιτεκτονικό Σχέδιο, Γ’ Τάξης Ενιαίου Λυκείου,
ΟΕΔΒ,1999
76
Παράρτημα ΙΙ
Οι κυριότεροι τύποι Ξύλινων Δαπέδων:
Πρεσαριστά Δάπεδα: Δάπεδα μεγάλης αντοχής στα γδαρσίματα, ιδανικά για χώρους με
υγρασία. Αντιγράφουν πιστά το αληθινό ξύλο και με εγγύηση εφ όρου ζωής, μπορούν να
ικανοποιήσουν και τα πιο απαιτητικά γούστα.
Παρκέτα Μασίφ: Με μια μεγάλη ποικιλία σε μεγέθη και αποχρώσεις, μας δίνουν τη
δυνατότητα πολλών επιλογών, ενώ ταυτόχρονα παρέχουν απίστευτη ποιότητα κατασκευής
συνδυασμένη με αποτελέσματα υψηλής αισθητικής και μοναδική αξιοπιστία.
Παρκέτα Ημιμασίφ: Φυσικό αποτέλεσμα σε έτοιμο προγυαλισμένο δάπεδο. Προσφέρουν
μια οικονομικότερη λύση, χωρίς παράλληλα να υστερούν σε τίποτα από αισθητικής άποψης.
Μας προσφέρουν, επίσης, τη δυνατότητα πολλών επιλογών σε είδη ξύλου και διάφορα
φινιρίσματα. Η εφαρμογή της νέας τεχνολογίας στα ειδικά βερνίκια εξασφαλίζει ένα προϊόν
που συνδυάζει άρτια φυσικότητα και ανθεκτικότητα.
Χειροποίητα Δάπεδα: Ιδιαίτερες κατασκευές που ξεχωρίζουν για την ποιότητα και την
καλαισθησία τους. Διακρίνονται επίσης για τις τεχνικές εφαρμογής τους, που συνδυάζουν την
πολυτέλεια, με την άψογη εμφάνιση του φυσικού ξύλου. Αποτελούν ιδανική επιλογή για
όποιους αναζητούν κομψότητα και καλαισθησία στον προσωπικό τους χώρο, έστω
διαθέτοντας κάποιο υψηλότερο κόστος.
Δάπεδα Εξωτερικού χώρου (deck): Ξύλινες επιφάνειες ειδικά κατασκευασμένες για
εξωτερικούς χώρους, καθώς περνάν από ειδική επεξεργασία ώστε να αντέχουν σε όλα τα
καιρικά φαινόμενα. Στην αγορά μπορούμε να βρούμε μεγάλη ποικιλία προτάσεων από
διάφορα είδη ξύλου. Τα συναντάμε επίσης και με διαφορετικές επιφάνειες, λείες ή
ανάγλυφες. Τοποθετούνται στον εξωτερικό χώρο της κατοικίας και όχι μόνο. Τελευταία,
έχουν εφαρμογή και στα μπάνια.
Laminate: Έτοιμα συνθετικά δάπεδα με την εμφάνιση ξύλου. Διατίθενται σε πολλά χρώματα
και σε ποικίλες ποιότητες. Ιδανικά για ανακαινίσεις, καθώς προσφέρουν γρήγορη, εύκολη και
οικονομική τοποθέτηση με πολύ καλά αισθητικά αποτελέσματα.